Việc tăng cường xử lý tại các cấp, từ phát hiện vi phạm, xử lý hành chính đến điều tra, truy tố và xét xử, góp phần tăng sức răn đe đối với các hành vi cố tình xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Nhiều vụ vi phạm về sở hữu trí tuệ được phát hiện trong thời gian ngắn. Ảnh minh họa: Cục Quản lý thị trường tỉnh Thái Nguyên

Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, triển khai Công điện số 38 ngày 5/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đã tạo thêm động lực để các bộ, ngành, địa phương đẩy mạnh công tác kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm.

Báo cáo cho thấy, chỉ tính riêng trong tháng 8/2026, các lực lượng chức năng đã phát hiện 1.134 vụ việc có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Trong đó, 1.117 vụ bị xử lý hành chính, với tổng số tiền phạt hơn 12,7 tỷ đồng. Trị giá hàng hóa vi phạm được xác định hơn 26,8 tỷ đồng, 1.107 tổ chức, cá nhân bị xử lý.

Đáng chú ý, công tác xử lý hình sự có bước chuyển rõ nét. Trong tháng, có 76 vụ án có quyết định khởi tố, tăng 26 vụ so với tháng 7. Tòa án đã thụ lý 8 vụ và đưa ra xét xử 4 vụ với 7 bị cáo.

Xét theo nhóm đối tượng quyền sở hữu trí tuệ, lực lượng chức năng đã xử lý hành chính 4 vụ xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan; 1.110 vụ xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý và 3 vụ thuộc các đối tượng sở hữu trí tuệ khác.

Ở lĩnh vực hình sự, 10 vụ xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan được xử lý theo Điều 225 Bộ luật Hình sự. Đối với quyền đối với nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý, có 66 vụ được xử lý theo Điều 226 Bộ luật Hình sự.

Những con số trên cho thấy hoạt động thực thi quyền sở hữu trí tuệ không chỉ dừng ở việc kiểm tra và xử phạt hành chính, mà đang được chuyển mạnh sang phát hiện, điều tra và xử lý các hành vi có dấu hiệu tội phạm.

Kết quả thực thi cũng được thể hiện qua hoạt động của ngành Tòa án. Cụ thể, từ thời điểm Công điện số 38 được ban hành, đến hết tháng 8/2026, tòa án đã thụ lý 40 vụ án liên quan đến xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và xét xử 18 vụ với 24 bị cáo.

Ứng dụng công nghệ trong thống kê, quản lý và giải quyết vụ việc cũng được chú trọng, qua đó từng bước nâng cao khả năng phát hiện, theo dõi và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trong bối cảnh phương thức vi phạm ngày càng đa dạng.

Kết quả xử lý trong tháng 8/2026, đặc biệt là số vụ án được khởi tố và xét xử, cho thấy công tác thực thi quyền sở hữu trí tuệ đang được triển khai theo hướng quyết liệt hơn.

Bên cạnh những kết quả tích cực, Bộ Khoa học và Công nghệ nhận định tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn diễn biến phức tạp, đặc biệt trên môi trường thương mại điện tử. Hàng giả, hàng hóa giả mạo nhãn hiệu vẫn xuất hiện trên thị trường, trong khi thủ đoạn vi phạm ngày càng tinh vi.