Công an làm việc với đại diện cơ sở sản xuất lúa giống liên quan vụ án. Ảnh: CA

Ngày 4/2, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk (Phòng Cảnh sát kinh tế) đã ban hành Quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can và Lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Nguyễn Huy Vũ (Giám đốc Công ty TNHH Đầu tư nông nghiệp Á Châu) để điều tra về hành vi “Sản xuất, buôn bán hàng giả là giống cây trồng”, quy định tại Điểm a, Khoản 3, Điều 195 Bộ luật Hình sự.

Bóc trần thủ đoạn “phù phép” lúa thịt thành lúa giống

Theo thjoong tin ban đầu, vào cuối tháng 12/2025, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Đắk Lắk đồng loạt kiểm tra nhiều địa điểm nghi vấn liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh lúa giống vi phạm pháp luật. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện một đường dây sản xuất lúa giống giả, nhái thương hiệu lớn, hoạt động có tổ chức, với quy mô đặc biệt lớn.

Tại kho sản xuất lúa giống của Công ty TNHH Đầu tư nông nghiệp Á Châu (đóng tại xã Ea Knuếc, tỉnh Đắk Lắk), lực lượng chức năng phát hiện hàng trăm bao lúa giống thành phẩm mang nhãn các giống nổi tiếng như ST24, ST25, OM18, ĐT8 (Đài Thơm 8)… cùng hệ thống máy sàng, máy khâu bao, cân điện tử và nhiều con dấu, miếng cao su dùng để in tên giống, ngày sản xuất, thời gian sinh trưởng. Toàn bộ số lúa nguyên liệu và thành phẩm tại kho không có hồ sơ, chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp.

Hiện trường một kho lúa giống bị phát hiện nhiều sai phạm về nguồn gốc, nhãn mác. Ảnh: CA

Mở rộng điều tra, lực lượng chức năng tiếp tục phát hiện tại kho của Công ty TNHH Lúa gạo An Giang (do bà Trần Thị Lan làm Giám đốc) và Công ty TNHH MTV giống cây trồng Phương Nam (do Nguyễn Huy Vũ làm Giám đốc) nhiều lô lúa giống thành phẩm mang nhãn của các thương hiệu nổi tiếng. Qua làm việc, các doanh nghiệp này không xuất trình được giấy phép, hồ sơ sản xuất giống, không có vùng nguyên liệu lúa giống theo quy định

Quá trình điều tra xác định, Nguyễn Huy Vũ là người trực tiếp chỉ đạo toàn bộ hoạt động thu mua nguyên liệu, tổ chức sản xuất, đóng gói và phân phối lúa giống giả ra thị trường. Nguồn nguyên liệu đầu vào chủ yếu là lúa thương phẩm (lúa thịt), lúa trôi nổi, không rõ nguồn gốc, được thu mua từ nhiều cá nhân, đơn vị tại khu vực Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long, sau đó “phù phép” thành lúa giống mang thương hiệu nổi tiếng để bán ra thị trường với giá từ 14.000 – 23.000 đồng/kg, tùy loại

Theo lời khai của bị can, khi có đơn đặt hàng từ đại lý, các kho nhanh chóng sàng lọc lúa, đóng bao theo yêu cầu, in nhãn mác các giống nổi tiếng, thậm chí ghi sai hoặc điều chỉnh thông tin kỹ thuật nhằm đánh lừa người mua. Toàn bộ hoạt động được tổ chức khép kín, có sự phân công vai trò cụ thể giữa các kho, cơ sở sản xuất.

Tang vật lúa giống đóng bao thành phẩm không có hồ sơ chứng minh nguồn gốc. Ảnh: CA

Hàng giả, kém chất lượng, gây hậu quả nghiêm trọng

Kết quả giám định của Trung tâm Khảo kiểm nghiệm giống, sản phẩm cây trồng Quốc gia cho thấy, số lúa giống ST24, ST25 thu giữ không đạt các chỉ tiêu kỹ thuật theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng hạt giống lúa thuần QCVN 01-54:2011/BNNPTNT, đặc biệt là các chỉ tiêu về tỷ lệ nảy mầm, độ sạch và độ ẩm

Căn cứ quy định tại Điểm đ, Khoản 7, Điều 3 Nghị định số 98/2020/NĐ-CP của Chính phủ, cơ quan chức năng xác định các loại lúa giống ST24, ST25 trong vụ việc là hàng giả về tên gọi, nguồn gốc và chất lượng. Kết luận định giá tài sản trong tố tụng hình sự tỉnh Đắk Lắk xác định 781 bao lúa giống ST24, ST25, tổng trọng lượng 22.140 kg, có giá trị tương đương hàng thật là gần 600 triệu đồng

Hành vi sản xuất, buôn bán lúa giống giả không chỉ gây thiệt hại nghiêm trọng về kinh tế cho nông dân mà còn làm rối loạn thị trường giống cây trồng, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đối với các giống lúa được bảo hộ, ảnh hưởng đến công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực nông nghiệp.

Hiện vụ án đang được Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk tiếp tục mở rộng điều tra, làm rõ vai trò của các cá nhân, tổ chức liên quan để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật, qua đó góp phần lập lại trật tự trong hoạt động sản xuất, kinh doanh giống cây trồng, bảo vệ quyền lợi chính đáng của nông dân và doanh nghiệp làm ăn chân chính.