(Thanh tra)- Nhiều công ty, doanh nghiệp đóng trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đã bỏ tiền mua đất trồng rừng của người dân ở Đồng Hỷ để khai thác khoáng sản…
Mua đất đồi, đất vườn để khai thác khoáng sản
Sau một thời gian dài trầm lắng, mới đây, tình trạng khai thác quặng trái phép bắt đầu hoạt động mạnh trở lại tại các xã Cây Thị, Nam Hòa thuộc huyện Đồng Hỷ. Thay vì cho người đứng ra thu mua quặng từ các hộ dân như trước đây, nhiều doanh nghiệp dùng tiền mặt mua lại đất đồi, đất vườn để khai thác quặng.
Trong vai một chủ doanh nghiệp chuyên ngành khai khoáng, chúng tôi được người phụ nữ ở xã Cây Thị chào bán một quả đồi trồng rừng với giá 2 tỉ đồng… Khi thấy tôi chê đắt, người phụ nữ này lập tức dẫn qua xem lô đất đồi gần đó đang có máy xúc hoạt động. Theo người phụ nữ, lô đất đồi này rộng gần 30.000m2, vừa được bán với giá 1,8 tỉ đồng cho một công ty khai thác quặng. Qua tìm hiểu thì diện tích đất đồi, đất vườn mà các hộ dân đang rao bán, hoặc đã bán và hiện đang được các công ty, doanh nghiệp khai thác quặng, đều là đất cấp sổ xanh. Theo đó đất sổ xanh chỉ được các lâm trường cấp cho người dân để quản lý, trồng rừng có thời hạn. Tuy nhiên, trên thực tế, hiện tại ở địa bàn hai xã Cây Thị và Nam Hòa đã có hàng loạt hộ dân bán đất vốn được cấp để trồng rừng phòng hộ cho các doanh nghiệp, công ty khai thác quặng.
Chủ nhân của nhiều khu đất rừng đã được bán để khai thác quặng cho biết: Việc thỏa thuận, mua bán chỉ diễn ra bằng miệng. Để “qua mắt” lực lượng chức năng, chủ hộ sẽ đứng ra làm giấy tờ xin san gạt nền đất, chuyển đổi giống cây trồng. Khi thủ tục giấy tờ hoàn tất, cũng là lúc bên mua đất đem máy xúc đến khai thác quặng. “Thường là vài tháng, sau khi khai thác hết quặng thì bên mua mới tiến hành hoàn thổ. Nhưng đất đem hoàn thổ toàn là đất xấu nên sau đó người dân rất khó khăn trong việc trồng trọt”, một người dân xã Cây Thị từng bán đất khai thác quặng phản ảnh. Vẫn theo người này, hiện trên địa bàn huyện Đồng Hỷ tồn tại ít nhất 3 công ty chuyên mua đất sổ xanh của dân để khai thác quặng.
Dân lo lắng mất đất canh tác
Không chỉ bán đất trồng rừng, nhiều hộ dân ở xã Nam Hòa còn thỏa thuận bán chui đất ruộng hai lúa cho các chủ doanh nghiệp khai thác cát sỏi.
Ông Nguyễn Văn Thuận ở xã Hòa Nam cho biết: “Việc thỏa thuận bán đất ruộng để khai thác cát sỏi, đã khiến không ít hộ dân có ruộng liền kề đang rất lo lắng. Các hộ này lo sợ khi mùa mưa đang tới rất gần, sẽ xảy ra hiện tượng sụt lún làm mất hoa màu và đất ruộng”. Vẫn theo ông Thuận, hiện việc khai thác cát sỏi trên ruộng hai lúa gần gần khu vực suối Ngòi Trẹo, thường xuyên dẫn tới tình trạng mất nước, sạt lở, khiến bà con canh tác gặp khó khăn.
Còn ông Nguyễn Văn Hinh, một người dân khác ở xóm Cầu Đất, xã Nam Hòa, lại cho biết: “Nhận định các thửa ruộng gần suối Ngòi Trẹo có tích chữ vàng sa khoáng nên các doanh nghiệp hỏi mua với giá hàng trăm triệu một sào ruộng, nên chẳng có hộ nào là không đồng ý. Trong làng có những gia đình đã bán cả mẫu ruộng cho doanh nghiệp”. Vẫn theo ông Hinh, khi có đơn thư phản ánh tới lãnh đạo xã Nam Hòa thì các doanh nghiệp dừng khai thác. Hiện nay, nhiều thửa ruộng đã bỏ cỏ nhiều ngày tháng chưa rõ nguyên nhân, càng khiến người dân trong xã đặt nhiều câu hỏi nghi ngờ về việc mua bán đất hai lúa ở đây.
Về tình trạng trên, ông Chu Văn Phúc, Bí thư Đảng ủy xã Nam Hòa cho hay: Việc doanh nghiệp khai thác cát sỏi xâm lấn vào đất của người dân là có thật. Đảng ủy sẽ xem xét nghiêm túc vụ việc này. Nếu vượt thẩm quyền sẽ đề nghị cấp trên xem xét xử lý theo quy định của pháp luật.
Trong khi đó, ông Trần Gia Cát, Chủ tịch UBND xã Nam Hòa cho rằng không có chuyện bán đất ruộng hai lúa cho doanh nghiệp khai thác cát sỏi. Tuy nhiên, việc khai thác vào phần đất ruộng của dân là có. Hiện đại diện doanh nghiệp đã có lời hứa rút kinh nghiệm và sẽ hoàn thổ phần đã khai thác xâm lấn vào ruộng của dân.
Ngoài tình trạng mua bán đất để khai thác khoáng sản, quá trình khảo sát thực tế, chúng tôi còn ghi nhận được sự xuống cấp trầm trọng của tuyến đường tỉnh lộ 269. Cụ thể, để đi được 15 km đường từ khu vực trung tâm huyện Đồng Hỷ dẫn tới thị trấn Trại Cau, người tham gia giao thông phải mất không dưới 1 giờ đồng hồ. Theo đó, tuyến đường này liên tục bị các loại xe tải trọng lớn trở quặng, đất đá cày xới, tạo lên không biết cơ man nào là ổ trâu, ổ voi.
Tỉnh lộ 269 xuống cấp nghiêm trọng. Ảnh: Hà An
Để làm rõ những tình trạng nêu trên, chúng tôi đã có buổi làm việc với ông Nguyễn Văn Thủy, Chủ tịch UBND huyện Đồng Hỷ. Theo ông Thủy, việc mua bán đất trồng rừng, đất hai lúa bị nghiêm cấm dưới mọi hình thức và hiện các ban ngành chức năng chưa phát hiện được trường hợp nào. “Nhiều đêm máy điện thoại của tôi nhận được tin nhắn của người dân nói chỗ này, chỗ kia đang tiến hành khai thác khoáng sản trái phép. Ngay sau đó, tôi cho các tổ công tác tiếp cận hiện trường. Nhưng vào tới nơi thì người và máy móc đều đã rút đi hết, do vậy rất khó khăn cho công tác xử lý. Còn về tuyến đường tỉnh lộ 269 thì chính quyền cũng cấm các loại xe tải “4 chân, 3 chân” lưu thông và đang lên phương án nâng cấp, sửa chữa”.
Hà An
