Toàn cảnh Danh thắng Tràng An. Ảnh: TV

Có thể thấy, phát triển du lịch di sản ở Ninh Bình đã thu được những thành công nhất định, qua đó góp phần khẳng định chỉ khi di sản được sử dụng, khai thác để phát triển mới là di sản sống. Bà Simona Mirela Miculescu, Chủ tịch Đại hội đồng UNESCO nhấn mạnh, nhờ cách tiếp cận đa bên và hợp tác sáng tạo, Tràng An trở thành hình mẫu về phát triển kinh tế và du lịch bền vững.
 
Ngày 23/8/2023, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Ninh Bình ban hành Nghị quyết số 16-NQ/TU về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã tỉnh Ninh Bình giai đoạn 2023 - 2030. Trong đó mục tiêu đến năm 2025 sẽ thực hiện hợp nhất thành phố Ninh Bình và huyện Hoa Lư, đồng thời sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, gắn với định hình tính chất đơn vị hành chính mới sau hợp nhất là "Đô thị di sản thiên niên kỷ", dựa trên các giá trị độc đáo về địa tự nhiên - sinh thái, văn hóa - lịch sử, sở hữu di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới, nằm trong mục tiêu chung đưa tỉnh Ninh Bình đến năm 2030 cơ bản đạt tiêu chí thành phố trực thuộc Trung ương.

Để chuyển hóa giá trị di sản sang giá trị kinh tế, trong Quy hoạch tỉnh Ninh Bình thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 218/QĐ-TTg ngày 4/3/2024 xác định phương án phát triển du lịch ưu tiên thu hút đầu tư, phát triển các khu du lịch dựa vào giá trị di sản. Trong đó, Khu Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới Tràng An là trung tâm du lịch sinh thái, văn hóa, tâm linh hàng đầu của Việt Nam, mang tầm quốc tế.

Từ khi Tràng An được vinh danh là Di sản thế giới, cơ quan quản lý Nhà nước của tỉnh thực hiện đầy đủ các khuyến nghị của UNESCO.  Ảnh: TV

Ông Bùi Văn Mạnh, Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình cho biết, từ khi Tràng An được vinh danh là Di sản thế giới, cơ quan quản lý Nhà nước của tỉnh thực hiện đầy đủ các khuyến nghị của UNESCO. Từ việc củng cố bộ máy tổ chức và tăng cường vai trò, chức năng, nhiệm vụ đến bổ sung nguồn nhân lực, đào tạo, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý di sản; xây dựng, ban hành văn bản luật, quy chế bảo vệ các di sản thế giới; xây dựng và thực thi các Kế hoạch quản lý; quy hoạch, đầu tư nguồn lực tài chính để triển khai dự án bảo vệ, tu bổ, tôn tạo, ngăn chặn nguy cơ tác động, ảnh hưởng xấu tại di sản thế giới. Đặc biệt, việc phát triển cơ sở hạ tầng, dịch vụ, du lịch; tăng cường công tác nghiên cứu khoa học… được chú trọng. Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc bảo vệ, phát huy các giá trị di sản tại Ninh Bình, góp phần thiết thực vào công cuộc xây dựng và phát triển của đất nước, địa phương, làm thay đổi bộ mặt nhiều vùng quê trong vùng di sản.

Du khách trải nghiệm Danh thắng Tràng An. Ảnh: TV

Hoạt động du lịch ở khu vực di sản mang lại nhiều lợi ích về mặt bảo tồn và phát triển cộng đồng, góp phần bảo vệ nguồn tài nguyên tự nhiên, văn hóa, lịch sử thông qua sự kết nối, tham gia của người dân trong cộng đồng. Trong 6 tháng đầu năm 2024, Ninh Bình đón gần 6,3 triệu lượt khách, doanh thu đạt gần 6.000 tỷ đồng, gấp hơn 1,5 lần so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, khách đến Quần thể danh thắng Tràng An chiếm tỉ lệ rất cao. Điều này cho thấy di sản có tiềm năng lớn trong việc góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế bền vững, giảm nghèo và cải thiện sinh kế bền vững của cộng đồng địa phương. 

Theo ông Phạm Quang Ngọc, Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình, sự xuất hiện các cơ hội kinh tế tại nhiều địa phương có ý nghĩa nổi bật và tạo ra nhiều hình thức việc làm mới. Ninh Bình với mục tiêu xây dựng “Ðô thị di sản thiên niên kỷ”, cần thiết phát triển các cơ chế đặc thù thúc đẩy hợp tác công - tư song hành mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội như một cách tiếp cận bền vững. Cách tiếp cận này coi di sản là nguồn lực cho phát triển lâu dài, chú trọng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại chỗ và hướng tới đối tượng thụ hưởng chính là người dân địa phương.