TS. KTS Ngô Doãn Đức, Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam. Ảnh: Thảo Nguyên

+ Trong quá trình đô thị hóa, diện tích mảng xanh, công viên công cộng của Hà Nội luôn đứng trước nguy cơ bị “cắt xén”. Ông nghĩ gì về điều này?
 
- Những công viên được coi là lá phổi xanh của TP, là nơi công cộng để người dân đến nghỉ ngơi, vui chơi giải trí, nằm trong tổng thể quy hoạch của mỗi thành phố. Hà Nội vốn rất phong phú về cây xanh, mặt nước và công viên, nhưng hiện đang xuất hiện những vấn đề tồi tệ từ tính lợi nhuận, lợi ích của chính những đơn vị quản lý công viên và sự lơ là của cơ quan quản lý Nhà nước.
 
Không ít công viên đã bị lợi dụng đem cho thuê mướn để kinh doanh làm biến tướng hiện trạng đất công viên hay bị chiếm dụng trở thành nơi xây nhà, xây công trình có khối tích lớn và chức năng nặng về kinh doanh.
 
Nghịch lý khi nhà mọc lên thì cây xanh phải giảm đi, chỗ chơi của trẻ em, người già càng bị thu hẹp dần và nhiều nơi đến xong không muốn trở lại nữa như Công viên Thủ Lệ chẳng hạn.

Tại sao lại có tình trạng bán hàng nhan nhản trong công viên rồi lại xây nhà hàng trong công viên? Dư luận cũng nói mãi rồi, bây giờ phải trả lại không gian cho các công viên, không xây các công trình lấn vào trong phạm vi của công viên.
 
Tôi nghĩ, phải trả lại màu xanh, tăng cường cây xanh, mặt nước để công viên đúng nghĩa là lá phổi của TP. Trong tổng thể đô thị, cây xanh phải được giữ một tỷ lệ tích cực, bởi tỷ lệ cây xanh của Hà Nội hiện đang bị giảm đi do xây dựng quá mức, trong khi trước kia vốn là niềm tự hào của TP.

Người dân, nhất là những “mầm non trẻ thơ” cần lắm những không gian xanh để “hít thở” và vui chơi. Ảnh: Thảo Nguyên

+ Có ý kiến cho rằng, việc xây dựng các công trình công cộng trong công viên cũng là phục vụ cho mục đích cộng đồng. Quan điểm của ông về vấn đề này?
 
- Công trình dù ngầm hay nổi nhưng nằm trong công viên là phải phục vụ cho văn hóa công viên chứ không phải phục vụ cho cái gì khác. Nó phải đúng nghĩa với công viên chứ không phải mang nhà hàng vào đó để nhậu nhẹt như tại Công viên Thủ Lệ hay cho thuê làm nơi dạy nhảy, tổ chức đám cưới rôm rả như ở Công viên Tuổi Trẻ. Lấy đất công mà cho thuê, vô lý quá chừng.
 
Việc xây công trình quá nhiều trong công viên làm lệch lạc hết ý nghĩa văn hóa của nó. Nhưng nguy cơ ở chỗ, công viên còn là lá phổi để điều tiết khí hậu môi trường, cung cấp hàm lượng oxi cho khu vực và tổng thể đô thị chứ không phải thấy đó là khu đất trống, cảnh quan thuần túy.
 
+ Theo ông bài toán này cần được xử lý như thế nào?
 
- Với mỗi công viên cần cân đối diện tích hiện có về cây xanh, mặt nước và những công trình dịch vụ nhỏ, cần thiết cho người dân khi đến công viên. Chúng ta phải quy hoạch trả lại mặt bằng cho đúng nghĩa là một công viên phục vụ cộng đồng.
 
Tôi cho rằng, cần tổng kiểm tra, đánh giá các công viên của cả TP, từng nơi cụ thể. Sau đó thu hồi đất ở những nơi sử dụng sai mục đích để quy hoạch lại cho đúng nghĩa với mỗi công viên theo tiêu chí thiết kế của công viên.

Đất công viên cần được tính toán đầu tư đúng mức để nâng cao ý nghĩa sử dụng cho cộng đồng và phải tránh xây dựng những ngôi nhà lớn để cho không gian chủ đạo là cây xanh, mặt nước và những con đường dạo, những chỗ nghỉ, sinh hoạt vui chơi cho người dân đô thị hàng ngày đến nâng cao sức khỏe, di dưỡng tinh thần...
 
Cuối cùng là chính quyền địa phương, TP, hơn ai hết phải thực sự có trách nhiệm cùng người dân giám sát, kiểm tra để thực hiện các khâu liên quan, để các công viên nói chung và ở Hà Nội nói riêng ngày càng hấp dẫn.
 
+ Xin cám ơn ông!

Thảo Nguyên