(Thanh tra) - Những lá đơn của người dân thường bắt đầu từ những vướng mắc rất cụ thể, nhất là chuyện đất đai, bồi thường, chính sách. Tại Lai Châu, 9 tháng đầu năm 2026, các cơ quan chức năng tiếp nhận 883 đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh. Đằng sau những con số ấy là yêu cầu giải quyết thấu đáo ngay từ cơ sở, nhất là trước áp lực từ các dự án đang và sẽ triển khai trên địa bàn.
Trong 9 tháng đầu năm, các cơ quan hành chính Lai Châu đã tiếp 495 lượt công dân, với 552 người và 470 vụ việc. So với cùng kỳ năm trước, số lượt tiếp giảm 1,8%, số người giảm 4,8% và số vụ việc giảm 5,2%. Đáng chú ý, cấp xã chiếm phần lớn hoạt động tiếp công dân, với 399 lượt, 407 người và 385 vụ việc.
Tổng số đơn tiếp nhận trong kỳ là 883, tăng 22 đơn so với cùng kỳ năm 2025. Toàn bộ 883 đơn đã được tiếp nhận, phân loại, xử lý; trong đó có 721 đơn đủ điều kiện xử lý, 522 đơn thuộc thẩm quyền và 515 vụ việc thuộc thẩm quyền. Riêng 505 đơn kiến nghị, phản ánh có 51 đơn liên quan chế độ, chính sách, 289 đơn về đất đai và 165 đơn thuộc các nội dung khác.
Đất đai cũng là lĩnh vực chiếm trên 60% nội dung đơn thư của tỉnh. Các đơn khiếu nại chủ yếu liên quan quyết định hành chính về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; chế độ, chính sách đối với công chức, viên chức nghỉ hưu, thôi việc; xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp và quyết định hành chính về kỷ luật giáo viên.
Trong kỳ, các cơ quan hành chính tiếp nhận 13 đơn khiếu nại, giảm 4 đơn so với cùng kỳ năm trước; tiếp nhận 4 đơn tố cáo. Nội dung tố cáo chủ yếu liên quan hành vi vi phạm trong thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; hành vi không tố giác tội phạm và che giấu tội phạm.
Đáng chú ý, trong 13 vụ việc khiếu nại phát sinh thuộc thẩm quyền, đến thời điểm báo cáo đã giải quyết cả 13. Kết quả gồm 3 đơn khiếu nại đúng một phần, 4 đơn khiếu nại sai, 5 đơn được công dân rút trong quá trình giải quyết và 1 đơn không thụ lý do công dân rút toàn bộ nội dung khiếu nại trong thời gian xem xét điều kiện thụ lý.
Với kiến nghị, phản ánh, tổng số thuộc thẩm quyền giải quyết trong kỳ là 541 đơn, tương ứng 534 vụ việc. Đến nay, 427 đơn, 420 vụ việc đã được giải quyết; còn 114 đơn, 114 vụ việc đang tiếp tục xem xét, xác minh, giải quyết. Trong số này, 112 vụ việc thuộc thẩm quyền của UBND các xã, phường, 2 vụ việc thuộc các sở, ngành.
Báo cáo của tỉnh thẳng thắn chỉ ra, công tác tham mưu xử lý, giải quyết một số vụ việc kiến nghị, phản ánh ở cấp cơ sở còn chậm, chưa triệt để; việc xác định thẩm quyền xử lý, giải quyết một số vụ việc còn chưa chính xác. Năng lực chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn của công chức làm công tác tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo tại một số địa phương, đơn vị chưa đồng đều cũng là một nguyên nhân.
Trong khi đó, nguyên nhân phát sinh đơn thư phần nhiều gắn với những vấn đề cụ thể trong đời sống. Công tác quản lý đất đai tại một số địa phương có thời điểm, có nơi chưa chặt chẽ, dẫn đến tranh chấp giữa các hộ gia đình, cá nhân, tổ chức. Một số dự án, công trình ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, sinh hoạt của người dân; việc thực hiện chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức sau sắp xếp tổ chức bộ máy cũng phát sinh kiến nghị, khiếu nại.
9 tháng qua, tình hình khiếu kiện trên địa bàn cơ bản ổn định, không phát sinh vụ việc phức tạp, kéo dài, tập trung đông người lên Trung ương. Trong kỳ có 8 quyết định giải quyết khiếu nại phải thi hành, 7 quyết định đã thi hành xong, 1 quyết định đang thi hành; số tiền đã thu hồi cho Nhà nước là 112,5 triệu đồng trên tổng số 362,5 triệu đồng phải thu. Một kết luận nội dung tố cáo cũng đã được thực hiện xong.
Tuy nhiên, những tháng cuối năm được dự báo vẫn tiềm ẩn yếu tố phức tạp. Lai Châu tiếp tục triển khai nhiều dự án trọng điểm về phát triển kinh tế - xã hội, đầu tư kết cấu hạ tầng như hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên, khu nhà ở xã hội Đoàn Kết Lai Châu, quần thể du lịch nghỉ dưỡng Vườn Địa đàng Sơn Bình, các trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp và một số công trình khác.
Cùng với tiến độ các dự án, những vấn đề về đất đai, khoáng sản, bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng; chi trả dịch vụ môi trường rừng; chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức và người lao động được dự báo tiếp tục là những lĩnh vực dễ phát sinh khiếu nại, tố cáo.
Bởi vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là tiếp nhận và xử lý đơn đúng quy trình, mà quan trọng hơn là nắm tình hình, xác định đúng thẩm quyền và giải quyết vụ việc từ nơi phát sinh. Tỉnh xác định tiếp tục rà soát các vụ việc phức tạp, kéo dài; tập trung chỉ đạo, đôn đốc giải quyết dứt điểm các vụ việc thuộc thẩm quyền, không để phát sinh điểm nóng.
Cùng với đó, trách nhiệm của người đứng đầu trong tiếp công dân, đối thoại với công dân được nhấn mạnh; công tác tiếp công dân trực tuyến cũng được đặt ra với yêu cầu ban hành quy chế, bảo đảm điều kiện hạ tầng và vận hành thông suốt.
Sau những lá đơn là những câu chuyện cụ thể về đất đai, chính sách, sản xuất và cuộc sống. Khi những vướng mắc ấy được nhận diện sớm, giải quyết đúng thẩm quyền và ngay từ cơ sở, một lá đơn có thể dừng lại ở nơi nó bắt đầu, thay vì trở thành một hành trình qua nhiều cấp. Đó cũng là cách để công tác tiếp công dân thực sự đi vào những vấn đề người dân quan tâm.
