Sau thời gian dài rút vốn, nhà đầu tư nước ngoài bắt đầu quay lại thị trường chứng khoán Việt Nam khi kỳ vọng nâng hạng và cải cách thể chế dần rõ nét.

Tuy nhiên, để dòng vốn này duy trì bền vững, bài toán chất lượng doanh nghiệp niêm yết và nguồn cung cổ phiếu vẫn là yếu tố then chốt.

Từ năm 2026, quy định doanh nghiệp đại chúng phải có tối thiểu 10% cổ phiếu tự do chuyển nhượng sẽ tạo áp lực lớn với nhiều doanh nghiệp sở hữu tập trung, đặc biệt là khối doanh nghiệp nhà nước.

Trong bối cảnh đó, Nghị quyết 79-NQ/TW được kỳ vọng đóng vai trò “chìa khóa chính sách”, thúc đẩy thoái vốn và cổ phần hóa, qua đó bổ sung nguồn hàng chất lượng cho thị trường chứng khoán.

Chuyên viên phân tích Nghiêm Sỹ Tiến của Chứng khoán KB (KBSV) nhìn nhận Nghị quyết 79 gắn liền với yêu cầu mở rộng tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng theo Luật số 56/2024/QH15. Dù tỷ lệ tối thiểu 10% không lớn, nhưng được kỳ vọng sẽ cải thiện tính đại chúng, tăng thanh khoản và tạo hiệu ứng tích cực cho thị trường, qua đó hỗ trợ tiến trình thoái vốn nhà nước và nâng cao sức hút của chứng khoán Việt Nam đối với dòng vốn ngoại.

Chuyên viên KBSV cũng chỉ ra rằng Nghị quyết 79 có thể tạo tác động đáng kể tới nhiều nhóm ngành. Trong lĩnh vực ngân hàng, mục tiêu đưa ít nhất ba ngân hàng thương mại nhà nước vào nhóm 100 ngân hàng lớn nhất châu Á đòi hỏi tăng trưởng quy mô cao, qua đó tạo áp lực lên hệ số an toàn vốn và mở ra nhu cầu tăng vốn thông qua lợi nhuận giữ lại hoặc bán cổ phần cho nhà đầu tư chiến lược.

Nghị quyết 79-NQ/TW được kỳ vọng tạo cú hích cho thị trường chứng khoán.

Với nhóm năng lượng – dầu khí, vai trò của các doanh nghiệp Nhà nước như EVN và PVN tiếp tục được khẳng định trong triển khai các dự án trọng điểm, nhờ quy trình pháp lý rút gọn và cơ chế huy động vốn linh hoạt hơn.

Trong lĩnh vực công nghệ, Luật Công nghiệp số 2025 cùng định hướng nâng chi cho R&D lên khoảng 2% GDP được xem là nền tảng cho tăng trưởng dài hạn. Đối với ngành hàng không, việc cho phép giữ lại lợi nhuận để tái đầu tư giúp doanh nghiệp cải thiện năng lực tài chính và chủ động hơn trong phát triển hạ tầng.

Theo ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Phân tích Chứng khoán Yuanta Việt Nam, Nghị quyết 79 tạo tác động đến thị trường thông qua ba cơ chế truyền dẫn then chốt.

Thứ nhất là cơ chế giữ lại nguồn lực để tái đầu tư. Lần đầu tiên, nguồn thu từ cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước được phép sử dụng để bổ sung vốn điều lệ cho chính doanh nghiệp, thay vì phải nộp toàn bộ về ngân sách.

Cách tiếp cận này giúp giải quyết bài toán thiếu hụt vốn tự có, đặc biệt với các ngân hàng thương mại nhà nước đang chịu áp lực tuân thủ Basel II và Basel III trong khi vẫn phải duy trì cổ tức tiền mặt.

Thứ hai là việc phân loại rõ ràng giữa doanh nghiệp nhà nước giữ vai trò chiến lược và doanh nghiệp mang tính thương mại.

Với các lĩnh vực then chốt như quốc phòng, an ninh, năng lượng hay hạ tầng trọng điểm, Nhà nước tiếp tục nắm giữ cổ phần chi phối.

Ngược lại, tại những doanh nghiệp có thể vận hành hiệu quả theo cơ chế thị trường, tỷ lệ sở hữu nhà nước sẽ được thu hẹp xuống mức không chi phối.

Cách phân định này được kỳ vọng mở ra làn sóng thoái vốn mới trong giai đoạn 2026–2027, tạo thêm dư địa cho khu vực tư nhân và nhà đầu tư nước ngoài tham gia.

Cơ chế thứ ba liên quan đến việc khai thác và định giá lại nguồn lực đất đai. Việc quản lý quỹ đất theo nguyên tắc thị trường, đặc biệt tại các doanh nghiệp Nhà nước sở hữu diện tích lớn, có thể giúp cải thiện giá trị tài sản và sức hấp dẫn cổ phiếu. Một số nhóm ngành, như cao su hay khu công nghiệp, được đánh giá có khả năng hưởng lợi rõ nét từ quá trình này.

Ở góc độ rộng hơn, Nghị quyết 79 phản ánh sự thay đổi trong tư duy quản lý vốn nhà nước, chuyển từ vai trò kiểm soát sang kiến tạo và dẫn dắt. Kinh tế Nhà nước được tái định vị như công cụ để điều tiết và định hướng, thay vì can thiệp sâu vào hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường.