Trao đổi với Báo Thanh tra, ông Chu Ngọc Hiệp, Đội trưởng Đội Quản lý thị trường số 15, Chi cục Quản lý thị trường thành phố Hà Nội, cho rằng chống hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ không chỉ dừng ở việc phát hiện, xử lý vi phạm mà còn góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, doanh nghiệp làm ăn chân chính và giữ gìn sự minh bạch của thị trường.

Hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ ngày càng tinh vi

+ Qua công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường 6 tháng đầu năm 2026, ông nhìn nhận tình hình hàng giả, vi phạm sở hữu trí tuệ trên địa bàn hiện nay như thế nào?

- Ông Chu Ngọc Hiệp: Đội Quản lý thị trường số 15 hiện quản lý 6 phường Hoàng Liệt, Định Công, Hoàng Mai, Yên Sở, Lĩnh Nam và Tương Mai. Đây là những địa bàn có hoạt động thương mại khá sôi động với nhiều loại hình kinh doanh truyền thống kết hợp thương mại điện tử.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Đội đã kiểm tra 145 vụ việc, tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính hơn 2,33 tỷ đồng; trị giá hàng hóa vi phạm hơn 1,79 tỷ đồng.

Hành vi vi phạm vẫn tập trung ở nhóm hàng nhập lậu, hàng giả mạo nhãn hiệu, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ và các vi phạm trong hoạt động thương mại điện tử.

Đáng chú ý, các vi phạm diễn biến khá phức tạp, phương thức hoạt động thay đổi nhiều so với trước đây. Nếu như trước kia hàng giả thường được bày bán khá công khai thì hiện nay các đối tượng có xu hướng che giấu tinh vi hơn, khiến công tác phát hiện và xử lý cũng khó khăn hơn.

+ Qua thực tế kiểm tra, đâu là xu hướng đáng lo nhất của hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng giả, vi phạm sở hữu trí tuệ hiện nay, thưa ông?

- Ông Chu Ngọc Hiệp: Theo tôi, điều đáng lo không chỉ nằm ở số lượng vụ việc mà là xu hướng vi phạm đang thay đổi rất nhanh.

Hàng giả, vi phạm sở hữu trí tuệ không còn xuất hiện chủ yếu tại các cửa hàng như trước mà ngày càng dịch chuyển sang nhiều phương thức kín đáo hơn. Điều này khiến việc kiểm tra, xác minh nguồn gốc hàng hóa và thu thập chứng cứ đòi hỏi nhiều thời gian, công sức hơn.

Trong 6 tháng đầu năm, Đội đã kiểm tra, xử lý 44 vụ liên quan đến sở hữu trí tuệ; trong đó có 3 vụ chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra. Tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính là 560,5 triệu đồng; tổng trị giá hàng hóa vi phạm hơn 966,6 triệu đồng.

Đặc biệt, trong tháng 5 - thời điểm triển khai cao điểm theo Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ - Đội đã kiểm tra 13 vụ liên quan đến xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, trong đó có 1 vụ được chuyển cơ quan điều tra.

Những kết quả này cho thấy công tác đấu tranh với hàng giả cần được thực hiện thường xuyên, liên tục chứ không chỉ dừng lại ở các đợt cao điểm.

+ Qua các vụ việc đã xử lý, ông thấy các đối tượng hiện nay thường sử dụng những thủ đoạn nào để đối phó với lực lượng chức năng?

- Ông Chu Ngọc Hiệp: Điểm dễ nhận thấy nhất là các đối tượng không còn lựa chọn cách kinh doanh công khai. Nhiều trường hợp cửa hàng chỉ trưng bày một số sản phẩm mẫu, trong khi hàng hóa được cất giữ ở kho riêng hoặc nhiều địa điểm khác nhau. Khi có khách, việc giao dịch mới được thực hiện.

Nhóm hàng vi phạm phổ biến vẫn là thời trang, giày dép và quần áo mang các nhãn hiệu nổi tiếng. Đây đều là những mặt hàng có nhu cầu tiêu dùng lớn, mẫu mã thay đổi nhanh, trong khi hàng giả ngày càng được làm tinh vi hơn nên người tiêu dùng rất khó phân biệt nếu chỉ quan sát bằng mắt thường.

Qua công tác kiểm tra, chúng tôi cũng phát hiện nhiều vụ việc có quy mô khá lớn.

Đơn cử như vụ kiểm tra đối với ông Vũ Văn Phấn, lực lượng chức năng phát hiện 2.260 sản phẩm giày thể thao mang nhãn hiệu Nike và Adidas giả mạo, tổng trị giá hơn 886,8 triệu đồng. Vụ việc đã được chuyển cơ quan điều tra và sau đó đã có quyết định khởi tố vụ án hình sự.

Một vụ khác là Hộ kinh doanh LISSASHOP, nơi lực lượng chức năng phát hiện 1.100 áo và mũ len mang nhãn hiệu MLB giả mạo, trị giá hơn 305,5 triệu đồng. Vụ việc cũng đã được khởi tố theo quy định.

Chống hàng giả, vi phạm sở hữu trí tuệ cần sự chung tay của cả xã hội

+ Thời gian gần đây, nhiều vụ việc vi phạm sở hữu trí tuệ đã được chuyển cơ quan điều tra thay vì chỉ xử phạt hành chính. Theo ông, điều này có ý nghĩa như thế nào trong công tác đấu tranh chống hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ?

- Ông Chu Ngọc Hiệp: Tôi cho rằng đây là bước chuyển rất quan trọng trong thực thi pháp luật. Với những vụ việc có dấu hiệu tội phạm, việc chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra không chỉ bảo đảm xử lý đúng thẩm quyền mà còn nâng cao tính răn đe đối với các hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Thực tế cho thấy, nhiều vụ việc hiện nay có quy mô lớn, giá trị hàng hóa vi phạm cao và được tổ chức khá bài bản. Nếu chỉ xử phạt hành chính sẽ chưa đủ sức ngăn ngừa tái phạm.

Chẳng hạn, cuối tháng 5 vừa qua, Đội Quản lý thị trường số 15 kiểm tra địa điểm kinh doanh của ông Trần Mạnh Hà tại phường Tương Mai, phát hiện 1.439 sản phẩm quần áo mang nhãn hiệu Adidas, Nike và Lacoste có dấu hiệu giả mạo, tổng trị giá hơn 361 triệu đồng. Sau khi xác minh, Đội đã chuyển toàn bộ hồ sơ và tang vật đến cơ quan công an để tiếp tục điều tra, xử lý theo quy định.

Quan điểm của chúng tôi là xử lý đúng bản chất vụ việc, đúng quy định pháp luật. Những trường hợp có dấu hiệu hình sự phải được chuyển cơ quan điều tra kịp thời để bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật và góp phần làm trong sạch môi trường kinh doanh.

+ Theo ông, để công tác đấu tranh chống hàng giả và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đạt hiệu quả bền vững, thời gian tới cần tập trung vào những giải pháp nào?

- Ông Chu Ngọc Hiệp: Chống hàng giả không thể chỉ trông chờ vào lực lượng quản lý thị trường hay công an. Đây là nhiệm vụ cần sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương, doanh nghiệp, chủ thể quyền và cả người tiêu dùng.

Đối với Đội Quản lý thị trường số 15, thời gian tới chúng tôi sẽ tiếp tục bám sát chỉ đạo của Chi cục Quản lý thị trường thành phố Hà Nội, tăng cường quản lý địa bàn, tập trung kiểm tra các khu vực có nguy cơ phát sinh hàng giả, hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Bên cạnh đó, Đội sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an, chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan để kịp thời phát hiện, xử lý các vụ việc có dấu hiệu vi phạm; đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền để nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của các tổ chức, cá nhân kinh doanh.

Theo tôi, xử lý vi phạm chỉ là một phần của cuộc đấu tranh này. Quan trọng hơn là tạo được sự chuyển biến trong nhận thức, để người kinh doanh không muốn và không dám vi phạm, còn người tiêu dùng chủ động nói không với hàng giả, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ.

Khi doanh nghiệp được bảo vệ, người tiêu dùng được bảo vệ và niềm tin đối với thị trường được củng cố, hiệu quả của công tác phòng, chống hàng giả, vi phạm sở hữu trí tuệ mới thực sự bền vững.

+ Xin cảm ơn ông!