Máy móc hoạt động khai thác, chế biến đá công khai. Ảnh: Văn Thanh

Nghe tiếng mìn phải tìm chỗ trốn

Thực trạng này đang xảy ra suốt nhiều năm qua tại thôn Vung, xã Thanh Phong, huyện Như Xuân khiến 63 hộ, 247 nhân khẩu trong thôn luôn sống trong cảnh thấp thỏm lo âu, cuộc sống bị đảo lộn, tính mạng bị đe dọa nghiêm trọng.

Anh Lê Văn Thanh, nhà sát cạnh mỏ đá bức xúc: Ngày trước, họ nổ mìn còn có giờ giấc, nhưng gần đây họ khoan lỗ xong lúc nào là nổ lúc ấy. Các viên đá nhỏ thường xuyên bay vào làm vỡ mái phi-bờ-rô xi măng. Rất nguy hiểm, mỗi khi nghe tiếng mìn nổ mọi người nhanh chân chạy xuống gầm nhà sàn để tránh. Khổ nhất là những hộ không có nhà sàn, phải chui xuống gầm giường, hoặc tìm thúng, mũng thậm chí cả nồi để che lên đầu. Chúng tôi sống thời bình mà như thời chiến, tên bay đạn lạc… Ngày cũng như đêm tiếng máy xẻ đá ầm ầm, nói chuyện với nhau phải ghé sát vào tai hoặc nói thật to mới nghe được, khổ nhất là các cháu không thể ngồi học bài được, họ tra tấn chúng tôi suốt một thời gian dài, có phản ánh lên xã nhưng đâu lại vào đấy. Tính mạng bị đe dọa, môi trường bị ô nhiễm, cuộc sống đảo lộn hoàn toàn.

Còn anh Lương Văn Hiệp, nhà gần mỏ đá cho biết: Tình trạng đá văng vào nhà thì gần như cơm bữa. Có lần đá văng tận ra ngoài đường liên xã cách mỏ khoảng 300m. Nhà nào bị hư hỏng thì Cty đến khắc phục bằng việc sửa lại, lợp lại mái nhà chứ cũng không thấy nói đến việc di dời hay đền bù cho người dân. Một số hộ do quá bức xúc nên đã đến mỏ đá yêu cầu dừng hoạt động, công an huyện cũng đã xuống để kiểm tra tình hình, thế nhưng bao nhiêu lần cũng chỉ nhận được những câu hứa hão từ phía Cty.

Đợi đá bay vào chính quyền?

Theo quan sát của PV, những công nhân làm tại xưởng, cũng như trên mỏ đá không có bảo hộ lao động, mỏ đá được khai thác thẳng đứng, nhiều đoạn tạo thành hàm ếch, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn trong lao động. Tiếng đục lỗ chan chát, tiếng máy xẻ đá inh ỏi rất cố gắng mới có thể nói chuyện được với nhau.

Ông Lương Văn Yên, Trưởng thôn Vung cho biết: Mỏ đá hoạt động từ 2009, nổ mìn không tuân thủ theo giờ quy định, có khi 7 - 8 giờ sáng cũng nổ, lúc thì 13 - 14 giờ, nói chung cứ lúc nào họ khoan xong là nổ. Người dân rất khổ sở với 2 mỏ đá của ông Tâm và ông Dũng. Nguy hiểm nhất con đường dẫn ra đồng bà con thường xuyên đi qua lại nằm sát cạnh mỏ đá. Có hôm đang đi qua nghe đá đổ ầm ầm mọi người hốt hoảng tháo chạy. Đã có một số người bị đá bắn trúng nhưng chỉ bị thương nhẹ. Còn những nhà như ông Lương Văn Toản, Lữ Văn Minh, Trương Văn Tuyến, Lữ Văn Thanh… liên tục bị đá bắn vào mái nhà. Chúng tôi cũng đã kiến nghị lên xã, phía Cty nhưng họ vẫn hoạt động bình thường. Riêng về xẻ đá các hộ quanh đây phản ứng rất quyết liệt nên bây giờ họ làm đến 21 giờ là dừng để bà con còn nghỉ ngơi.

Đem những bức xúc, sự bất an của người dân thôn Vung hỏi lãnh đạo xã Thanh Phong, ông Vi Văn Tấn, Phó Chủ tịch UBND xã trả lời với thái độ thờ ơ, vô trách nhiệm: “Việc Cty TNHH Yên Tâm và An Dũng xẻ đá hoặc nổ mìn gây tiếng ồn là điều đương nhiên, còn về hiện tượng đá bắn vào nhà dân làm vỡ ngói, mái phi-bờ-rô xi măng cũng nghe phong thanh, xã đã cử người đi xác minh, cái này bên phía công an làm nên tôi không nắm được. Cũng chưa có “tai nạn lớn” xảy ra. Thấy người dân phản ánh nhưng chưa có “đơn” lên xã để có cơ sở pháp lý đến làm việc với phía Cty”.

Rời thôn Vung khi ánh mặt trời đã đứng bóng, người dân đang hối hả gánh những gánh lúa cuối cùng lên bờ. Bỗng phía sau lưng chúng tôi tiếng nổ mìn chát chúa lại vang lên. Một cảm giác ớn lạnh chạy dọc sống lưng. Cuộc sống của người dân lam lũ một nắng, hai sương làm ra hạt lúa, củ khoai, nay lại thêm nỗi lo nơm nớp về tính mạng bởi những tảng đá từ đâu văng tới. Chính quyền có thờ ơ mãi với  cuộc sống của hàng trăm con người thôn Vung?

Văn Thanh