Rừng bị cạo trọc, hồ Lắk bị bồi lấp đến đâu, ruộng lúa trải dài ra đến đó. Ảnh: Quỳnh Anh

Là hồ nước ngọt lớn thứ hai trong cả nước, với diện tích 600 ha, thế nhưng, chỉ trong vài năm trở lại đây, do biến đổi khí hậu và nạn phá rừng tràn lan, đã tác động nguy hiểm đến cảnh quan hồ Lắk.

Đến hồ Lắk vào thời điểm này, du khách không tin nổi vào mắt mình, đó là cảnh tượng tàn tạ nhói lòng. Vào mùa khô, mực nước đạt mức khiêm tốn 1 - 2m, diện tích mặt hồ giảm nghiêm trọng, chỉ còn khoảng 300 ha. Mặt hồ nham nhở những cọc tre, đăng đó, lưới giăng chằng chịt. Nước hồ vàng đục. Hồ Lắk bị bồi lấp đến đâu, diện tích lúa mở rộng ra đến đó. Màu xanh của lòng hồ dần nhường chỗ cho màu xanh của những mảng lúa mênh mông. Xung quanh hồ nhếch nhác nào ụ rơm rạ, phân gia súc. Tình trạng ô nhiễm càng trở nên trầm trọng khi người dân mặc sức xả rác nổi lềnh bềnh trên mặt hồ.

Già làng Y P’lú Êung (buôn Lê, thị trấn Liên Sơn, huyện Lắk) chia sẻ: “Trước đây, hồ Lắk từng nổi tiếng với vẻ đẹp hoang sơ. Hồ nước mênh mông xanh ngắt một màu. Cá, tôm nhiều vô kể. Chèo thuyền đi sâu vào rừng, ta có thể bắt gặp luôn cả đàn cá sấu… Vậy mà giờ đây, mọi thứ đã đổi thay đến mức bản thân tôi cũng không thể tin nổi vào mắt mình, thì nói gì đến khách du lịch”.

Theo thống kê của ngành chức năng có liên quan, trong vòng 5 năm trở lại đây, người dân đã đốn hạ gần 1.000ha rừng để gieo trồng các cây ngắn ngày như ngô, sắn... Mất rừng, hồ Lắk không còn nguồn cung cấp, dự trữ nước, thay vào đó là vô số đất, đá đổ xuống, khiến hồ nhanh chóng bị bồi lấp, thu hẹp.

Ông Đàng Năng Long - Giám đốc Công ty Du lịch Vân Long bức xúc cho biết: “ Chưa bao giờ tôi thấy hoang mang và bất lực trước tình trạng hoang tàn của hồ Lắk như hiện nay. Rừng bị cạo trọc, hồ không những bị biến dạng, mà ngay cả chỗ nài, cột voi cũng không còn. Nước cạn, voi không còn chỗ ở, hết thức ăn. Cứ tiếp tục thế này, trong 5 năm tới, nguy cơ du lịch voi ở hồ Lắk sẽ biến mất”.

Theo tìm hiểu của PV, với nguồn thủy sản phong phú, hồ Lắk xưa kia là vùng đất nổi tiếng bởi những đặc sản như thương hiệu chả cá thát lát, hay những món ăn dân gian thuộc vùng núi rừng Tây Nguyên. Thế nhưng, việc khai thác không tuân thủ quy định đã khiến hồ Lắk cạn nguồn lợi thủy sản. Ghi nhận chúng tôi cho thấy, người dân nơi đây khai thác thủy sản dựa vào các dụng cụ nguy hiểm như xung điện, thậm chí thả dây điện thắp sáng xuống hồ. Thế nên, chỉ cần dí điện là cá to, cá nhỏ ngay lập tức nổi lềnh bềnh trên mặt nước.

“Mặc dù năm nào cũng có các đoàn tổ chức thả xuống hồ hàng chục vạn con cá giống để bổ sung nguồn thủy sản cho hồ, nhưng với kiểu đánh bắt tận diệt của người dân, hồ Lắk hết cá là điều đương nhiên”, ông Đàng Năng Long nói.

Trao đổi với chúng tôi về các giải pháp cấp bách để hồ Lắk thoát sự bức tử, ông Hoàng Ngọc Tài - Trưởng phòng Văn hóa huyện Lắk cho biết: “Để nâng cao nhận thức của người dân, huyện đang tổ chức các hoạt động tuyên truyền để người dân tích cực tham gia bảo vệ môi trường, dọn rác, thả cá xuống hồ. Đồng thời vận động bà con không đánh bắt cá bằng điện… Mặt khác, chúng tôi cũng đang tích cực triển khai công tác trồng rừng, và sẽ trồng bù lại số rừng đã mất”!

Quỳnh Anh