Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập tại Quảng trường Ba Đình ngày 2-9-1945. Ảnh: Báo QĐND

81 năm qua, Ngày Quốc khánh đã đi vào tâm khảm đồng bào ta như một ngày Tết đặc biệt của dân tộc. Cùng với Tết Nguyên đán (đầu năm mới âm lịch), Tết Dương lịch, Tết Nguyên tiêu (rằm tháng giêng), Tết Trung Nguyên (rằm tháng bảy), Tết Trung thu (rằm tháng Tám), bắt đầu từ năm 1946, người Việt ta có thêm một cái Tết, đó là Tết Độc lập. Hình ảnh Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập trên Quảng trường Ba Đình ngày 2-9-1945 trở thành biểu tượng thiêng liêng, khơi nguồn hạnh phúc. Truyền thống ấy hun đúc nên nét đẹp văn hóa mang tính phong tục, vào ngày Tết Độc lập, người ta thường trao gửi cho nhau những lời chúc mừng, thăm hỏi bằng tình cảm trân quý và niềm tự hào, tự tôn dân tộc, tình yêu quê hương đất nước.

81 năm trước, dưới sự lãnh đạo của Đảng ta và Bác Hồ kính yêu, Nhân dân cả nước đồng loạt vùng dậy, tiến hành tổng khởi nghĩa, giành chính quyền. Từ ngày 14 đến ngày 18-8, cuộc tổng khởi nghĩa nổ ra giành được thắng lợi ở nông thôn đồng bằng Bắc Bộ, đại bộ phận miền Trung, một phần miền Nam và ở các thị xã: Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, Hội An, Quảng Nam... Ngày 19-8, khởi nghĩa giành chính quyền thắng lợi ở Hà Nội. Ngày 23-8, khởi nghĩa thắng lợi ở Huế và ở Bắc Kạn, Hòa Bình, Hải Phòng, Hà Đông, Quảng Bình, Quảng Trị, Bình Định, Gia Lai, Bạc Liêu... Ngày 25-8, khởi nghĩa thắng lợi ở Sài Gòn - Gia Định, Kon Tum, Sóc Trăng, Vĩnh Long, Trà Vinh, Biên Hòa, Tây Ninh, Bến Tre... Ở Côn Đảo, Đảng bộ nhà tù Côn Đảo đã lãnh đạo các chiến sĩ cách mạng bị giam cầm nổi dậy giành chính quyền. Chỉ trong vòng 15 ngày cuối tháng 8-1945, cuộc tổng khởi nghĩa đã giành thắng lợi hoàn toàn, chính quyền trong cả nước về tay Nhân dân.

Quốc kỳ tung bay trong nắng Ba Đình. Ảnh: https://media.qdnd.vn

Ngày 2-9-1945, cả nước hân hoan đón mừng ngày hội lớn, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, chấm dứt ách thống trị hàng nghìn năm của chế độ thực dân phong kiến.

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 của Việt Nam với thành quả là Tết Độc lập được cả thế giới đánh giá là cuộc cách mạng độc đáo và thành công nhất trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc thời cận đại.

Cách mạng Tháng Tám đã khép lại gần một thế kỷ đô hộ của thực dân Pháp và 5 năm cai trị của phát xít Nhật. Đây không chỉ là một thắng lợi chính trị, mà còn là sự giải phóng toàn diện của một dân tộc khỏi ách nô lệ kép. Từ thân phận thuộc địa, Nhân dân Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới – kỷ nguyên độc lập và làm chủ vận mệnh của mình.

Thắng lợi ấy bắt nguồn từ sự sáng suốt của Hồ Chủ tịch, Đảng ta và Mặt trận Việt Minh trong việc chớp lấy thời cơ ngàn năm có một. Khi phát xít Nhật đầu hàng Đồng minh, bộ máy chính quyền bù nhìn tê liệt, Nhân dân cả nước sục sôi khí thế cách mạng. Nắm bắt thời khắc quyết định ấy, Hồ Chủ tịch và Trung ương Đảng đã kịp thời phát động toàn dân tổng khởi nghĩa giành chính quyền. Như lời Bác Hồ đã khẳng định: "Lúc này thời cơ thuận lợi đã tới, dù hy sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập".

Cách mạng Tháng Tám cũng là một kỳ tích hiếm có trong lịch sử nhân loại: Chỉ hơn nửa tháng, một chính quyền thực dân - phát xít tồn tại gần 100 năm bị quét sạch, thay thế bằng một chính quyền cách mạng của dân, do dân và vì dân. Hơn thế nữa, đây là một cuộc cách mạng hầu như không đổ máu. Sự thần kỳ ấy không đến từ vũ khí tối tân hay quân đội hùng hậu, mà từ niềm tin mãnh liệt vào chính nghĩa và sự đoàn kết của toàn dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng.

81 năm trôi qua, âm hưởng hào hùng của bài ca Cách mạng Tháng Tám: “Cùng nhau đi hồng binh/Đồng tâm ta đều bước…/Ta quyết chí hy sinh/Mong thế giới đại đồng…” vẫn in sâu trong ký ức của hôm nay và mai sau, cứ đến độ thu về, trên mọi nẻo đường Tổ quốc ta lại ngân lên lời thề vang vọng non sông đất nước “Tinh thần Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2-9 bất diệt”. 

81 năm trôi qua, từ một xứ thuộc địa nghèo nàn, lạc hậu, Việt Nam đã vươn mình trở thành một nền kinh tế năng động, hội nhập sâu rộng và có uy tín quốc tế ngày càng cao, vững bước hiện thực hóa khát vọng phát triển thịnh vượng.

Ảnh: hanoi.gov.vn

Thế giới trước đây đã khâm phục Việt Nam Anh hùng trong chiến tranh chống thực dân, đế quốc, giải phóng dân tộc nay lại càng khâm phục chúng ta đổi mới thành công, đem lại cho quốc gia, dân tộc nhiều thành tựu đặc sắc, trở thành dẫn chứng sinh động cho các quốc gia đang phát triển vươn lên những tầm cao mới, nên Ngày Tết Độc lập càng trở nên ý nghĩa với người dân Việt Nam.

Thế kỷ XXI, như đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, là “thế kỷ của những dân tộc biết làm chủ vận mệnh của mình. Và dân tộc Việt Nam - với tất cả những bài học từ quá khứ, với tất cả sự đoàn kết hôm nay - nhất định sẽ viết tiếp những chương mới rực rỡ trong hành trình phát triển của mình. Vì một nước Việt Nam độc lập, tự do, hạnh phúc, phồn vinh, văn minh, thịnh vượng, có vị thế và tiếng nói quan trọng trong cộng đồng quốc tế."

Kỷ niệm 81 năm Ngày Quốc khánh - Ngày Tết Độc lập, chúng ta tưởng nhớ những người đã ngã xuống, tri ân thế hệ cha anh và nhắc mình giữ trọn lời thề: Bảo vệ độc lập, gìn giữ tự do, nâng cao phẩm giá dân tộc và đưa đất nước tiến xa hơn nữa. Tết Độc lập là sự hòa quyện của niềm tự hào dân tộc, nghĩa tình đồng bào và khát vọng vươn lên, làm giàu thêm bản sắc Việt Nam trong dòng chảy toàn cầu hóa.