Gia Lai từng bước siết chặt quản lý đội tàu, kiểm soát hoạt động trên biển hiệu quả. Ảnh: Tiến Dũng

Có hơn 134 km bờ biển, với vùng đặc quyền kinh tế rộng lớn và đội tàu khai thác xa bờ thuộc nhóm lớn, Gia Lai xác định chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) là nhiệm vụ chính trị quan trọng.

Nhờ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, tỉnh đã hoàn thành 20/20 nhiệm vụ được giao tại Công điện số 34 của Thủ tướng Chính phủ, tạo chuyển biến rõ nét trong quản lý đội tàu và kiểm soát hoạt động khai thác trên biển.

Hoàn thành toàn bộ nhiệm vụ được giao

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, Gia Lai hiện có 5.738 tàu cá có chiều dài từ 6m trở lên được đăng ký. Trong đó, 3.138 tàu dài từ 15m trở lên đăng ký hoạt động khai thác tại vùng khơi. Đáng chú ý, hơn 30% số tàu thường xuyên di chuyển ngư trường trên phạm vi cả nước; hơn 500 tàu thường xuyên hoạt động, neo đậu tại các ngư trường ngoài tỉnh và hằng năm không về địa phương.

Khai thác thủy sản giữ vai trò chủ lực trong cơ cấu ngành thủy sản, chiếm trên 93% tổng sản lượng. Các nghề khai thác chủ yếu gồm câu, lưới vây, lưới rê, mành chụp, tập trung vào những loại cá nổi lớn có giá trị kinh tế cao. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của tỉnh đạt 150,7 triệu USD, tăng 13,2% so với cùng kỳ.

Quy mô đội tàu lớn, phạm vi hoạt động rộng khiến công tác chống IUU đặt ra yêu cầu quản lý đặc biệt chặt chẽ. Thời gian qua, Gia Lai đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, tổ chức triển khai các nhiệm vụ theo yêu cầu của Chính phủ, đồng thời tăng cường quản lý tàu cá không đủ điều kiện hoạt động và thực hiện các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC).

Đến nay, 100% tàu cá đã được cập nhật trên hệ thống VNFishbase. Toàn tỉnh đã có 3.338 tàu cá được lắp thiết bị giám sát hành trình (VMS). Cùng với đó, 3.470/3.947 tàu cá có chiều dài từ 12m trở lên đã được cài đặt nhật ký khai thác thủy sản điện tử. Công tác kiểm soát tàu cá ra, vào cảng, xuất, nhập bến được thực hiện chặt chẽ, góp phần hạn chế nguy cơ tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài.

Công tác tuần tra, kiểm soát và xử lý vi phạm cũng được tăng cường. Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh đã xử phạt 70 vụ việc với tổng số tiền hơn 1,361 tỷ đồng. Trong đó, có 36 trường hợp mất kết nối VMS trên 6 giờ, một trường hợp vượt ranh giới trên biển và 33 trường hợp vi phạm khác.

Tại buổi làm việc với đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Môi trường ngày 13/8, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Dương Mah Tiệp khẳng định Gia Lai luôn xác định chống khai thác IUU là nhiệm vụ chính trị quan trọng. Tỉnh đã chỉ đạo quyết liệt việc quản lý tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, kiểm tra, xử lý các tồn tại, hạn chế và tập trung thực hiện các khuyến nghị của EC.

Những kết quả trên cho thấy Gia Lai đã hoàn thành 20/20 nhiệm vụ được giao tại Công điện số 34/CĐ-TTg, qua đó từng bước nâng cao hiệu quả quản lý nghề cá, tạo nền tảng để phát triển thủy sản theo hướng bền vững.

Gia Lai có hơn 134 km bờ biển, với vùng đặc quyền kinh tế rộng lớn. Ảnh: Hoàng Phúc

Tiếp tục siết chặt quản lý, tạo đột phá chống IUU

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, Gia Lai xác định chống IUU là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài và không được chủ quan. Trong thời gian tới, tỉnh tiếp tục triển khai quyết liệt các nhiệm vụ chống khai thác IUU gắn với phát triển thủy sản bền vững, qua đó vừa bảo vệ nguồn lợi thủy sản, vừa duy trì sinh kế cho ngư dân và góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Dương Mah Tiệp cho biết Gia Lai mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ của Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ chống khai thác IUU.

Đánh giá kết quả của Gia Lai, ông Vũ Duyên Hải, Phó Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư, ghi nhận những chuyển biến tích cực của tỉnh trong chống khai thác IUU cũng như triển khai chính sách hỗ trợ giải bản tàu cá, phát triển thủy sản bền vững.

Tuy nhiên, để tạo chuyển biến mạnh hơn, ông Vũ Duyên Hải đề nghị Gia Lai tiếp tục tập trung chỉ đạo quyết liệt, thường xuyên và sâu sát, hướng tới những kết quả đột phá, góp phần cùng cả nước tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” IUU của EC.

Trước mắt, tỉnh cần tiếp tục bố trí nhân lực thực hiện nhiệm vụ tại các đồn biên phòng và cảng cá; thường xuyên kiểm soát nhóm tàu có nguy cơ cao vi phạm; kiểm soát chặt tàu cá ra, vào cảng, xuất, nhập bến và thực hiện truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử (eCDT). Đối với những tàu cá chưa đủ điều kiện hoạt động, cần kiểm tra vị trí neo đậu, tăng cường tuyên truyền và vận động ngư dân đưa ngư cụ lên bờ, tránh phát sinh hoạt động khai thác trái phép.

Gia Lai hiện có 5.738 tàu cá có chiều dài từ 6m trở lên được đăng ký. Ảnh: Tiến Dũng

Bên cạnh đó, Gia Lai phải tiếp tục rà soát những tàu cá chưa khai báo trên hệ thống eCDT để xử lý và báo cáo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ của cơ sở dữ liệu. Công tác kiểm tra hồ sơ truy xuất nguồn gốc, quản lý nguy cơ cháy nổ và quy hoạch chi tiết các cảng cá cũng cần được thực hiện đồng bộ, bảo đảm an toàn và phát triển bền vững.

Với việc hoàn thành toàn bộ 20/20 nhiệm vụ được giao, Gia Lai đang tạo nền tảng quan trọng trong hành trình kiểm soát hoạt động khai thác thủy sản. Giai đoạn tới, yêu cầu đặt ra không chỉ là “đúng và đủ” các nhiệm vụ chống IUU, mà phải chuyển sang quản lý thực chất, thường xuyên và hiệu quả, góp phần cùng cả nước sớm gỡ “thẻ vàng” và xây dựng ngành thủy sản phát triển bền vững.