Một trung tâm bảo dưỡng của hãng Honda chưa có dịch vụ đo, kiểm soát khí thải. Ảnh: T.A

Người dân không biết, trung tâm bảo dưỡng không có dịch vụ

Theo định kỳ, anh Nguyễn Văn Thành, ở đường Giải Phóng, Hoàng Mai, Hà Nội đi bảo dưỡng chiếc xe Honda Dream của mình ở trung tâm bảo dưỡng do Honda ủy nhiệm tại đường Giải Phóng.

Anh Thành cho biết: Vì xe đã đi được khoảng 8 năm, nên tôi có thói quen bảo dưỡng định kỳ khoảng 6 tháng 1 lần, thay dầu thì nhiều hơn. Thế nhưng, để nói về tiêu chuẩn hay việc kiểm soát khí thải thì thú thật chưa nghe đến bao giờ, hơn nữa dù bảo dưỡng ở đây nhiều lần nhưng cũng không thấy các thợ bảo dưỡng làm công đoạn nào liên quan đến kiểm soát khí thải.

Một nhân viên kỹ thuật tại Trung tâm Bảo dưỡng Honda Giải Phóng cho biết, ở trung tâm hiện không có máy móc, kỹ thuật để thực hiện việc đo, kiểm soát khí thải. Trên hệ thống các trung tâm bảo dưỡng của Honda cũng không có cơ sở nào thực hiện công đoạn này. Chỉ tại các phòng kỹ thuật của Honda mới có. Thế nhưng, chỉ chủ yếu thực hiện đo, kiểm soát với các loại xe mới, còn xe cũ nằm trong diện bảo dưỡng thì không có.

Khảo sát trên địa bàn TP Hà Nội, hầu hết các trung tâm bảo dưỡng của các hãng xe mô tô, gắn máy đều không thực hiện công đoạn đo và kiểm soát khí thải đối với các loại xe cũ (đã tham gia giao thông). Chỉ thưa thớt một vài địa điểm có thực hiện công đoạn này như Trung tâm Bảo dưỡng SWM khu vực đường Thái Hà, quận Đống Đa là có thực hiện, tuy nhiên nhiều khách hàng từ chối sử dụng dịch vụ này vì cho rằng mất thêm thời gian trong quá trình bảo dưỡng và cũng chẳng để làm gì.

Đa số người dân còn chưa nghe đến cụm từ "kiểm soát thí thải" đối với xe máy. Ảnh: T.A

Mới chỉ kiểm soát khí thải trên xe mới

Theo lộ trình của Đề án Kiểm soát khí thải xe mô tô, gắn máy tham gia giao thông, từ năm 2010 - 2013 sẽ kiểm soát 20% số xe máy ở Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, giai đoạn từ 2013 - 2015 (tức là trong vòng khoảng 1 năm tới), số xe máy được kiểm soát khí thải sẽ đạt khoảng từ 80 - 90%. Thế nhưng, đối chiếu với những kết quả thực tế thì lộ trình của Đề án đưa ra mới chỉ nằm trên giấy.

Thực tế, kiểm soát khí thải xe gắn máy là vấn đề xã hội phức tạp liên quan đến đại bộ phận người dân. Đặc biệt, sẽ ảnh hưởng đến đa số người dân đang có mức thu nhập trung bình, thấp. Chưa kể, để thực hiện kiểm định bảo đảm tiêu chuẩn cho số lượng xe khoảng hơn 40 triệu xe gắn máy (trong đó 20 - 25 triệu là xe cũ) thì cần phải có hàng trăm điểm kiểm tra khí thải với số lượng đăng kiểm viên lên tới hàng nghìn người. Do vậy, đây là vấn đề không dễ để thực hiện.

Ông Nguyễn Hữu Trí, Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm thừa nhận, hiện Cục Đăng kiểm bắt đầu thực hiện một phần của Đề án, đó là kiểm soát khí thải đối với xe mới, còn số xe đang lưu hành thì cần phải có lộ trình.

Theo lộ trình mà Cục Đăng kiểm kiến nghị, sẽ bắt đầu áp dụng kiểm soát khí thải xe gắn máy từ năm 2017 đối với Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng và Cần Thơ. Và từ năm 2021, sẽ thực hiện trên các thành phố cấp 2. Đối với những xe kiểm định không đạt yêu cầu thì chủ xe sẽ có trách nhiệm bảo dưỡng, hiệu chỉnh, thay thế vật tư phụ tùng để đạt mức phát thải theo quy định. Đồng thời, từ năm 2017, các nhà sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu xe gắn máy sẽ phải thực hiện dán tem đảm bảo yêu cầu môi trường về khí thải theo mức Euro 4 (hiện đang thực hiện theo Euro 2).

Cũng theo lộ trình dự kiến, chu kỳ kiểm định khí thải xe gắn máy định kỳ 1 năm/lần để giảm tải cho hệ thống kiểm định, bớt gây ảnh hưởng lớn đến người sử dụng. Chu kỳ này cũng được nhiều nước áp dụng. Với xe mới đăng ký sử dụng lần đầu thì trong 3 năm đầu sẽ không phải thực hiện kiểm định khí thải.

Tràng An