Đẩy mạnh xây dựng cơ sở hạ tầng nhưng tỷ lệ che phủ rừng của Lào Cai vẫn đạt mức cao. Ảnh: Thái Minh

Vậy kinh nghiệm trong phát triển kinh tế lâm nghiệp và giá trị đa dụng của hệ sinh thái rừng của địa phương này là gì?

Tăng trưởng đột phá từ tiềm năng rừng

Giai đoạn 2020 - 2025, ngành Lâm nghiệp tỉnh Lào Cai ghi nhận tốc độ tăng trưởng bình quân ấn tượng đạt 8,9%/năm.

Tổng giá trị sản xuất đến hết năm 2025 đạt 4.087 tỷ đồng, tăng gần 1,5 lần so với năm 2020. Đây là kết quả từ sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị địa phương.

Toàn bộ diện tích hơn 865 nghìn ha rừng được bảo vệ nghiêm ngặt, góp phần quan trọng vào việc bảo vệ môi trường sinh thái. Tỷ lệ che phủ rừng duy trì ở mức 61,5%, giúp Lào Cai khẳng định vị thế nhóm đầu cả nước. Công tác trồng rừng mới cũng đạt kết quả cao với hơn 85,7 nghìn ha.

Sản lượng khai thác gỗ rừng trồng đạt trên 1,1 triệu m³, cùng hàng chục nghìn tấn lâm sản giá trị như vỏ quế, tre măng, sơn tra.

Việc phê duyệt các phương án quản lý rừng bền vững và đề án du lịch sinh thái đã thu hút đầu tư mạnh mẽ. Nguồn thu từ dịch vụ môi trường rừng đạt bình quân 250 tỷ đồng/năm.

Bài học từ công tác quản lý và phát triển

Tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Lào Cai đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm quý.

Điểm mấu chốt là sự chỉ đạo đồng bộ của các cấp ủy, chính quyền và vai trò người đứng đầu. Công tác tuyên truyền được thực hiện sâu rộng nhằm nâng cao ý thức của Nhân dân.

Địa phương đã đa dạng hóa nguồn vốn, ưu tiên ngân sách cho rừng đặc dụng và phòng hộ tại vùng khó khăn. Đồng thời, tỉnh khuyến khích tư nhân đầu tư vào sản xuất, chế biến sâu lâm sản. Việc ổn định quy hoạch và xử lý nghiêm các vi phạm đã tạo tính răn đe, bảo vệ tài nguyên rừng bền vững.

Ứng dụng công nghệ cao trong quản lý, bảo vệ và thương mại lâm sản cũng là một mũi nhọn được chú trọng.

Lào Cai hướng tới phát triển kinh tế bền vững gắn liền với cải thiện sinh kế cho cộng đồng. Các cơ chế chia sẻ trách nhiệm giúp tăng cường sự bù đắp cho sản xuất lâm nghiệp.

Liên kết chuỗi giá trị và chuyển đổi số

Lào Cai đặc biệt quan tâm đến sự gắn kết chặt chẽ trong tổ chức sản xuất và tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị.

Việc hình thành các hợp tác xã chuyên môn hóa về quế, gỗ và dược liệu giúp nâng cao năng lực cung ứng nguyên liệu. Liên kết giữa doanh nghiệp và người dân giúp vùng nguyên liệu luôn ổn định.

Mô hình liên kết này đảm bảo gia tăng giá trị trên tất cả các khâu từ trồng rừng đến chế biến sâu. Sự phối hợp chặt chẽ giúp thay đổi tập quán canh tác lạc hậu, nâng cao thu nhập cho cư dân vùng đệm. Đây là nền tảng để phát triển nông nghiệp, lâm nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới.

Trong giai đoạn 2026 - 2030, Lào Cai đặt mục tiêu tăng trưởng ngành Lâm nghiệp trên 10%/năm. Tỉnh lấy cây quế làm trung tâm, kết hợp du lịch sinh thái và bán tín chỉ carbon và trồng dược liệu quý làm đột phá. Mục tiêu là đưa lâm nghiệp trở thành ngành kinh tế kỹ thuật mũi nhọn của địa phương.

Bán tín chỉ carbon là thế mạnh của Lào Cai nhờ tỷ lệ che phủ rừng cao. Ảnh: Thái Minh

Kiến nghị hoàn thiện chính sách bền vững

Để hiện thực hóa mục tiêu trên, Lào Cai kiến nghị Chính phủ và Bộ Nông nghiệp và Môi trường hoàn thiện chính sách. Cần điều chỉnh mức chi trả dịch vụ môi trường rừng và hoàn thiện khung pháp lý về thị trường carbon rừng. Việc cấp mã số vùng trồng rừng cũng cần được đẩy nhanh để phục vụ xuất khẩu.

Tỉnh mong muốn được tham gia sâu hơn vào các dự án bán tín chỉ carbon và nâng cao năng lực phòng cháy, chữa cháy rừng. Các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư chế biến sâu tinh dầu quế và dược liệu cần được ưu tiên vốn. Việc xúc tiến thương mại cho các sản phẩm chủ lực như vỏ quế, tinh dầu, sơn tra, thảo dược vùng cao…cũng rất cần thiết.

Lào Cai khẳng định sẽ tiếp tục kiên trì định hướng phát triển chuỗi giá trị gắn với bảo vệ môi trường.

Sự chủ động của chính quyền, cộng đồng và doanh nghiệp sẽ là chìa khóa thành công. Ngành Lâm nghiệp địa phương sẽ giữ vai trò chủ đạo trong sự phát triển bền vững của tỉnh.