(Thanh tra) - Theo Kế hoạch phát triển nhà ở giai đoạn 2026–2030 của tỉnh Vĩnh Long, dự kiến cần nguồn vốn khoảng 241.480 tỷ đồng (bao gồm 536 tỷ đồng từ nguồn vốn đầu tư công) để đáp ứng nhu cầu hoàn thành hơn 22,4 triệu m2 sàn xây dựng.
Theo đánh giá hiện trạng, quỹ nhà ở trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long đến cuối năm 2025 ước đạt khoảng 98,5 triệu m² sàn, diện tích nhà ở bình quân đạt 29,16m2/người. Dù chất lượng nhà ở kiên cố và bán kiên cố duy trì ở mức cao (99,87%).
Tuy nhiên, cấu trúc thị trường bộc lộ sự lệch pha rõ rệt. Quỹ nhà ở phát triển theo dự án hoàn thành đưa vào sử dụng còn chiếm tỷ trọng rất nhỏ. Trong khi đó, nhà ở do hộ gia đình, cá nhân tự xây dựng vẫn giữ vai trò chủ đạo (chiếm tới 15,4 triệu sàn trong giai đoạn 2021–2025).
Ngoài ra, giai đoạn 2021-2025 trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long có 27 dự án nhà ở thương mại, khu dân đô thị, khu dân cư nhưng chỉ có 2 dự án đã hoàn thành, số lượng đất ở, nhà ở đã hoàn thành và cung ứng cho thị trường bất động sản 337 căn nhà tương ứng 97.050 m2 sàn nhà ở.
Có 25 dự án đang triển khai thực hiện, quy mô thực hiện khoảng 392,5 ha. Dự kiến, toàn bộ các dự án này hoàn thành thì sẽ cung ứng cho thị trường bất động sản khoảng 5.703 lô đất nền tương ứng khoảng 1,98 triệu m2 đất xây dựng nhà ở, 7.389 căn nhà riêng lẻ tương ứng khoảng 1,58 triệu m2 nhà ở và 1.807 căn chung cư tương ứng 862.982 m2 nhà ở.
Giai đoạn 2026–2030, Vĩnh Long xác định nhu cầu phát triển mới đạt khoảng 22,46 triệu m2 sàn. Tuy nhiên, tổng nguồn cung dự kiến từ các dự án đang triển khai chỉ đạt khoảng 13,44 triệu m2 sàn (chiếm khoảng 59,85% nhu cầu).
Mức thiếu hụt hơn 9,02 triệu m2 sàn (chiếm 40,15%) chính là "khoảng trống" đòi hỏi phải tập trung gọi vốn đầu tư mới ngay trong giai đoạn 2026–2028.
UBND tỉnh Vĩnh Long đánh giá, nguồn cung dự án quy mô lớn hạn chế, tiến độ một số dự án còn kéo dài, trong khi nhu cầu chỗ ở kiên cố tại các đô thị và khu vực công nghiệp tăng nhanh là nguyên nhân buộc địa phương phải tái thiết lập kế hoạch cân đối cung – cầu.
Theo dự báo của các chuyên gia, cơ cấu nhu cầu này phản ánh hai xu hướng vận động chính: Một là, làn sóng đô thị hóa gắn liền với 5 hành lang kinh tế và các hạ tầng giao thông trọng điểm (như Quốc lộ 1, Quốc lộ 60, cao tốc Mỹ Thuận – Cần Thơ) tạo sức hút lớn cho phân khúc nhà ở thương mại trung – cao cấp. Hai là, sự bùng nổ của chuỗi khu – cụm công nghiệp (Hòa Phú, Bình Minh, Giao Long, Phú Thuận, Ngũ Lạc...) đang gia tăng áp lực gay gắt về nhu cầu nhà ở xã hội và nhà lưu trú công nhân.
Để phát triển hơn 22,46 triệu m2 sàn nhà ở, nhu cầu vốn lên tới 241.480 tỷ đồng. Trong bối cảnh vốn ngân sách nhà nước chỉ chiếm khoảng 536 tỷ đồng cho nhà ở công vụ, giải phóng mặt bằng và hạ tầng khung. Vì vậy, hơn 240.944 tỷ đồng còn lại buộc phải huy động từ nguồn lực ngoài ngân sách.
UBND tỉnh Vĩnh Long cho biết, nhu cầu phát triển nhà ở giai đoạn 2026- 2030 còn rất lớn, tập trung chủ yếu ở nhà ở thương mại. Để hiện thực hóa việc thu hút nguồn vốn ngoài ngân sách dự kiến lên đến hơn 241.480 tỷ đồng cho cả giai đoạn 2026–2030, UBND tỉnh Vĩnh Long sẽ thực hiện đẩy mạnh triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp đột phá.
Cụ thể: Vĩnh Long sẽ tạo quỹ đất sạch và giải phóng mặt bằng, chủ động lồng ghép nguồn vốn đầu tư công để bồi thường, tái định cư và đầu tư hạ tầng kỹ thuật khung kết nối ngoài hàng rào dự án; kiên quyết thu hồi các dự án chậm triển khai hoặc sử dụng đất kém hiệu quả để tạo quỹ đất sạch đấu giá, đấu thầu.
Bên cạnh đó, cải cách thủ tục hành chính bằng cách đơn giản hóa thủ tục giao đất, cho thuê đất, chấp thuận chủ trương đầu tư và cấp phép xây dựng; áp dụng quy chế phối hợp liên ngành nhằm rút ngắn tối đa thời gian chuẩn bị đầu tư cho doanh nghiệp.
Ngoài ra, tỉnh Vĩnh Long còn có cơ chế ưu đãi hỗ trợ, nghiên cứu tham mưu thành lập Quỹ phát triển nhà ở địa phương; áp dụng các cơ chế ưu đãi theo Nghị quyết 201/2025/QH15 của Quốc hội đối với dự án nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân; đồng thời phối hợp với Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội triển khai các gói tín dụng ưu đãi cho cả chủ đầu tư và người mua nhà.
UBND tỉnh Vĩnh Long nhấn mạnh, sẽ lựa chọn nhà đầu tư có đủ năng lực tài chính, quản trị, kinh nghiệm và trách nhiệm. Song song đó, tăng cường quản lý sau đầu tư, kiểm soát chất lượng công trình, tiến độ dự án, việc bàn giao hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, công tác vận hành, bảo trì và việc tuân thủ pháp luật về nhà ở, đất đai, xây dựng, kinh doanh bất động sản.
Đồng thời, đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm, giảm tranh chấp, khiếu kiện tại các khu nhà ở, khu đô thị và nhà chung cư; ngăn chặn tình trạng đầu cơ, chuyển nhượng dự án để trục lợi hoặc kéo dài tiến độ.
Xây dựng bộ tiêu chí đánh giá năng lực nhà đầu tư; chuẩn hóa quy trình theo dõi tiến độ, chất lượng và nghĩa vụ đầu tư hạ tầng của chủ đầu tư; tổ chức kiểm tra định kỳ, đột xuất đối với các dự án trọng điểm; hoàn thiện cơ chế bàn giao, tiếp nhận hạ tầng sau đầu tư; tăng cường phổ biến pháp luật cho chủ đầu tư, ban quản trị, đơn vị vận hành và người dân.
Đối với dự án nhà ở cho thuê, bổ sung tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư theo hướng ưu tiên năng lực tài chính, kinh nghiệm vận hành khai thác, khả năng kiểm soát giá thuê, chất lượng dịch vụ, an toàn công trình, cam kết duy trì quỹ nhà ở cho thuê đúng mục tiêu; tăng cường kiểm tra việc quản lý sau đầu tư, công khai giá thuê, điều kiện thuê và đối tượng thuê.
