(Thanh tra)- Ngày 17/9/2014, Hạt Kiểm lâm (KL) huyện Nông Sơn, tỉnh Quảng Nam ra quyết định khởi tố vụ án hình sự về hành vi “vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng”, xảy ra tại Tiểu khu 465 (xã Quế Lâm, Nông Sơn). Đây là một vụ phá rừng công khai và hết sức nghiêm trọng, với quy mô lớn, bao gồm nhiều loại gỗ quý trên địa bàn huyện Phước Sơn và huyện Nông Sơn bị đốn hạ không thương tiếc.
Theo chân đoàn kiểm tra liên ngành của huyện, chúng tôi có mặt tại Quế Lâm, nằm cuối cùng về phía Tây của huyện Nông Sơn. Ông Nguyễn Văn Đông - Hạt phó Hạt KL Nông Sơn cho biết: “Từ ngày 4 - 8/9/2014, Chi cục KL Quảng Nam cùng với Hạt, Công an huyện và UBND xã Quế Lâm tuần tra truy quét tại khu vực Ba Khe, thuộc Tiểu khu 465; kết quả ban đầu phát hiện 257 phách gỗ xẻ, tổng khối lượng 51,3m3 thuộc nhóm 1 đến nhóm 6, đưa về tập kết ở đây. Hạt KL Nông Sơn đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự và chuyển hồ sơ sang Cơ quan Điều tra Công an huyện thụ lý điều tra theo quy định pháp luật.
Đi dọc con đường mòn men theo dòng suối Khe Mây, mới thấy sự lộng hành của bọn lâm tặc. Hàng chục cây đại thụ của rừng già trăm tuổi bị cưa ngã, xẻ thành phách, rồi dùng trâu kéo ra chất thành từng đống ngăn nắp, như là những người chủ thực sự của những cánh rừng này. Lực lượng kiểm tra đã phải thuê người dân kéo mỗi phách gỗ từ các điểm tập kết ra đường xe ô tô với giá từ 3 - 5 trăm nghìn đồng/phách. Những điểm gỗ lậu nằm sâu trong rừng phải chờ trời mưa, nước suối dâng cao mới thu gom đưa ra theo đường thủy.
Với kinh nghiệm trong nghề, ông Lê Trung Thọ, cán bộ phụ trách Thanh tra - Pháp chế Hạt KL Nông Sơn xác định: Cứ lần theo vết đường kéo gỗ sẽ tới hiện trường mà lâm tặc tàn phá. Đó là khu vực giáp ranh địa phận rừng giữa 2 huyện Nông Sơn và Phước Sơn khoảng 100 mét, là một trong những cánh rừng nguyên sinh hiếm hoi còn sót lại ở sườn phía Đông Trường Sơn chạy qua tỉnh Quảng Nam, đã bị tàn phá một cách không thương tiếc trong thời gian dài. Do địa điểm tập kết gỗ lậu nằm trên địa phận Phước Sơn, nên đoàn công tác chụp ảnh lưu giữ chứ không đưa vào danh sách tang vật vụ án được. Sau khi nhận tin báo, Hạt KL Phước Sơn cũng đã kiểm tra khu rừng bị khai thác trái phép để lập hồ sơ khởi tố vụ án.
Tiến sâu vào rừng, những cây gỗ gõ mật, xoan, dổi hương, chò nâu…, có đường kính gốc gần 1,5m đã bị chặt hạ, cưa xẻ, nằm ngổn ngang và bọn lâm tặc chỉ cắt lấy những phần thân gỗ thẳng, còn lại vứt bỏ; thân cây còn rỉ dòng nhựa thơm lừng. Tại hiện trường xác định có gần 20 gốc cây các loại đã bị chặt hạ, ước tính số lượng gỗ lên đến hàng trăm m3.
“Tại sao lâm tặc khai thác gỗ ở địa phận Phước Sơn mà lại chuyển về đường Nông Sơn?”. Câu trả lời khá đơn giản được cán bộ KL Nông Sơn đưa ra: “Nếu chuyển về đường Phước Sơn sẽ xa gấp 3 - 4 lần, còn đi phía đường Nông Sơn, sau vài tiếng đồng hồ, có thể chất gỗ lên xe ô tô, hoặc chờ mưa xuống kéo gỗ theo đường thủy về xuôi rất dễ dàng. Cho đến nay, dù đã khởi tố vụ án xảy ra tại Tiểu khu 465, Quế Lâm, nhưng vẫn chưa xác định được các đối tượng phạm tội, tất cả vẫn còn nằm trong diện nghi vấn đang được xác minh làm rõ.
Còn người dân địa phương không ngại ngần nói thẳng: “Các đầu nậu khai thác gỗ lậu chủ yếu là người địa phương cả. Có người ở các xã Quế Sơn lên, còn lại người Nông Sơn và ở ngay chính trong xã Quế Lâm này. Tụi tôi đi làm thuê cho họ, tụi tôi biết rất rõ...”. Nhiều người dẫn chúng tôi đến bãi gỗ lậu đã thu gom và chỉ từng ký hiệu đã đánh dấu trên các phách gỗ bằng phấn, hoặc sơn, có ghi chữ “Ty”, “2 Lâm”, “D”, “ĐH”… là tên viết tắt của đầu nậu khai thác gỗ trái phép.
Hàng chục cây gỗ có đường kính hơn 1,5m bị cưa xẻ chuẩn bị đưa đi. Ảnh: Ngọc Phó
Đầu nậu gỗ lậu thường thuê người lên rừng tìm gỗ, cưa hạ và xẻ thành phách, sau đó kéo gỗ từ rừng ra với giá từ 200 - 400 nghìn đồng/phách.… Cứ thế, năm này qua tháng khác, cây rừng bị chặt phá, cưa xẻ, vận chuyển về cho các đầu nậu. Qua tìm hiểu của PV, cứ 1m3 gỗ gõ mật quý hiếm đặc biệt chỉ có giá chưa đầy 2 triệu đồng, loại gỗ dổi hương thuộc nhóm 3 cũng chỉ trên dưới 1 triệu đồng, các loại gỗ khác có giá 600 - 700 nghìn đồng/m3… nhưng sau khi kéo xuống chân núi, giá gỗ tăng lên gấp 3 - 4 lần… Nếu gỗ “xuôi chèo mát mái” về đến bến Câu Lâu (Điện Bàn), giá gỗ sẽ tăng gấp hàng chục lần 1m3. Đây là khoản lợi nhuận khủng khiếp, cho nên mức tàn phá rừng cũng ngày càng nghiêm trọng.
Vấn đề được đặt ra, vậy nếu không có người làm thuê thì các đầu nậu có đưa gỗ từ rừng sâu về đồng bằng được không? Ông Nguyễn Văn Sơn - Trưởng Công an xã Quế Lâm cho biết, có thể khẳng định những người làm thuê kéo gỗ cho các đầu nậu là người dân thôn Cấm La (Quế Lâm) chiếm hơn 80%. Đây là thôn gồm các hộ đi xây dựng vùng kinh tế mới từ cuối những năm 1970, nhưng do điều kiện giao thông cách trở và không có đất vườn, ruộng nương canh tác, nên họ chỉ biết bám rừng khai thác lâm sản cho đầu nậu để kiếm sống.
Năm 2013, UBND tỉnh Quảng Nam có chủ trương chuyển đổi 300 ha đất rừng từ khu vực rừng đặc dụng xã Quế Lâm sang rừng sản xuất để bố trí cho người dân có đất canh tác. Tuy nhiên, cho đến hiện tại, chưa có hộ dân nào ở thôn Cấm La được nhận quyết định cấp đất, giao rừng, cuộc sống vẫn khó khăn chồng chất.
Trở lại với vụ án phá rừng, khai thác, vận chuyển trái phép lâm sản vừa xảy ra tại Quế Lâm, được xác định đây là vụ án rất nghiêm trọng xảy ra trên địa bàn Quảng Nam thời gian gần đây. Đích thân Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Đức Hải và lãnh đạo Cục Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) khu vực II đã vào tận hiện trường để kiểm tra thực tế và có hướng chỉ đạo xử lý. Hiện, vụ án đã được cơ quan chức năng tiến hành điều tra làm rõ, nhưng dư luận cho rằng việc xác định đối tượng phạm tội không khó và mong rằng, các hành vi tàn phá rừng ở đây phải được xử lý nghiêm minh trước pháp luật trong thời gian sớm nhất.
Ngọc Phó
