(Thanh tra) - Chánh án Toà án Nhân dân tối cao vừa có Văn bản số 1113/TANDTC - VP trả lời các kiến nghị của cử tri tỉnh Vĩnh Long gửi tới trước Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XV liên quan đến các quy định của Bộ luật Hình sự.
Văn bản cho biết, Tòa án Nhân dân tối cao nhận được kiến nghị của cử tri tỉnh Vĩnh Long do Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội chuyển đến theo Công văn số 1691/UBDNGS15 ngày 28/10/2025 liên quan đến các nội dung của Bộ luật Hình sự.
Nội dung kiến nghị thứ nhất của cử tri tỉnh Vĩnh Long nêu "Điều 125 của Bộ luật Hình sự quy định "Trạng thái tinh thần bị kích động mạnh". Hiện nay, chưa có hướng dẫn cụ thể tình tiết này. Đề nghị hướng dẫn để thống nhất thực hiện.
Trả lời kiến nghị nêu trên của cử tri tỉnh Vĩnh Long, Tòa án Nhân dân tối cao cho biết: Theo quy định tại điểm b khoản 6 Điều 2 Nghị quyết số 04/2025/NQ-HĐTP ngày 30/9/2025 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án Nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng các tỉnh tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, các tỉnh tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại Điều 51 và Điều 52 của Bộ luật Hình sự đã hướng dẫn điểm c khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự cụ thể như sau: Trường hợp hành vi trái pháp luật của nạn nhân có tính chất đè nén, áp bức tương đối nặng nề, lập đi lặp lại, sự kích động đó đã âm ỉ, kéo dài, đến thời điểm nào đó hành vi trái pháp luật của nạn nhân lại tiếp diễn làm cho người phạm tội bị kích động không tự kiềm chế được mà thực hiện hành vi phạm tội.
Trường hợp này nếu tách riêng hành vi nêu trên thì không coi là kích động, nhưng nếu xét cả quá trình diễn biến của sự việc thì được coi là kích động mạnh hoặc rất mạnh nên người phạm tội có thể được giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.
Chánh án Toà án Nhân dân tối cao khẳng định thêm là trong thời gian tới, Tòa án Nhân dân tối cao sẽ tiếp tục rà soát thực tiễn thị hành Điều 125 của Bộ luật Hình sự đề ban hành văn bản hướng dẫn áp dụng. thống nhất pháp luật, nếu xét thấy cần thiết,
Nội dung kiến nghị thứ hai của cử tri tỉnh Vĩnh Long nêu về "Điều 134 của Bộ luật Hình sự quy định "có tính chất côn đồ", "hung khí nguy hiểm", "thủ đoạn có khả năng gây hại cho nhiều người". Hiện nay, chưa có hướng dẫn cụ thể thế nào là tình tiết "có tính chất côn đồ", "hung khí nguy hiểm", "thủ đoạn có khả năng gây hại cho nhiều người". Đề nghị hướng dẫn cụ thể để thống nhất thực hiện."
Tòa án Nhân dân tối cao trả lời cho biết, đối với tình tiết "có tính chất côn đồ": tại khoản 4 Điều 4 Nghị quyết số 04/2025/NQ-HĐTP ngày 30/9/2025 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án Nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, các tỉnh tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại Điều 51 và Điều 52 của Bộ luật Hình sự đã có hướng dẫn là "trường hợp người phạm tội có thái độ coi thường pháp luật, thường xuyên gây rồi an ninh trật tự, sẵn sàng dùng vũ lực, có hành vi hung hãn coi thường tính mạng, sức khỏe của người khác một cách vô cớ hoặc do bộc phát hoặc vì lý do nhỏ nhặt sẵn sàng dùng vũ lực hoặc thường xuyên thực hiện hành vi uy hiếp người khác phải khuất phục mình."
Trong thời gian tới, Tòa án nhân dân tối cao sẽ tiếp tục rà soát thực tiễn thi hành Điều 134 của Bộ luật Hình sự để ban hành văn bản hướng dẫn áp dụng, thống nhất pháp luật, nếu xét thấy cần thiết.
Đối với tình tiết “hung khí nguy hiểm”, tại mục 3 Nghị quyết số 01/2006/NQ-HĐTP ngày 12/5/2006 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của Bộ luật Hình sự đã có hướng dẫn như sau: "Dùng hung khí nguy hiểm quy định tại điểm a khoản 1 Điều 104 của BLHS là trường hợp dùng vũ khí hoặc phương tiện nguy hiểm theo hướng dẫn tại các tiểu mục 2.1 và 2.2 mục 2 Phần 1 Nghị quyết số 02/2003/NQ-HĐTP ngày 17/4/2003 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao để cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác".
Trong thời gian tới, liên quan đến tình tiết này, Tòa án Nhân dân tối cao sẽ tiếp tục rà soát để ban hành văn bản hướng dẫn áp dụng, thống nhất pháp luật, nếu xét thấy cần thiết.
Đối với tình tiết “thủ đoạn có khả năng gây hại cho nhiều người", trong thời gian tới, thông qua công tác tổng kết thực tiễn xét xử, Tòa án Nhân dân tối cao sẽ tiếp tục nghiên cứu, ban hành văn bản hướng dẫn, bảo đảm áp dụng thống nhất pháp luật trong xét xử đối với Điều 134 của Bộ luật Hình sự, nếu xét thấy cần thiết.
Ngoài ra, nội dung kiến nghị thứ ba của cử tri tỉnh Vĩnh Long nêu “khoản 1 Điều 168, khoản 1 Điều 170 của Bộ luật Hình sự quy định "Hành vi khác" và "thủ đoạn khác", tuy nhiên chưa có văn bản quy định cụ thể về các hành vi này dẫn đến khó áp dụng. Đề nghị hướng dẫn để thống nhất thực hiện.
Về nội dung kiến nghị nêu trên của cử tri tỉnh Vĩnh Long, trong thời gian tới, Tòa án Nhân dân tối cao sẽ tiếp tục rà soát, tổng kết thực tiễn xét xử để ban hành văn bản hướng dẫn áp dụng, thống nhất các quy định còn có vướng mắc và cách hiểu khác nhau của Bộ luật Hình sự nhằm đáp ứng yêu cầu của thực tiễn công tác xét xử, nếu xét thấy cần thiết.
Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao khẳng định và ghi nhận ý kiến của cử tri tỉnh Vĩnh Long và sẽ tiếp tục tổng hợp những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn thì hành để kịp thời kiến nghị Quốc hội xem xét sửa đổi Bộ luật Hình sự nhằm khắc phục những hạn chế trong quá trình thi hành luật.
