Gắn phòng, chống tham nhũng, tiêu cực với từng khâu tiếp công dân, xử lý đơn. Đồ họa: Dương Nguyễn

Công khai, minh bạch công tác tiếp công dân

Theo báo cáo sơ kết việc thực hiện Chiến lược quốc gia phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đến năm 2030 giai đoạn thứ nhất (2023-2026) của Ban Tiếp công dân Trung ương, trong giai đoạn này, hoạt động công vụ tại các lĩnh vực thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với người dân, tiếp nhận và xử lý hồ sơ, đơn, phản ánh, tố cáo đòi hỏi yêu cầu phòng, chống tham nhũng và tiêu cực ngày càng cụ thể.

Đối với Ban Tiếp công dân Trung ương, việc thực hiện Chiến lược quốc gia được gắn liền với yêu cầu công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình, kỷ luật và kỷ cương trong công tác tiếp công dân, xử lý đơn cũng như theo dõi, đôn đốc việc giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Trong đó, Ban đã ban hành Quy chế làm việc nhằm cụ thể hóa trách nhiệm của lãnh đạo Ban, lãnh đạo các phòng và từng công chức trong từng khâu nghiệp vụ. Việc kiện toàn tổ chức tạo điều kiện tăng cường kiểm soát nội bộ, xác định rõ đầu mối, tiến độ và trách nhiệm trong công tác tham mưu, xử lý đơn và quản lý dữ liệu.

Quá trình triển khai mô hình tiếp công dân trực tuyến góp phần tăng cường tính công khai, minh bạch và trách nhiệm của các cơ quan tham gia xử lý vụ việc.

Đồ họa: Dương Nguyễn

Tồn tại, hạn chế và bài học kinh nghiệm

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, báo cáo sơ kết của Ban Tiếp công dân Trung ương đã chỉ rõ bốn nhóm tồn tại, hạn chế cần tập trung giải quyết trong thời gian tới.

Một là việc cụ thể hóa các yêu cầu của Chiến lược phòng, chống tham nhũng, tiêu cực vào từng quy trình nghiệp vụ của Ban chưa có hệ thống tiêu chí riêng để theo dõi, đánh giá.

Hai là việc phối hợp, cung cấp thông tin và phản hồi kết quả giải quyết giữa các cơ quan, địa phương có những thời điểm chưa bảo đảm tính kịp thời. Hạn chế này ảnh hưởng đến khả năng theo dõi trách nhiệm giải quyết, việc trả lời công dân cũng như việc nhận diện đầy đủ nguyên nhân gốc rễ phát sinh khiếu nại, tố cáo.

Ba là sự không đồng đều về hạ tầng công nghệ, mức độ kết nối và chất lượng dữ liệu giữa các cơ quan.

Hạn chế thứ tư xuất phát từ các yêu cầu ngày càng cao về bảo vệ bí mật nhà nước, an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và bảo vệ thông tin của người tố cáo trong bối cảnh đẩy mạnh số hóa, kết nối và chia sẻ dữ liệu. Điều này đòi hỏi quy trình nội bộ, phân quyền truy cập và kỹ năng của đội ngũ công chức phải tiếp tục được hoàn thiện.

Từ thực tiễn tổ chức thực hiện trong giai đoạn 2023–2026, Ban Tiếp công dân Trung ương đã đúc kết được những bài học kinh nghiệm cho giai đoạn tiếp theo.

Trong đó, theo Ban Tiếp công dân Trung ương, cần phải gắn kết chặt chẽ yêu cầu phòng, chống tham nhũng, tiêu cực với từng khâu cụ thể của quy trình tiếp công dân, xử lý đơn và quản lý dữ liệu, trong đó phải xác định rõ người thực hiện, thời hạn hoàn thành, sản phẩm đầu ra và trách nhiệm pháp lý.

Công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình cần được coi là giải pháp phòng ngừa thường xuyên, bảo đảm mọi khâu xử lý đều có căn cứ pháp lý, hồ sơ lưu trữ và khả năng kiểm tra, truy xuất.

Đồng thời, công tác tiếp công dân phải gắn liền với việc lắng nghe, đối thoại, phân loại chính xác và theo dõi sát sao kết quả giải quyết, qua đó kịp thời phát hiện các biểu hiện thiếu trách nhiệm, nhũng nhiễu, tiêu cực hoặc sơ hở trong quản lý nhà nước.

Dữ liệu chính xác, đầy đủ và được kết nối liên thông được xác định là điều kiện tiên quyết để kiểm soát tiến độ công việc, tránh tình trạng xử lý trùng lặp, bỏ sót đơn và nâng cao trách nhiệm giải trình của cán bộ, công chức.

Đồ họa: Dương Nguyễn

Siết chặt kỷ cương và làm rõ trách nhiệm công vụ

Bước sang giai đoạn 2026–2030, Ban Tiếp công dân Trung ương đặt trọng tâm vào việc triển khai đồng bộ các nhóm nhiệm vụ, giải pháp nhằm tăng cường kiểm soát nội bộ và xác định rõ trách nhiệm công vụ.

Ban sẽ cụ thể hóa các yêu cầu về công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình, bảo vệ người tố cáo, đạo đức công vụ và phòng ngừa nhũng nhiễu vào quy trình tiếp công dân, xử lý đơn và quản lý dữ liệu.

Công tác rà soát, chuẩn hóa quy trình nội bộ, xác định rõ đầu mối, thời hạn và trách nhiệm trong từng khâu nghiệp vụ sẽ được đẩy mạnh. Ban sẽ tăng cường kiểm tra hồ sơ, tiến độ và chất lượng tham mưu, bảo đảm việc giải thích, hướng dẫn, phân loại và chuyển đơn xử lý có căn cứ pháp lý rõ ràng, có thể kiểm tra và truy xuất lịch sử, kiên quyết chấn chỉnh các biểu hiện né tránh, đùn đẩy hoặc gây phiền hà cho Nhân dân.

Công tác tiếp công dân và xử lý đơn tiếp tục được phát huy như một kênh phòng ngừa, phát hiện thông tin về tham nhũng, tiêu cực, chuyển đến đúng cơ quan có thẩm quyền giải quyết và theo dõi kết quả, đồng thời thực hiện nghiêm quy định bảo vệ người tố cáo.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, Ban sẽ tổ chức thực hiện đầy đủ Nghị định số 197/2026, tập trung chuẩn hóa dữ liệu đầu vào, cập nhật kịp thời, đầy đủ, chính xác thông tin trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo nhằm nâng cao khả năng cảnh báo tiến độ và truy xuất lịch sử.

Việc tiếp công dân trực tuyến sẽ tiếp tục được hoàn thiện, ưu tiên các vụ việc phức tạp cần phối hợp giữa nhiều cơ quan và địa phương, đi đôi với bảo đảm an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Cùng với tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, Ban sẽ chú trọng công tác tự kiểm tra, kiểm soát nội bộ đối với hồ sơ, dữ liệu và trách nhiệm tham mưu nhằm kịp thời chấn chỉnh các hành vi vi phạm chuẩn mực công vụ. Đội ngũ công chức sẽ được bồi dưỡng nâng cao kỹ năng tiếp công dân, xử lý đơn, kỹ năng phân tích dữ liệu và an toàn thông tin.