(Thanh tra) - Trường hợp địa phương thấy thật sự cần thiết phải tiếp tục sắp xếp xã phường, Bộ Nội vụ đề nghị căn cứ chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước, quy hoạch, và phù hợp nguyện vọng chính đáng của Nhân dân thì địa phương đề xuất cấp có thẩm quyền quyết định.
Đây là nội dung Bộ Nội vụ trả lời cử tri và công dân về kiến nghị tiếp tục sắp xếp xã, phường. Đồng thời, Bộ nhấn mạnh, Ban Thường vụ tỉnh ủy, thành ủy phải chịu trách nhiệm về đề xuất của mình.
Cụ thể, gửi kiến nghị sau Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, cử tri tỉnh Lâm Đồng bên cạnh kiến nghị xem xét, xây dựng cơ chế chỉ đạo địa phương tăng mức phụ cấp cho đội ngũ hoạt động không chuyên trách ở thôn, buôn, bon; cử tri cũng đề nghị tiếp tục nghiên cứu sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã về quy mô cho phù hợp.
Trả lời kiến nghị về việc tiếp tục sắp xếp xã phường, Bộ Nội vụ cho biết Kết luận 76 của Ban Chấp hành Trung ương về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã quy định nội dung này.
Theo đó, các tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc Trung ương chủ động rà soát những đơn vị hành chính chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, điều kiện hoặc phát sinh bất hợp lý trong quá trình vận hành.
Trên cơ sở các tiêu chí, nguyên tắc, điều kiện và quy trình do Trung ương quy định, các cơ quan xây dựng phương án điều chỉnh nếu thật sự cần thiết, bảo đảm khoa học, thận trọng, tạo đồng thuận xã hội, không gây xáo trộn, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Bộ Nội vụ nêu rõ, hiện nay Trung ương không đặt vấn đề sắp xếp địa giới hành chính cấp xã do hệ thống đang vận hành ổn định, hiệu quả.
Trường hợp địa phương thấy thật sự cần thiết phải điều chỉnh, Bộ Nội vụ đề nghị căn cứ chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước, quy hoạch, thực tiễn quản trị và phù hợp nguyện vọng chính đáng của Nhân dân thì đề xuất cấp có thẩm quyền quyết định.
Theo Bộ Nội vụ, phương án đề xuất điều chỉnh địa giới hành chính phải khoa học, thận trọng, khả thi, tạo đồng thuận và phải phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và phục vụ Nhân dân tốt hơn. Đồng thời Ban Thường vụ, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, thành ủy phải chịu trách nhiệm về đề xuất đó.
Cũng quan tâm đến vấn đề có nên sáp nhập xã hay không, công dân A Cang phản ánh đến Bộ Nội vụ nêu rõ, ông được biết Trung ương không có chủ trương sáp nhập nhưng hiện ở tỉnh của ông “có thông tin tiếp tục sáp nhập xã”.
Ông Cang cho rằng chưa nên sáp nhập vào giai đoạn này, do tháng 7/2025 vừa mới sáp nhập từ 4, 5 xã cũ thành 1 xã.
Với địa bàn sau sáp nhập rất rộng lớn, người dân đi lại làm thủ tục hành chính đã rất vất vả, mất thời gian, hạ tầng công nghệ lại không có, nay nếu tiếp tục sáp nhập thì người dân đi lại còn xa hơn.
“Trường hợp nếu xã không bảo đảm điều kiện tối thiểu về diện tích hoặc dân số, bắt buộc phải sáp nhập thì nên sáp nhập xã thiếu tiêu chuẩn vào xã bảo đảm tiêu chuẩn”, ông A Cang kiến nghị.
Trước kiện của công dân, Bộ Nội vụ thông tin tại Kết luận số 76 ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương đã quy định nội dung này (như đã trả lời cử tri tỉnh Lâm Đồng nêu trên).
Đồng thời, Bộ Nội vụ cho biết thêm, tại Kế hoạch số 06 ngày 28/7/2026 của Bộ Chính trị thực hiện Kết luận số 76 của Ban Chấp hành Trung ương đã giao Ban Thường vụ các tỉnh ủy, thành ủy: "Chủ động rà soát những đơn vị hành chính chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, điều kiện hoặc phát sinh bất hợp lý trong quá trình vận hành; xây dựng phương án điều chỉnh, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định".
Như vậy, theo các chủ trương nêu trên của Ban Chấp hành Trung ương và Bộ Chính trị thì địa phương chủ động rà soát, đề xuất việc sắp xếp đơn vị hành chính chưa đáp ứng tiêu chuẩn hoặc phát sinh bất hợp lý trong quá trình vận hành.
Địa phương đồng thời chịu trách nhiệm toàn diện về hiệu lực, hiệu quả vận hành mô hình mới tại địa phương. Trường hợp nếu thực sự cần thiết, căn cứ tình hình thực tế và quy định pháp luật để trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Trên cơ sở đề xuất của địa phương, Bộ Nội vụ được giao thẩm định hồ sơ Đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của các địa phương để trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định. Đến nay, Bộ Nội vụ chưa nhận được đề xuất của UBND tỉnh của ông Cang về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã trên địa bàn tỉnh.
