Lễ hội Bánh chưng bánh giày là nét đẹp văn hoá độc đáo của Tại TP Sầm Sơn. Ảnh: Hương Trà

Theo truyền thống, hằng năm cứ đến ngày 12/5 âm lịch, TP Sầm Sơn lại tổ chức Lễ hội Bánh chưng - bánh giày. Lễ hội được diễn ra với nghi thức rước kiệu truyền thống của các đoàn cùng nhân dân tất cả các xã, phường. Hàng ngàn người trong trang phục truyền thống tham gia đoàn rước kiệu, đi dọc đường Hồ Xuân Hương kéo về sân đền Độc Cước.

Bên cạnh phần lễ được tổ chức trang trọng, linh thiêng và thành kính, lễ hội còn có nhiều hoạt động phong phú, hấp dẫn như: Chương trình nghệ thuật quần chúng ca ngợi vẻ đẹp, sự đổi thay của TP biển Sầm Sơn; sự tích bánh chưng, bánh giày đến từ các đơn vị phường Trường Sơn, Trung Sơn, xã Quảng Hùng và Phòng Giáo dục và Đào tạo TP Sầm Sơn.

Rước kiệu truyền thống của nhân dân các xã, phường trên địa bàn TP Sầm Sơn. Ảnh: Hương Trà

Hoạt động đặc sắc, hấp dẫn thu hút sự quan tâm, cổ vũ của đông đảo Nhân dân và du khách chính là phần thi làm bánh giày giữa các phường của TP Sầm Sơn.

Do được chuẩn bị kỹ lưỡng, chu đáo, các công đoạn thi làm bánh giày được các nghệ nhân và nhân dân tái diễn chi tiết, thành thục. Bằng tấm lòng thành kính cùng với sức mạnh đoàn kết, sự dẻo dai, nhanh nhẹn, khéo léo của từng thành viên đã tạo nên những chiếc bánh giày tròn, dẻo, trắng mịn, đúng theo quy định của ban tổ chức để dâng lên thần Độc Cước.

Người dân TP Sầm Sơn chia sẻ: Chúng tôi đã tham gia làm bánh giày từ khi còn nhỏ. Mỗi khi đến ngày Lễ hội Bánh chưng bánh giày chúng tôi tất vui, phấn khởi và thấy khỏe hẳn ra. Những người già tham gia làm bánh, còn giã bánh là việc của các thanh niên trai trẻ.

Năm nay, với 3 nội dung thi trong khuôn khổ lễ hội gồm: Trang trí mâm sơn trang, rước kiệu và thi làm bánh, ban tổ chức đã trao giải nhất toàn đoàn cho đền Hoàng Minh Tự, phường Trường Sơn.

Các chàng trai trẻ tham gia làm Bánh chưng bánh giày tại lễ hội. Ảnh: Hương Trà

Theo lời kể của các cụ cao niên ở TP Sầm Sơn, Lễ hội Bánh chưng bánh giày vốn có tên là Lễ hội Cầu mưa (tên chữ là Đảo vũ), là lễ hội của cư dân nông nghiệp.

Trước Cánh mạng Tháng 8/1945, lễ hội này diễn ra không theo một ngày tháng nào cố định nào. Chỉ những năm nắng nhiều, hạn hán, nông nghiệp không được mùa thì Tri phủ mới sức cho các huyện tổ chức Lễ hội Cầu mưa. Có khi 1, 2 năm tổ chức một lần; có thời gian lâu nhất chừng 13 năm mới lại tổ chức. Địa điểm tổ chức lễ hội cũng không theo một nơi nhất định mà thường do quan huyện lựa chỗ có bãi trống, nhiều bóng mát, đủ điều kiện chọn làm nơi tổ chức lễ hội. Làng xã chịu trách nhiệm đăng cai dựng rạp, lập đàn cúng tế trời đất cho buổi lễ.

Là lễ hội của cư dân nông nghiệp, cầu cho mưa thuận gió hòa, vượt qua sự khắc nghiệt bất thường của thời tiết để mùa màng tốt tươi, nên lễ vật chính là bánh chưng bánh giày tượng trưng cho trời đất, âm dương.

Lễ hội Bánh chưng bánh giày tại TP Sầm Sơn. Ảnh: Hương Trà

Ngày nay Lễ hội Cầu mưa có tên là Bánh chưng bánh giày, bởi người ta gọi theo vật phẩm chính của buổi tế lễ. Từ năm 1992, lễ hội lần đầu tiên được tổ chức lại vào ngày 12/5 âm lịch, và đã trở thành lễ hội hàng năm của TP Sầm Sơn.

Mục đích để lưu giữ lại nét văn hóa tốt đẹp của quê hương, bên cạnh đáp ứng nhu cầu tâm linh cầu cho mùa màng tốt tươi, đồng thời là sự tái hiện một nét văn hóa tâm linh truyền thống và là sản phẩm du lịch độc đáo của TP Sầm Sơn, góp phần thu hút du khách.