Nhiều tuyến đường ở miền núi Nghệ An bị sạt lở và chia cắt. Ảnh: Hoài Thu

Sạt lở, lũ dữ cô lập nhiều khu dân cư ở Nghệ An

Đợt mưa lớn kéo dài từ chiều 19/8 đến ngày 22/8 đã gây sạt lở nghiêm trọng tại nhiều khu vực miền núi Nghệ An, làm hư hỏng hệ thống giao thông, cuốn trôi cầu tạm và chia cắt cục bộ nhiều bản làng tại hai xã Nga My và Yên Hòa.

Tại xã Nga My, bản Na Ngân, cách trung tâm xã hơn 20km đường rừng núi, đến ngày 23/8 vẫn trong tình trạng bị cô lập. Mưa lớn khiến nhiều vạt taluy dương sạt trượt, đất đá đổ xuống tuyến đường độc đạo nối từ bản Xốp Kho vào bản Na Ngân, khiến phương tiện cơ giới không thể lưu thông.

Hiện cách duy nhất để tiếp cận bản Na Ngân là đi bộ. Tuy nhiên, việc di chuyển tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn do đất đá tại các vị trí sạt lở vẫn có thể tiếp tục trượt xuống vực sâu.

Không chỉ giao thông bị chia cắt, nước từ các khe, suối dâng cao còn gây khó khăn cho việc tiếp tế lương thực, thực phẩm, thuốc men và phục vụ nhu cầu đi lại, học tập của người dân.

Tại xã Yên Hòa, nước lũ từ thượng nguồn đổ về nhanh, cuốn theo cây cối, rác và dòng nước xiết, khiến 2 cầu tạm tại khu vực bản Cốc Tạt và bản Yên Thắng bị cuốn trôi hoàn toàn. Sự cố khiến 322 hộ với hơn 1.400 nhân khẩu tại bản Cốc Tạt và một phần bản Yên Thắng rơi vào tình trạng chia cắt giao thông.

Theo báo cáo nhanh của UBND xã Yên Hòa, tổng thiệt hại do mưa lũ gây ra trên địa bàn ước tính hơn 4,87 tỷ đồng. Trong đó, 7 ngôi nhà kiên cố bị sạt lở, thiệt hại khoảng 175 triệu đồng; 8 điểm sạt lở đường với khoảng 152m³ đất đá và 2 cầu tạm bị cuốn trôi, thiệt hại hạ tầng giao thông khoảng 3,5 tỷ đồng. Ngoài ra, hơn 3ha hoa màu và 0,3ha ao nuôi thủy sản bị ảnh hưởng.

Tại Nga My, thống kê sơ bộ cho thấy 11 hộ dân bị ảnh hưởng trực tiếp bởi ngập úng và sạt lở. Đáng lo ngại nhất là gia đình ông Lương Văn Ma ở bản Noóng Mò khi taluy âm sạt lở làm trôi nhà bếp, mép sụt chỉ còn cách móng nhà khoảng 1,5m. Chính quyền địa phương đã phải khẩn cấp di dời gia đình đến nơi an toàn.

Nhiều hộ dân khác tại các bản Noóng Mò, Na Ca, Xốp Kho và Pột cũng đang sống trong tình trạng thấp thỏm khi đất đá đã bão hòa nước, nguy cơ tiếp tục sạt trượt từ taluy dương phía sau đồi.

Vừa chống chia cắt, vừa lo khôi phục hạ tầng

Mưa lũ không chỉ gây thiệt hại trực tiếp đến nhà cửa, sản xuất của người dân mà còn tạo sức ép lớn đối với hệ thống hạ tầng và tiến độ các công trình đầu tư trên địa bàn.

Tại Nga My, nước lũ làm ngập nhà dân, nhấn chìm 5ha lúa Hè Thu - Mùa, 5,5ha cây hàng năm và vùi lấp ao cá rộng 300m². Nhiều tuyến giao thông cũng bị sạt lở, trong đó tuyến từ bản Canh đi bản Na Kho sạt 3 điểm với khoảng 100m³ đất đá; tuyến Na Ca đi bản Canh ách tắc hoàn toàn đối với ô tô. Tường rào Trạm Y tế xã bị đổ khoảng 50m, 50m đường ống thủy lợi bị đứt và hệ thống điện dân sinh tại khu Văng Cuộm bị hư hỏng.

Tại Yên Hòa, tình trạng sạt lở, giao thông bị chia cắt còn tác động trực tiếp đến các công trình trọng điểm như tuyến đường ĐH1 và cầu Trung Thắng. Việc đường sá hư hỏng khiến nhà thầu không thể vận chuyển cát, sỏi, đá vào công trường; trong khi nguồn đá tại chỗ phải ưu tiên phục vụ dự án trường liên cấp biên giới.

Tại công trình cầu Trung Thắng, nhà thầu đã 3 lần hoàn thành việc đắp đập ngăn dòng, hút bùn, khoan móng để chuẩn bị đổ bê tông mố, trụ giữa sông. Tuy nhiên, mỗi lần chuẩn bị đổ bê tông thì lũ lại tràn về, cuốn trôi toàn bộ phần đập vừa đắp.

Việc thi công liên tục bị gián đoạn không chỉ ảnh hưởng tiến độ công trình mà còn tạo sức ép đối với công tác giải ngân vốn đầu tư công của địa phương.

Trước diễn biến phức tạp của thiên tai, chính quyền hai xã đã kích hoạt phương án phòng thủ dân sự, bố trí lực lượng xuống các địa bàn xung yếu. Yên Hòa thành lập tổ phản ứng nhanh, duy trì lực lượng quân sự, công an túc trực 24/24 giờ tại bến vượt sông; huy động 2 thuyền máy để hỗ trợ người dân qua lại khi nước rút đến ngưỡng an toàn, tiếp tế nhu yếu phẩm và đưa người bệnh đi cấp cứu.

Tại Nga My, lực lượng cơ động phối hợp các đoàn thể hỗ trợ người dân vệ sinh môi trường, đồng thời lập chốt kiểm soát, cắm biển cảnh báo tại cầu tràn Còn Tọc và các điểm sạt lở nguy hiểm.

Hiện xã Nga My đã có tờ trình đề nghị UBND tỉnh Nghệ An hỗ trợ khẩn cấp khoảng 7 tỷ đồng để sửa chữa, khắc phục các tuyến đường hư hại, trong đó ưu tiên tuyến độc đạo vào bản Na Ngân.