Kim loại quý tiếp tục thu hút sự quan tâm của giới đầu tư, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều bất định. Ảnh: Economic

Trả lời Báo Thanh tra, ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, cho rằng, năm 2025 khép lại với dấu ấn đặc biệt của thị trường tài chính toàn cầu khi vàng, bạc và nhiều kim loại quý tăng giá mạnh, thiết lập mặt bằng cao hiếm thấy trong nhiều năm.

Tài sản phòng vệ trước rủi ro địa chính trị

Bước sang năm 2026, theo ông Huy, xu hướng này chưa chấm dứt mà tiếp tục duy trì trong những tháng đầu năm, với các nhịp tăng mạnh, thậm chí có thời điểm gần như "thẳng đứng", trước khi thị trường xuất hiện những pha điều chỉnh nhanh và sâu hơn.

Diễn biến nói trên cho thấy kim loại quý vẫn giữ vai trò quan trọng trong bối cảnh bất định toàn cầu, nhưng đồng thời cũng phát đi tín hiệu về mức độ biến động ngày càng lớn, đòi hỏi nhà đầu tư phải tiếp cận thị trường với tư duy chuyên nghiệp, kỷ luật và chú trọng quản trị rủi ro.

Xét về nguyên nhân sâu xa, đà tăng mạnh của vàng giai đoạn 2025 đầu 2026 phản ánh trạng thái bất định kéo dài của kinh tế thế giới. Xung đột Nga - Ukraine chưa được giải quyết dứt điểm, căng thẳng tại Trung Đông vẫn tiềm ẩn nguy cơ lan rộng, trong khi eo biển Đài Loan tiếp tục là biến số địa chính trị mang tính hệ thống. Cùng lúc, chính sách thuế đối ứng và xu hướng bảo hộ của Mỹ trong năm 2025 đã làm gia tăng sự phân mảnh của thương mại và dòng vốn quốc tế.

Đáng chú ý, bước sang năm 2026, thế giới xuất hiện những tín hiệu "tái kết nối có chọn lọc". Các nỗ lực nối lại đàm phán hòa bình Nga - Ukraine, xu hướng đối thoại thận trọng hơn giữa Mỹ với Trung Quốc và Mỹ với Ấn Độ, cùng những vấn đề địa - chiến lược mới nổi như Greenland phần nào giúp hạ nhiệt tâm lý hoảng loạn trên thị trường. Tuy vậy, các yếu tố này chưa đủ để thiết lập trạng thái ổn định bền vững. Vì vậy, kim loại quý tiếp tục được xem là tài sản phòng vệ trước rủi ro địa chính trị, tài chính và tiền tệ.

Không chỉ vậy, một động lực mang tính cấu trúc của thị trường là xu hướng mua vàng liên tục của các ngân hàng Trung ương lớn trong nhiều năm gần đây. Xu hướng này không chỉ duy trì trong năm 2025 mà còn kéo dài sang năm 2026, phản ánh sự dịch chuyển chiến lược trong quản lý dự trữ ngoại hối. Việc gia tăng tỷ trọng vàng giúp đa dạng hóa dự trữ, giảm phụ thuộc vào một số đồng tiền chủ chốt và nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc toàn cầu. Chính lực cầu mang tính chiến lược này đã góp phần tạo "neo tâm lý" cho thị trường, giúp kim loại quý duy trì mặt bằng giá cao ngay cả khi xuất hiện các nhịp điều chỉnh ngắn hạn.

Ở góc độ diễn biến thị trường, từ đầu năm 2026, giá vàng và bạc tăng nhanh nhưng biên độ dao động cũng lớn hơn. Sau các nhịp tăng mạnh, thị trường liên tục xuất hiện những pha điều chỉnh nhanh, phản ánh sự đan xen giữa nhu cầu trú ẩn dài hạn và hoạt động chốt lời ngắn hạn. Điều này cho thấy thị trường kim loại quý đang bước vào giai đoạn nhạy cảm hơn, nơi thông tin về lãi suất, lạm phát hay địa chính trị có thể tác động mạnh tới giá trong thời gian rất ngắn.

"Nhìn tổng thể, năm 2026 nhiều khả năng không còn là giai đoạn tăng 'một chiều' của kim loại quý như thời kỳ cao trào, mà sẽ là năm của sự củng cố và phân hóa, khi giá có thể dao động trong biên độ rộng dưới tác động đan xen của lãi suất thực toàn cầu, quỹ đạo lạm phát và kỳ vọng chính sách tiền tệ, sự dịch chuyển của dòng vốn quốc tế, khẩu vị rủi ro cũng như các cú sốc địa chính trị khó lường", ông Huy nói.

Năm của củng cố và phân hóa

Từ các yếu tố trên, theo chuyên gia Nguyễn Quang Huy, năm 2026 nhiều khả năng không còn là giai đoạn tăng "một chiều" của kim loại quý như thời kỳ cao trào, mà sẽ là năm của sự củng cố và phân hóa. Giá vàng và bạc được dự báo dao động trong biên độ rộng dưới tác động đan xen của lãi suất thực toàn cầu, quỹ đạo lạm phát, kỳ vọng chính sách tiền tệ, sự dịch chuyển của dòng vốn quốc tế cũng như các cú sốc địa chính trị khó lường.

Ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi. Ảnh: N.V

Do đó, nếu xuất hiện các nhịp điều chỉnh, đây không hẳn là tín hiệu tiêu cực mà có thể là bước tái cân bằng cần thiết để thị trường thiết lập nền giá bền vững hơn.

Ở trong nước, thị trường tài chính đang đứng trước nhiều thay đổi đáng chú ý. Việc xem xét thành lập Sở giao dịch vàng cùng quá trình số hóa trong quản trị, giám sát được kỳ vọng sẽ nâng cao tính minh bạch và giảm rủi ro hệ thống cho thị trường vàng.

Đi cùng với đó, mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai chữ số mở ra thêm cơ hội kinh doanh và khởi nghiệp trong năm 2026. Tuy nhiên, xu hướng lãi suất huy động và cho vay có dấu hiệu nhích lên trở lại cũng đặt ra yêu cầu thận trọng hơn đối với nhà đầu tư và doanh nghiệp trong việc sử dụng đòn bẩy và quản trị dòng tiền. Nếu thị trường chứng khoán Việt Nam vượt qua kỳ đánh giá nâng hạng như kỳ vọng, không gian đầu tư có thể được mở rộng, qua đó giảm áp lực dồn vốn quá mức vào kim loại quý.

"Trong bối cảnh hiện nay, nhà đầu tư vẫn có thể tham gia thị trường kim loại quý, nhưng cách tiếp cận cần thay đổi theo hướng thận trọng và chuyên nghiệp hơn", ông Nguyễn Quang Huy khuyến nghị.