(Thanh tra) - Giữa bối cảnh thị trường năng lượng nhiều biến động và yêu cầu khắt khe về cam kết giảm phát thải ròng , Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) đang chứng minh năng lực thích ứng linh hoạt.
Bằng việc siết chặt quản trị, tối ưu hóa mọi nguồn lực từ chi phí vận hành, tiêu hao nhiên liệu đến nâng cấp công nghệ khai thác , TKV không chỉ củng cố vững chắc vị thế trụ cột kinh tế mà còn tiên phong mở lối cho một ngành Than hiện đại, an toàn và "xanh" hơn trong tương lai.
Nghị quyết số 70 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã xác lập rõ vai trò then chốt của ngành Than, đồng thời chỉ rõ sự phát triển phải đi đôi với bảo vệ môi trường và bền vững.
Nhiều năm qua, TKV luôn hoàn thành tốt sứ mệnh đảm bảo cung ứng ổn định than cho nền kinh tế, đặc biệt là các nhà máy nhiệt điện. Trung bình mỗi năm, Tập đoàn sản xuất khoảng 35-40 triệu tấn than nguyên khai, chiếm tới 85% sản lượng khai thác than của cả nước, đồng thời duy trì sản lượng khai thác và tiêu thụ ở mức cao, bình quân trên 40 triệu tấn/năm.
Vai trò của các đơn vị ngành Than càng trở nên rõ nét trong những thời điểm nhu cầu điện tăng đột biến, giúp bù đắp cho các nguồn năng lượng tái tạo vốn phụ thuộc nhiều vào yếu tố thời tiết.
Bước vào giai đoạn mới, ngành Than phải đối mặt với không ít thách thức khi trữ lượng than lộ thiên suy giảm, điều kiện khai thác hầm lò xuống sâu làm chi phí sản xuất tăng cao. Song song đó, cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 buộc toàn ngành phải thay đổi mạnh mẽ mô hình hoạt động.
Nhận định về vấn đề này, ông Nguyễn Huy Nam, Phó Tổng Giám đốc TKV, Giám đốc Trung tâm Điều hành sản xuất tại Quảng Ninh khẳng định thực tiễn cho thấy ngành Than đã và đang chủ động chuyển mình.
Tập đoàn đang chú trọng đầu tư công nghệ hiện đại, cơ giới hóa đồng bộ tại các mỏ hầm lò nhằm từng bước thay thế lao động thủ công. Việc triển khai mạnh mẽ các giải pháp tự động hóa và số hóa trong quản lý, điều hành sản xuất không chỉ là yêu cầu cấp thiết mà còn là chìa khóa giúp nâng cao năng suất lao động, đảm bảo an toàn và vượt qua giới hạn về tài nguyên ngày càng khắc nghiệt.
Song hành cùng phát triển sản xuất, công tác bảo vệ môi trường được đặt lên hàng đầu thông qua các nỗ lực hoàn nguyên bãi thải, xử lý nước thải mỏ và trồng cây phủ xanh khai trường.
Bên cạnh đó, để giải quyết bài toán nguồn cung trong nước có hạn, ngành Than đã linh hoạt đẩy mạnh nhập khẩu, đầu tư đồng bộ hệ thống logistics, cảng biển và kho vận nhằm phục vụ công tác pha trộn, đảm bảo chuỗi cung ứng than không bị đứt gãy.
Cùng với tiến trình "xanh hóa", TKV đặc biệt chú trọng việc ứng phó với sự biến động giá xăng dầu thông qua các biện pháp tiết giảm chi phí đồng bộ.
Trong khai thác lộ thiên, chi phí nhiên liệu thường chiếm khoảng 30% tổng chi phí sản xuất. Điển hình tại Công ty CP Than Hà Tu, để thực hiện mục tiêu bốc xúc trên 50 triệu m³ đất đá và khai thác 2,5 triệu tấn than nguyên khai trong năm 2026, đơn vị tiêu thụ khoảng 22 triệu kWh điện và gần 50 triệu lít dầu.
Nhằm giảm bớt áp lực này, công ty đã tập trung tối ưu hóa cung độ vận chuyển, bố trí các điểm đổ thải ở cự ly gần và cải tạo các tuyến đường nội bộ để giảm tiêu hao vật tư.
Theo ông Nguyễn Mạnh Hùng, Trưởng phòng Điều khiển sản xuất, đơn vị còn đẩy mạnh ứng dụng công nghệ giám sát tiêu hao nhiên liệu trên từng thiết bị, đồng thời tăng cường bảo dưỡng nhằm hạn chế hư hỏng và lãng phí.
Đối với các đơn vị khai thác than hầm lò, dù mức tiêu thụ nhiên liệu không lớn như lộ thiên, song nỗ lực sử dụng tiết kiệm, hiệu quả vẫn diễn ra quyết liệt.
Theo ông Hoàng Văn Tuyến, Quản đốc Phân xưởng Ô tô thuộc Công ty Than Mạo Khê, đơn vị hiện tiêu thụ trung bình khoảng 450.000 lít dầu mỗi ngày để vận hành 63 đầu xe các loại phục vụ sản xuất.
Nhằm tiết giảm chi phí vận hành, phân xưởng đã chủ động tổ chức ghép xe hai chiều, hạn chế tối đa tình trạng xe chạy rỗng và bố trí thiết bị phù hợp với từng điều kiện thực tế.
Bên cạnh đó, ông Đoàn Việt Tuấn, Phó Giám đốc Công ty cho biết, đơn vị đang điều chỉnh kế hoạch sản xuất hợp lý bằng cách chuyển các thiết bị bơm trong hầm lò sang vận hành vào khung giờ thấp điểm để tiết kiệm điện, đồng thời dự kiến đầu tư hệ thống điện năng lượng mặt trời tại khu vực văn phòng.
Định hướng cho giai đoạn 2026 - 2030, TKV đặt mục tiêu tiết kiệm từ 8-10% năng lượng và giảm tỷ lệ tổn thất điện năng xuống dưới 6%.
Ông Vũ Anh Tuấn, Tổng Giám đốc TKV cho biết, Tập đoàn đã yêu cầu các ban chuyên môn rà soát toàn diện mức độ ảnh hưởng để có giải pháp điều hành linh hoạt, hiệu quả. Các đơn vị thành viên sẽ tiếp tục chú trọng quản trị chi phí, tối ưu hóa các khâu sản xuất, vận tải và tiêu thụ.
Với truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm” cùng quyết tâm đổi mới, ngành Than hoàn toàn có cơ sở để tiếp tục khẳng định vững chắc vai trò trụ cột trong hành trình phát triển bền vững của đất nước.
