(Thanh tra)- Tại huyện miền núi Quỳ Hợp, nhiều doanh nghiệp (DN) khai thác không phép hoặc chỉ có giấy phép thăm dò hết hiệu lực nhưng vẫn ngang nhiên khai thác khoáng sản trước sự thờ ơ của các cơ quan hữu trách.
Khai thác tràn lan
Quỳ Hợp có rất nhiều loại đá và quặng thiếc có giá trị kinh tế cao. Vì vậy, nơi đây có khá nhiều DN "chạy" giấy phép thăm dò, giấy phép khai thác khoáng sản. Bên cạnh những DN "chính quy" có đầy đủ thủ tục khai thác thì có không ít DN hết phép hoặc chỉ có giấy phép thăm dò nhưng vẫn ngang nhiên hoạt động khai thác rầm rộ.
Từ thị trấn Quỳ Hợp, chúng tôi theo dòng sông Dinh qua khu công nghiệp nhỏ Thung Khuộc, rồi đến khu vực Thung Khẳng, xã Thọ Hợp, tận mắt chứng kiến công trường khai thác đá mênh mông, “hỗn loạn”.
DN Tư nhân Long Dinh không hề có bất kỳ giấy tờ nào liên quan đến khai thác khoáng sản nhưng vẫn ngang nhiên hoạt động. Ghi nhận tại hiện trường, đơn vị này đang túc trực 2 máy múc cùng một lượng lớn công nhân tiến hành khai thác đá. Khi thấy chúng tôi, toàn bộ công nhân bỏ trốn vào rừng, để lại máy móc, gồm 2 máy múc có in tên DN Tư nhân Long Dinh lên kính máy, máy nổ, giàn khoan và bãi đá nham nhở.
Cách đó không xa là khu vực khai thác của Cty TNHH Tân Thuận An, đây là đơn vị được UBND tỉnh Nghệ An cấp Giấy phép số 3339/QĐ-UBND.ĐC ngày 30/7/2008, thời gian cấp phép 5 năm, nhưng đến nay Cty này vẫn ngang nhiên hoạt động khai thác đá như chưa có chuyện gì xảy ra.
Tại các xã Đồng Hợp, Liên Hợp, Châu Lộc, Châu Tiến, Châu Hồng, hàng loạt DN khác có giấy phép hết hạn vẫn khai thác khoáng sản mà không gặp bất cứ trở ngại nào.
Một điểm khai thác đá trái phép tại xã Thọ Hợp (cạnh quốc lộ 48C). Ảnh: Lương Ý
Cty Cổ phần Khoáng sản Gold Quỳ Hợp là đơn vị được UBND tỉnh Nghệ An cấp phép khai thác quặng thiếc tại Giấy phép số 1487/QĐ-UBND.TN ngày 22/4/2009 với thời hạn 5 năm. Diện tích Nhà nước cấp phép là 43,2ha khu vực giáp ranh giữa xã Châu Cường và xã Liên Hợp. Đến tháng 4/2014, đơn vị này đã hết hạn, tuy nhiên, hiện nay đơn vị này vẫn đang đào bới nham nhở và chở đất về khu vực khai thác của Cty Cường Thịnh cách đó vài trăm mét tiến hành tuyển Quặng. Không chỉ hoạt động trái phép, đơn vị này còn xả thải một cách bừa bãi, hố lắng lọc sơ sài nên bùn chảy tràn ra khắp nơi, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.
Tại xã Châu Tiến, Cty Cổ phần Đá Châu Á được cấp phép thăm dò đá vào tháng 8/2009 ở khu vực núi Phá Thăm, thời gian thăm dò là 12 tháng (tức là đến tháng 8/2010 là hết hạn thăm dò). Có trong tay giấy phép thăm dò, đơn vị này đã ngang nhiên khai thác đá. Tính từ thời gian cấp phép thăm dò đến nay, đơn vị này đã hoạt động khai thác hơn 6 năm, thu lợi bất chính, làm tan hoang cả một núi đá, nhưng không hề bị xử lý?!
Cty Cổ phần Khoáng sản Pha Lê cũng được cấp phép khai thác đá tại núi Thung Hung, thuộc xã Châu Tiến, huyện Quỳ Hợp vào tháng 10/2009 trong thời gian 5 năm, nhưng hiện đơn vị này vẫn khai thác đá bình thường.
Tương tự, Cty Cổ phần Xuất nhập khẩu Khoáng sản Lạng Sơn khai thác quặng thiếc tại Thung Bốn, xã Châu Hồng. Dù giấy phép khai thác đã hết hạn từ lâu, mặc chính quyền xã đã nhiều lần kiểm tra, lập biên bản đình chỉ nhưng đơn vị này vẫn phớt lờ, ngang nhiên hoạt động.
Dù đã hết phép khai thác nhưng Cty Cổ phần Xuất nhập khẩu Lạng Sơn vẫn ngang nhiên khai thác tại mỏ Thung Bốn. Ảnh: Lương Ý
Có sự buông lỏng quản lý?
Tiếp xúc với phóng viên, ông Nguyễn Văn Trung, Chủ tịch UBND xã Thọ Hợp khẳng định: “Chúng tôi thường xuyên tiến hành kiểm tra, nhắc nhở và lập biên bản một số cá nhân, DN. Tuy nhiên, khi kiểm tra một số đơn vị cho người bỏ trốn khỏi hiện trường”.
Còn ông Trương Văn Hóa, Phó Chủ tịch UBND xã Châu Hồng cho hay: "Chúng tôi thành lập đoàn kiểm tra thường xuyên, lập biên bản và thu hồi một số máy móc thiết bị của các đơn vị. Tuy nhiên, do chức năng có hạn, chúng tôi chỉ được xử phạt, thu hồi máy móc nào có giá trị không quá 5 triệu đồng. Vì thế, khi xử phạt xong thì đâu lại vào đó, thu cái này họ mua cái khác về làm. Thời gian qua, chúng tôi đã tiến hành lập biên bản đình chỉ đối với Cty Lạng Sơn tại Thung Bốn; lập biên bản, tịch thu máy móc một số tốp khai thác trái phép tại Thung Kho...".
Tình trạng khai thác khoáng sản tràn lan gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng ở Quỳ Hợp. Ảnh: Lương Ý
Khi phóng viên phản ánh về tình hình nêu trên, ông Lê Sỹ Hào, Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Quỳ Hợp nói: "Tôi mới vừa đi học về nên không nắm rõ lắm, mảng khoáng sản, Phòng giao cho anh Khôi (Phó trưởng Phòng Tài nguyên và Môi trường Quỳ Hợp - PV) phụ trách nên anh Khôi sẽ nắm rõ hơn. Hiện nay chúng tôi giao lại cho các xã tự quản lý, nếu có gì xã sẽ làm việc và báo cáo lên huyện".
Trước tình trạng hàng trăm nghìn khối đá, hàng trăm tấn quặng là tài nguyên quốc gia đang bị nhiều DN “rút ruột”, tư lợi, đề nghị UBND tỉnh Nghệ An vào cuộc chỉ đạo các cấp, ngành chức năng làm rõ để lập lại trật tự, kỷ cương trong khai thác tài nguyên khoáng sản, góp phần gìn giữ tài nguyên đất nước và an ninh trật tự ở các địa phương.
Lương Ý
