(Thanh tra) - Lượng đơn thư gia tăng cùng áp lực từ các dự án thu hồi đất đang đặt ra yêu cầu nâng cao hiệu quả tiếp công dân (TCD), giải quyết khiếu nại, tố cáo (KN, TC) tại TP Huế, nhất là từ cấp xã, phường.
Hơn 7.100 đơn thư được tiếp nhận
Theo UBND TP Huế, công tác TCD, giải quyết KN, TC luôn được lãnh đạo thành phố quan tâm, chỉ đạo. Thành phố yêu cầu các sở, ban, ngành và UBND các xã, phường nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, thực hiện nghiêm quy định về TCD, xử lý đơn và giải quyết KN, TC, kiến nghị, phản ánh của công dân. Qua đó, góp phần hạn chế khiếu kiện đông người, phức tạp, kéo dài và tập trung giải quyết dứt điểm các vụ việc phát sinh.
Báo cáo cho biết 9 tháng năm 2026, các cơ quan, đơn vị trên địa bàn TP Huế đã tiếp nhận 7.156 đơn, tăng 3.174 đơn so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, 6.871 đơn đủ điều kiện xử lý và 4.628 đơn thuộc thẩm quyền, lần lượt tăng 3.199 và 1.687 đơn so với cùng kỳ.
Đáng chú ý, đơn KN tăng từ 100 lên 131 đơn, trong đó riêng lĩnh vực đất đai tăng 33 đơn. Ngược lại, đơn TC giảm từ 80 xuống 32 đơn. Trong tổng số đơn thuộc thẩm quyền, có tới 4.465 đơn kiến nghị, phản ánh.
Trong 9 tháng, Chủ tịch UBND TP Huế trực tiếp TCD 9 ngày với 67 lượt/80 người; cấp phó tiếp 9 ngày với 66 lượt/73 người. Ở cấp xã và các cơ quan, đơn vị, người đứng đầu đã TCD định kỳ 859 lượt/933 người; cấp phó được ủy quyền tiếp 85 lượt/85 người.
Ban TCD thành phố tiếp 17 đoàn đông người với 41 người; UBND cấp xã tiếp 58 đoàn với 54 người.
Đối với các đơn không thuộc thẩm quyền, cơ quan chức năng đã hướng dẫn công dân gửi đơn 160 trường hợp và chuyển 2.083 đơn đến cơ quan có thẩm quyền. Với đơn KN thuộc thẩm quyền đủ điều kiện xử lý, có 137 đơn/135 vụ việc; 48 vụ việc đã được thụ lý, 15 vụ việc đang xem xét điều kiện thụ lý và 72 vụ việc không thụ lý, rút đơn hoặc đình chỉ.
Trong kỳ, các cơ quan ban hành 22 quyết định giải quyết KN, gồm 2 quyết định xác định KN đúng, 14 quyết định xác định KN sai, 2 quyết định xác định KN đúng một phần và 4 quyết định công nhận kết quả giải quyết lần đầu.
Đối với TC, có 33 đơn/32 vụ việc thuộc thẩm quyền đủ điều kiện xử lý. Các cơ quan đã ban hành 12 kết luận, trong đó 2 kết luận xác định TC đúng, 5 kết luận xác định TC sai và 5 kết luận xác định nội dung TC có đúng, có sai.
Theo UBND TP Huế, sự gia tăng KN có nguyên nhân từ những bất cập, chồng chéo trong một số quy định về đất đai, nhà ở, nhất là bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Việc triển khai các dự án ảnh hưởng đến sinh kế của nhiều hộ dân cũng làm phát sinh đơn liên quan đến những vấn đề này.
Báo cáo cũng chỉ ra một số nguyên nhân chủ quan như cán bộ giải quyết KN, TC còn thiếu kinh nghiệm; có trường hợp xử lý chưa triệt để hoặc kéo dài, khiến người dân tiếp tục TC cán bộ, công chức trong khi thi hành công vụ. Một số vụ việc đã được giải quyết nhưng công dân chưa chấp nhận kết quả, tiếp tục gửi đơn vượt cấp, nhiều nơi hoặc trùng lặp.
Đáng chú ý, quá trình sắp xếp, sáp nhập bộ máy và chuyển đổi mô hình quản lý hành chính cũng làm phát sinh vướng mắc trong bàn giao, tiếp nối và vận hành hệ thống theo dõi đơn thư. Một số đơn được chuyển về xã, phường giải quyết nhưng còn chậm so với quy định, dẫn đến công dân tiếp tục gửi đơn vượt cấp.
UBND TP Huế thừa nhận tại một số địa phương, công tác TCD, nhận đơn và hướng dẫn chưa tốt; có nơi hướng dẫn thiếu cụ thể, chưa tập trung giải quyết, thậm chí còn tình trạng né tránh, đùn đẩy.
Cảnh báo khiếu kiện từ các dự án lớn
Bên cạnh những vấn đề đã phát sinh, UBND TP Huế cảnh báo nguy cơ khiếu kiện trong thời gian tới, tập trung vào bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện các dự án.
Nguy cơ được dự báo tại nhiều dự án lớn như bảo tồn, tu bổ hệ thống kinh thành Huế, đường Nguyễn Hoàng, cầu Vỹ Dạ, đường sắt cao tốc Bắc - Nam, đường Vành đai 3 TP Huế và một số tuyến giao thông, chỉnh trang đô thị...
Theo UBND thành phố, nếu không tập trung chỉ đạo, giải quyết tốt công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, khiếu kiện đông người, phức tạp có thể có chiều hướng gia tăng. Vì vậy, thành phố yêu cầu các cấp, ngành thực hiện nghiêm việc công khai, minh bạch trong thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để hạn chế bức xúc của người dân.
Một trong những vấn đề được đặc biệt lưu ý là năng lực thực hiện nhiệm vụ tại cơ sở chưa đồng đều. Một số xã, phường còn lúng túng trong phân công cán bộ; nhiều kiến nghị từ trước khi sắp xếp chính quyền hai cấp chưa được giải quyết dứt điểm. Đây có thể là nguồn phát sinh thêm đơn thư, nhất là trong các lĩnh vực đất đai, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Trong 9 tháng đầu năm, Thanh tra TP Huế đã triển khai và ban hành kết luận một cuộc thanh tra trách nhiệm thực hiện pháp luật về TCD, giải quyết KN, TC. Qua thanh tra, cơ quan chức năng chỉ ra những vi phạm, thiếu sót trong bố trí địa điểm và tổ chức TCD, đồng thời yêu cầu kiểm điểm, rút kinh nghiệm đối với tập thể, cá nhân liên quan.
Những tháng còn lại của năm 2026, UBND TP Huế yêu cầu tiếp tục rà soát, tập trung giải quyết các vụ việc tồn đọng, phức tạp, kéo dài và những vụ việc mới phát sinh, bảo đảm đúng thời hạn luật định.
Thành phố đặt mục tiêu giải quyết trên 90% vụ việc mới phát sinh đúng hạn và tổ chức thi hành trên 80% quyết định giải quyết khiếu nại, xử lý tố cáo đã có hiệu lực pháp luật.
Cùng với tăng cường kiểm tra, thanh tra trách nhiệm người đứng đầu, TP Huế sẽ chú trọng giám sát, đôn đốc thi hành các quyết định đã có hiệu lực, nhất là những vụ việc phức tạp, kéo dài và được Trung ương chỉ đạo. Trong bối cảnh nhiều dự án tiếp tục thu hồi đất, việc giải quyết kịp thời từ cơ sở, đúng quy định, công khai và minh bạch được xem là yếu tố quan trọng để hạn chế phát sinh khiếu kiện đông người, vượt cấp, kéo dài.
