Các cơ sở sản xuất và chế biến mực xà phơi mực tràn làn bốc mùi hôi thối trong khu dân cư. Ảnh: LH

Hiện, khu vực đầm Đề Gi có 2 thôn An Quang Ðông và An Quang Tây, xã Cát Khánh, huyện Phù Cát có hàng chục hộ đang làm nghề sản xuất, chế biến mực xà.

Bình quân mỗi ngày, các hộ dân này sản xuất, chế biến từ 2 - 4 tấn mực (đặc biệt vào tháng 2 đến tháng 8 âm lịch, số lượng sẽ tăng gấp đôi vì đây là thời điểm chính vụ). Việc sản xuất, chế biến mực xà diễn ra thường xuyên làm nhiều người dân sống xung quanh khu vực này rất bức xúc vì mùi hôi thối do ruột, túi mực gây ra.

Theo quan sát của chúng tôi, nước thải từ các cơ sở này xả trực tiếp ra môi trường và thấm xuống đất sản xuất, đất ở của số hộ gia đình, thậm chí xả trực tiếp ra đầm Đề Gi, lâu ngày tạo thành lớp bùn đen đặc. Người dân sống xung quanh khu vực đầm Đề Gi phải cam chịu sống chung với ô nhiễm.

Ông N.T. - một người dân sống tại thôn An Quang Tây than thở: “Đây là nghề mưu sinh của bà con, nhưng mùi hôi thối từ việc sản xuất nghề này làm những người dân sống xung quanh rất khó chịu. Mùi hôi thối làm đảo lộn sinh hoạt của mọi gia đình. Rồi, bệnh viêm xoang ngày cũng trở nên phổ biến hơn... Trong các buổi tiếp xúc cử tri, người dân chúng tôi đã phản ánh tình trạng này lên các cơ quan chức năng để giải quyết. Nhưng đến nay, vẫn chưa có phương án xử lý”.

Còn một số hộ dân khác ở đây thể hiện sự lo ngại: “Hàng ngày chúng tôi phải đối mặt với mùi hôi thối từ các cơ sở chế biến mực xà, nên rất dễ bị bệnh liên quan đến hệ hô hấp như: Viêm mũi, viêm xoang... Bà con chúng tôi mong muốn cơ quan chức năng sớm có vùng quy hoạch đưa các cơ sở này đi nơi khác, có như vậy cuộc sống mới yên ổn”.

Tại Bình Định một số địa phương đã nghiêm cấm sản xuất mực xà. Tuy nhiên, tại huyện Phù Cát tình trạng này vẫn diễn ra. Ảnh: LH

Ông Nguyễn Công Tại, Trưởng thôn An Quang Tây cho hay: "Từ lâu thôn cũng đã vận động người dân bỏ nghề này nhưng vì đây là miếng cơm, manh áo nên họ vẫn làm. Được biết, tại các huyện như: Hoài Nhơn, TP Quy Nhơn đã cấm sản xuất mực xà, nhưng ở Phù Cát thì lại chưa cấm. Điều lo ngại hơn nữa là sức khỏe người dân luôn bị đe dọa. Ngoài viêm mũi, viêm xoang thì nhiều người mắc bệnh ung thư dạ dày, gan, các bệnh hiểm nghèo khác ở độ tuổi thanh niên, tuổi lao động ngày càng tăng".

Theo tìm hiểu, các cơ sở sản xuất, chế biến mực xà chủ yếu nằm trong khu vực đông dân cư và ven đầm Đề Gi. Do chưa xây dựng được bể chứa nước thải, nên các cơ sở này “vô tư” xả thẳng ra đầm bằng các đường ống nhựa được đấu nối sẵn trước đó. Việc xả thải đang hàng ngày đe dọa đến môi trường biển.

Ngoài ra, mực xà sau khi chọn lọc, sơ chế các hộ sản xuất đem phơi ở những khu đất trống nên mùi hôi thối cứ thế phát tán khắp nơi, làm môi trường sống khu dân cư quanh khu vực đầm Đề Gi ô nhiễm nghiêm trọng.

Liên quan đến vấn đề này, ông Nguyễn Trung Kiên, Chủ tịch UBND huyện Phù Cát cho biết: “Việc xử lý ô nhiễm trong hoạt động sản xuất, chế biến mực xà ở khu vực đầm Đề Gi đang là một vấn đề khó khăn. Sau khi có thông tin phản ánh, UBND huyện đã khẩn trương họp liên ngành và thành lập đoàn khảo sát, đánh giá thực tế tình hình gây ô nhiễm môi trường từ các hộ sản xuất, chế biến mực xà, từ đó đề ra các giải pháp khắc phục”.

Ngoài ra, ông Kiên cũng cho biết thêm, hiện UBND huyện Phù Cát cũng đã chỉ đạo địa phương vận động, tuyên truyền các chủ cơ sở chế biến mực xà cần chấp hành các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường trong quá trình hoạt động, tổ chức cho người dân ký cam kết không vi phạm. Qua đó, đảm bảo sự hài hòa giữa sản xuất, chế biến mực xà với bảo vệ môi trường.

Khoa Lê - Ngọc Hiếu