Sự ô nhiễm do sản xuất điện truyền thống sử dụng nhiên liệu hóa thạch như than, dầu mỏ trở thành mối đe dọa ngày càng lớn đối với môi trường Việt Nam và gây hại cho sức khoẻ con người

Sự ô nhiễm do sản xuất điện truyền thống sử dụng nhiên liệu hóa thạch như than, dầu mỏ trở thành mối đe dọa ngày càng lớn đối với môi trường Việt Nam và gây hại cho sức khoẻ con người. Các công nghệ năng lượng bền vững và năng lượng tái tạo đáp ứng đầy đủ nhu cầu về năng lượng của cộng đồng, góp phần phát triển nền kinh tế và bảo vệ tài nguyên nước và không khí quý báu. 

Ngày nay, Chính phủ Việt Nam, các tổ chức xã hội, các doanh nghiệp và USAID đang hợp tác để cung cấp môi trường pháp lý cho phép và đẩy mạnh việc triển khai các công nghệ năng lượng sạch ở Việt Nam.

Tham gia tọa đàm, đại diện các tổ chức xã hội, doanh nghiệp, các đơn vị kỹ thuật cung cấp giải pháp về mô hình năng lượng bền vững đã thảo luận và giới thiệu những mô hình năng lượng bền vững, quy mô nhỏ như: Mô hình điện gió từ những vật liệu tái chế giá rẻ dành cho cộng đồng dân cư ở khu vực bãi giữa sông Hồng; mô hình bếp cải tiến dành cho cộng đồng ở nông thôn, miền núi và Hà Nội; mô hình áp dụng năng lượng bền vững như máy lọc không khí chạy bằng năng lượng mặt trời và chuyển xe đạp thường thành xe đạp điện… đã được triển khai và ứng dụng thành công tại cộng đồng ở Hà Nội và các tỉnh lân cận.  

Những giải pháp này gắn liền với nhu cầu của cộng đồng và đã giải quyết các vấn đề về nhu cầu và hiệu quả sử dụng năng lượng, đồng thời ghi nhận những thay đổi tích cực trong chính cộng đồng, kể cả việc thay thế bếp than tổ ong. 

Mang tới tọa đàm câu chuyện về bếp cải tiến thay thế cho bếp đun truyền thống có hại cho sức khoẻ và môi trường, và câu chuyện về quá trình phổ biến bếp cải tiến tới cộng đồng ở nông thôn, miền núi và gần đây là Hà Nội, ông Nguyễn Tuấn Anh, Giám đốc Công ty Cổ phần Thế hệ Xanh cho biết, mô hình bếp cải tiến xanh tiết kiệm nhiên liệu, bảo vệ sức khỏe người dùng và môi trường. Loại bếp sinh khối sử dụng công nghệ khí hóa, có nhiên liệu đốt các phụ phẩm nông nghiệp (trấu, mùn cưa...) hoặc tận dụng từ rác thải sẵn có, ít khói và tạo than sinh học sẽ tiết kiệm 50 - 60% củi đun và giảm một tấn khí thải CO2 mỗi năm, 40% khí CO và 85 - 90% bụi PM 2.5.

Thông điệp này cho thấy, trong thời gian tới cần thay thế bằng bếp cải tiến và phổ biến rộng rãi việc sử dụng bếp cải tiến tới cộng đồng ở nông thôn, miền núi và tại Hà Nội. 

Còn ông Lê Vũ Cường, đại diện nhóm dự án Điện gió Sông Hồng, Công ty Kiến trúc Nội thất Xanh 1516 đã chia sẻ về dự án xây dựng mô hình điện gió từ những vật liệu tái chế giá rẻ dành cho cộng đồng dân cư ở khu vực bãi giữa sông Hồng, cách trung tâm thành phố Hà Nội không xa. 

Theo ông Cường, trong tương lai cần xây dựng những dự án phi lợi nhuận (xây dựng mô hình điện gió từ những vật liệu tái chế giá rẻ từ những chậu nhựa thải...) dành cho các hộ ven sông Hồng không thể mắc điện lưới, chịu ảnh hưởng nặng từ thiên tai có thể thắp sáng điện từ năng lượng gió, cụ thể dưới mô hình chong chóng gió tạo điện năng. 

Bên cạnh đó, theo khuyến cáo của các chuyên gia về môi trường, để không làm gia tăng ô nhiễm môi trường do nguồn phát thải từ các chất đốt gây ra từ các bếp than tổ ong, đốt sinh khối từ nông nghiệp…, người dân nên tận dụng, sử dụng năng lượng sẵn có như năng lượng gió, mặt trời... bởi máy lọc không khí chạy hoàn toàn từ năng lượng mặt trời sẽ giúp giải quyết hai vấn đề như: Trực tiếp gạn lọc, gia tăng chất lượng không khí và gián tiếp qua việc sử dụng nguồn năng lượng sạch, bền vững. 

Từ những chia sẻ và thảo luận của các diễn giả, tọa đàm đã giúp người tham dự hiểu sâu sắc hơn về những vấn đề năng lượng cộng đồng đang gặp phải, những giải pháp năng lượng đã và đang được thực hiện; những câu chuyện về khó khăn, thách thức khi làm việc với cộng đồng cũng như những thành quả trong quá trình triển khai mô hình năng lượng bền vững này.

Lê Phương