(Thanh tra)- Những cánh rừng xanh ngút ngàn ở biên giới Ia Jlơi (xã Ia Jlơi, huyện Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk) - một thời được ví đẹp nhất Việt Nam, đang ngày đêm gào thét, kêu cứu và đứng trước nguy cơ bị xóa sổ bởi sự thờ ơ của cơ quan chức năng, lực lượng bảo vệ khi rừng bị lâm tặc xẻ thịt!
>>Kỳ I: Man rợ với thiên nhiên
Tan nát rừng xanh
Tài liệu chúng tôi thu thập được cho thấy, những năm qua, UBND xã Ia Jlơi được giao quản lý là 2.047 ha trong tổng số 25.575 ha tại khu vực rừng biên giới Ia Jlơi. Thế nhưng, dường như chính quyền xã càng “nỗ lực” giữ rừng bao nhiêu thì rừng lại càng bị lâm tặc tàn sát bấy nhiêu.
| Tính đến tháng 4/2014, diện tích rừng bị chặt phá và lấn chiếm trái phép trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk là hơn 370 ha, nâng tổng số diện tích rừng và đất lâm nghiệp bị chiếm trái phép lên hơn 12.000 ha (tính từ năm 2005 đến nay). Trong đó, có cả rừng phòng hộ, rừng đặc dụng, vườn quốc gia, nhưng bị chiếm nhiều nhất là diện tích rừng thuộc quản lý của các công ty lâm nghiệp, chiếm gần 70%. |
Ghi nhận của PV, dọc theo con đường dẫn vào tiểu khu 173 do xã trực tiếp quản lý, rừng đã bị cạo thành đồi trọc. Những thân gỗ đồ sộ, dài hàng chục mét bị đốn hạ nằm ngổn ngang bên các gốc cây đen nhẻm còn cháy dang dở. Càng tiến sâu vào rừng, quang cảnh càng xơ xác, hoang tàn. Lác đác đây đó còn sót vài cây gỗ khộp bơ vơ như để minh chứng cho mọi người thấy đây từng… là rừng. Hàng loạt cây gỗ dầu có đường kính khoảng 50cm nằm phơi nắng, phơi mưa do lâm tặc bỏ lại vì rỗng ruột không thể sử dụng. Những cây gỗ nhỏ có đường kính từ 9 - 18cm cũng bị lâm tặc bức tử.
Những cây gỗ dầu trăm tuổi bị lâm tặc loại bỏ vì rỗng ruột. Ảnh: Quỳnh Anh
Tiểu khu 173 nằm cách trụ sở UBND xã vỏn vẹn 10km. Đường vào rừng bằng phẳng, rộng thênh thang, thế nhưng không hiểu chính quyền xã đã bảo vệ, tuần tra như thế nào mà lâm tặc có thể tự do lộng hành đến thế?
Tiếp đến là những cánh rừng được giao quyền quản lý cho một số công ty lâm nghiệp trên địa bàn, cũng có chung số phận. Tại tiểu khu 160 do Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Ea H’mơ quản lý, những cánh rừng bị chặt phá nham nhở. Được giao quản lý 17.699,8 ha, nhưng Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Ea H’mơ cũng đang bộc lộ yếu kém trong công tác bảo vệ rừng. Men theo trục đường chính chạy qua trạm số 3 của công ty, nơi có 4 nhân viên ngày đêm túc trực bảo vệ, thì lại diễn ra cảnh rừng bị tàn phá nhiều nhất. Cách trạm chưa đầy 2 phút đi bộ là những thân cây trên trăm tuổi đổ ngổn ngang, chắn cả đường tuần tra bảo vệ rừng. Để đốn ngã và vận chuyển số cây này, hẳn phải cần đến một đội ngũ lâm tặc hùng hậu.
Cây to, cây nhỏ đều bị lâm tặc đốn ngã ngổn ngang. Ảnh: Quỳnh Anh
Điều đáng nói là, việc lâm tặc sử dụng máy cưa, máy cày, tiếng cây đổ rạp vang vọng cả cây số mà không bị cơ quan chức năng phát hiện. Nhân viên của trạm đều không hay biết gì? Theo tìm hiểu, điều tra của PV, thì lâm tặc và cán bộ bảo vệ rừng có thông đồng, ăn chia để… xẻ thịt rừng!
Ông Đinh Thanh Quyết, cán bộ kỹ thuật của Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Ea H’mơ thừa nhận: “Rừng do công ty quản lý phân thành 20 tiểu khu, có 4 trạm kiểm soát, bảo vệ, nhưng cả 20 tiểu khu đều bị lâm tặc hoành hành… khiến cho chất lượng rừng ở Ia Jlơi ngày càng suy giảm nghiêm trọng”.
Buông lỏng, yếu kém nên mất rừng
Trao đổi về thực trạng đang diễn ra, ông Phạm Thanh Long, Chủ tịch UBND xã Ia Jlơi phân trần: Nạn chặt phá rừng ở Ia Jlơi đúng là có xảy ra, nhưng năm nay diện tích rừng bị mất đã giảm hơn so với mọi năm!
Tuy nhiên, theo xác minh của chúng tôi, diện tích rừng bị lâm tặc phá giảm là do nhiều yếu tố… Hơn nữa, thời gian dài liên tiếp bị tàn phá, rừng đã cạn kiệt nên không còn có thể phá hơn được nữa.
Ông Huỳnh Văn Mến, Giám đốc Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Ea H’mơ “kêu trời” khi được hỏi về tình trạng triệt hại rừng. Ông ví von: “Rừng Ia Jlơi là miếng mồi ngon giữa sa mạc, bốn bề bị con mồi rình rập và xâu xé. Trước nạn chặt phá rừng, chúng tôi đã rất cố gắng để ngăn chặn”.
Cũng theo ông Mến, tính từ năm 2008 đến nay, lực lượng của công ty chỉ thu giữ được 279,8535m3 gỗ các loại từ nhóm IIA đến nhóm VII, thu giữ 1 xe độ chế, 10 xe máy cày có gắn rơ móc, 6 xe công nông, 71 cưa xăng… Như vậy, ròng rã 6 năm qua, rừng bị tàn phá đến kiệt quệ thì số gỗ ấy đi đâu mà công ty chỉ thu được số lượng khiêm tốn như trên?
Lý giải về việc để mất rừng, cả Chủ tịch UBND xã và các chủ rừng đều cho rằng do lực lượng quản lý, bảo vệ rừng quá mỏng. Thế nhưng, thực tế cho thấy, không chỉ có diện tích rừng ở xa mà chính ngay những cánh rừng nằm kề bên trụ sở UBND xã và các chốt trạm lại tan hoang hơn cả.
Gỗ do lâm tặc chặt bị nhân viên trạm 3 của Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Ea H’mơ bắt giữ. Ảnh: Quỳnh Anh
Điều đó cho thấy, mấu chốt căn bản trong việc rừng bị tàn phá là do buông lỏng trong công tác quản lý, bảo vệ rừng. Dư luận dân nơi đây bức xúc đặt nhiều chất vấn: Có hay không sự cấu kết giữa lực lượng chức năng với lâm tặc?
Ông Nguyễn Hoài Dương, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Đắk Lắk khẳng định: Buông lỏng công tác quản lý bảo vệ, chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm quản lý Nhà nước về bảo vệ rừng là nguyên nhân chính dẫn tới mất rừng. Khi phát hiện có phá rừng, công tác xử lý vi phạm chưa nghiêm nên chưa đủ sức răn đe khiến nạn phá rừng tiếp tục tái diễn…
Theo ông Dương: Để làm rõ trách nhiệm của Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Ea H’mơ trong việc để mất rừng, ngày 19/5, Sở đã ra Văn bản số 711/SNN-KHĐT đề nghị Công ty khẩn trương có văn bản báo cáo về tình hình, giải pháp quản lý bảo vệ rừng. Đồng thời, yêu cầu các đơn vị có liên quan, báo cáo đầy đủ các nội dung vào giữa tháng 6/2014.
Đề nghị các cơ quan chức năng của tỉnh Đắk Lắk sớm vào cuộc điều tra xử lý nghiêm các các cá nhân, tập thể có liên quan đến hành vi tàn sát rừng tại xã Ia Jlơi.
Quỳnh Anh
Kỳ III: Tan hoang hồ Lắk
