(Thanh tra)- Ngày 18/5, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Trần Ngọc Căng đã ký kết luận thanh tra việc chấp hành pháp luật đất đai, xây dựng và đầu tư đối với dự án (D.A) Khu Du lịch biển Mỹ Khê, chỉ rõ: D.A không chỉ nhiều lần chậm tiến độ mà còn có không ít sai phạm.
Điệp khúc chậm
D.A Khu Du lịch biển Mỹ Khê được UBND tỉnh Quảng Ngãi cấp Giấy chứng nhận đầu tư (GCNĐT) nhằm góp phần phát triển ngành Du lịch tỉnh, có vị trí gần trung tâm TP Quảng Ngãi, gần cảng Sa Kỳ, trên tuyến du lịch Lý Sơn - TP Quảng Ngãi, giao thông thuận lợi. Trong tương lai, khi cầu Cửa Đại được xây dựng sẽ kết nối tuyến giao thông ven biển Dung Quất, Sa Huỳnh, kết nối hoàn chỉnh tuyến du lịch biển của Quảng Ngãi thì Mỹ Khê là khu du lịch quan trọng trong toàn tuyến. D.A được hưởng chính sách ưu đãi giảm tiền sử dụng đất phi nông nghiệp và miễn tiền thuê đất 7 năm. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện, chủ đầu tư (CĐT) đã vi phạm pháp luật đầu tư, pháp luật về xây dựng và pháp luật về đất đai.
D.A được UBND tỉnh cấp GCNĐT lần đầu ngày 27/1/2010, thuê tổng diện tích 235.227m2 đất, thời hạn 49 năm, kể từ ngày 18/3/2010 và đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất; cấp GCNĐT điều chỉnh lần thứ nhất vào ngày 27/6/2013 với thời hạn hoàn thành toàn bộ D.A tháng 12/2015. Tuy nhiên, ngày 14/10/2015, CĐT mới nộp hồ sơ đề nghị thẩm duyệt thiết kế về phòng cháy và chữa cháy; đề nghị thẩm định thiết kế bản vẽ thi công và xin giấy phép xây dựng vào ngày 5/11/2015; đề nghị thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường vào ngày 23/12/2015.
Hết thời hạn theo tiến độ phê duyệt (tháng 12/2015) nhưng CĐT chưa khởi công xây dựng các hạng mục chính. Thường trực Tỉnh ủy đã kiểm tra thực tế và chỉ đạo xử lý. UBND tỉnh yêu cầu CĐT hoàn thành các thủ tục và tổ chức khởi công D.A vào tháng 6/2016; tổ chức họp và yêu cầu CĐT lập hồ sơ điều chỉnh D.A.
Đến ngày 25/8/2016, CĐT có văn bản đề nghị điều chỉnh gia hạn thêm đến tháng 7/2018.
UBND tỉnh đã họp giải quyết và ban hành Thông báo số 275/TB-UBND yêu cầu CĐT hoàn tất các thủ tục theo yêu cầu. Tuy nhiên CĐT không hoàn thành nên Chủ tịch UBND tỉnh quyết định thanh tra D.A.
Theo báo cáo của CĐT, kinh phí thực hiện D.A tính đến tháng 1/2017 là 111,05 tỷ đồng/824 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 13,47% tổng vốn đầu tư.
Tổng diện tích đất đã được CĐT bố trí sử dụng là 9.829,12m2, tường rào bao quanh khu vực D.A và đã san lấp trên mặt bằng diện tích 173.737m2, phần còn lại chưa đưa vào sử dụng.
Qua kiểm tra tại hiện trường, nếu lấy mực nước triều cao nhất trong mùa mưa bão (theo báo cáo khảo sát mốc của CĐT và ý kiến của người dân địa phương) vào đất liền 100m thì khoảng 7ha diện tích đất của D.A bị ảnh hưởng bởi Điều 79 Luật Tài nguyên, Môi trường biển và Hải đảo (TN-MTB&HĐ). Nếu lấy mực nước triều cao nhất trong ngày kiểm tra hiện trường (theo báo cáo quan sát mực nước thể hiện tại thực tế hiện trường) vào 100m đất liền thì khoảng 5,6ha diện tích đất của D.A bị ảnh hưởng bởi Điều 79. Cả hai trường hợp nêu trên đều ảnh hưởng đến toàn bộ quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 đã được phê duyệt và hồ sơ thiết kế của D.A.
Qua thanh tra cho thấy, CĐT đã thi công các hạng mục: San lấp mặt bằng D.A, làm hàng rào tạm xung quanh D.A, cổng chào thôn Cổ Lũy hoàn thành trước tháng 10/2012 nhưng không xin giấy phép xây dựng là thực hiện không đúng quy định tại Điều 62 Luật Xây dựng 2003 và Quyết định số 477/2008 ngày 30/12/2008 của UBND tỉnh.
Từ tháng 10/2012 đến thời điểm thanh tra, CĐT không thi công xây dựng công trình nào, chậm trễ trong việc hoàn thành các thủ tục hành chính liên quan đến xây dựng dù quy hoạch chi tiết đã được phê duyệt từ năm 2011, đến ngày 5/11/2015 mới nộp hồ sơ đề nghị thẩm định hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công thì quy định tại Điều 79 đã có hiệu lực nên quá trình thẩm định phát sinh vướng mắc trong việc xác định “đường mực nước triều cao trung bình nhiều năm”, Sở Xây dựng không đủ cơ sở ban hành thông báo kết quả thẩm định thiết kế bản vẽ thi công công trình theo đúng quy định. Quá trình giải quyết hồ sơ đề nghị thẩm định thiết kế bản vẽ thi công, Sở Xây dựng nhiều lần hướng dẫn CĐT bổ sung, hoàn chỉnh hồ sơ nhưng không kịp thời phát hiện và hướng dẫn CĐT liên quan đến quy định tại khoản 1 Điều 79 (dù Công văn số 5361 ngày 19/10/2015 của Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo thực hiện Điều 79 Luật TN-MTB&HĐ đã được gửi đến Sở Xây dựng) mà đến ngày 5/10/2016 mới phát hiện và có văn bản đề nghị CĐT thực hiện.
D.A nhiều lần chậm tiến độ theo GCNĐT được cấp. CĐT có 2 lần phát sinh thủ tục đề nghị điều chỉnh GCNĐT, đã được UBND tỉnh chấp thuận cấp GCNĐT điều chỉnh 1 lần nhưng tiếp tục chậm tiến độ dù đã được các sở, ngành nhiều lần kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn. UBND tỉnh cũng đã xem xét thống nhất chủ trương điều chỉnh lần 2, giãn tiến độ cho CĐT tiếp tục thực hiện D.A, yêu cầu hoàn tất các thủ tục trước ngày 30/11/2016 để khởi công xây dựng là đã thể hiện sự quan tâm, chia sẻ trước những khó khăn khách quan của CĐT, thể hiện mong muốn tạo điều kiện thuận lợi nhất cho CĐT hoàn thành D.A. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa đạt được mục tiêu. D.A đã chậm tiến độ và chưa thực hiện xong thủ tục pháp lý theo chỉ đạo của UBND tỉnh do có vướng mắc liên quan đến quy định tại Điều 79.
Xét yếu tố khách quan do chính sách pháp luật thay đổi trong quá trình thực hiện D.A, Chủ tịch UBND tỉnh tạm thời chưa xem xét xử lý ngừng hoạt động D.A, thu hồi GCNĐT đã cấp cho đến khi hết thời hạn giãn tiến độ tối đa là 24 tháng kể từ ngày thiết lập hành lang bảo vệ bờ biển tại khu vực D.A theo quy đinh của Luật TN-MTB&HĐ. Nếu sau thời gian giãn tiến độ, CĐT không thực hiện, Chủ tịch UBND tỉnh ngừng hoạt động D.A, thu hồi GCNĐT và thu hồi đất theo đúng quy định pháp luật.
Ngoài khách quan, kết luận cũng chỉ rõ những nguyên nhân chủ quan: CĐT chưa quyết tâm thực hiện D.A trong thời gian dài, khó khăn trong thu xếp vốn, nguồn lực tài chính đảm bảo thực hiện D.A theo đúng GCNĐT đã cấp. Sở Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT), Sở Xây dựng, Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) có khuyết điểm trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính liên quan đến D.A; thụ động, không kịp thời phát hiện, báo cáo, đề xuất tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo xử lý từ khi Luật TN-MTB&HĐ được công bố có quy định nội dung ảnh hưởng đến D.A.
Sở KH&ĐT đã kiểm tra hiện trường D.A, Sở TN&MT đã thanh tra việc sử dụng đất D.A, phát hiện CĐT vi phạm nhưng thông cảm với khó khăn của CĐT nên chưa lần nào lập thủ tục xử phạt vi phạm hành chính, xử lý ngừng hoạt động D.A hay đề xuất thu hồi đất cho đến trước thời điểm Luật TN-MTB&HĐ được công bố dù đã đủ điều kiện để xử lý theo quy định của Luật Đầu tư năm 2014 và Luật Đất đai năm 2013 (ở thời điểm trước ngày công bố Luật TN-MTB&HĐ).
Kiểm điểm công chức liên quan đến khuyết điểm
CĐT phải hoàn chỉnh tất cả thủ tục theo quy định pháp luật để tiến hành khởi công xây dựng D.A, lập cam kết tiến độ cụ thể để thực hiện hoàn thành toàn bộ D.A trong 24 tháng kể từ khi UBND tỉnh công bố hành lang bảo vệ bờ biển hoặc đường mực nước triều cao trung bình nhiều năm liên quan đến khu vực D.A. Trường hợp phải điều chỉnh D.A đã được phê duyệt thì lập đầy đủ hồ sơ gửi Sở KH&ĐT để được cấp GCNĐT điều chỉnh theo quy định pháp luật. Đồng thời, lập hồ sơ đề nghị giãn tiến độ thực hiện D.A gửi Sở KH&ĐT để được giải quyết.
Sở TN&MT được chỉ đạo khẩn trương tham mưu UBND tỉnh thiết lập, công bố hành lang bảo vệ bờ biển theo đúng Quyết định số 263 ngày 11/4/2017 của UBND tỉnh về việc phê duyệt danh mục các khu vực phải thiết lập hành lang bảo vệ bờ biển, trong đó cần lưu ý giải pháp ưu tiên thực hiện để công bố trước đối với khu vực 7 (xã Tịnh Khê) trong danh mục kèm theo Quyết định số 263 hoặc nghiên cứu tham mưu UBND tỉnh xác định đường mực nước triều cao trung bình nhiều năm tại khu vực này làm cơ sở để xử lý các thủ tục liên quan đến D.A trong thời gian chờ công bố hành lang bảo vệ bờ biển. Tham mưu UBND tỉnh ban hành quy định về quản lý, khai thác và sử dụng đất trong phạm vi hành lang bảo vệ bờ biển đảm bảo đúng quy định pháp luật, hài hòa lợi ích của CĐT các D.A ven biển. Thường xuyên kiểm tra việc chấp hành pháp luật về đất đai, môi trường đối với các D.A có dấu hiệu vi phạm rõ ràng để xử lý các hành vi vi phạm theo thẩm quyền, xác lập đầy đủ các căn cứ, điều kiện pháp lý để tham mưu UBND tỉnh xử lý thu hồi đất theo đúng quy định pháp luật đối với các nhà đầu tư cố tình để kéo dài không thực hiện D.A, gây lãng phí nguồn lực đất đai.
Đối với Sở KH&ĐT: Tham mưu UBND tỉnh xem xét quyết định các nội dung thuộc thẩm quyền của UBND tỉnh theo quy định của Luật Đầu tư năm 2014 đối với D.A sau khi UBND tỉnh xác định đường mực nước triều cao trung bình nhiều năm hoặc công bố hành lang bảo vệ bờ biển tại khu vực D.A. Xem xét quyết định theo thẩm quyền đối với hồ sơ đề nghị giãn tiến độ của CĐT, thời gian giãn tiến độ tối đa không quá 24 tháng kể từ ngày UBND tỉnh xác định đường mực nước triều cao trung bình nhiều năm hoặc công bố hành lang bảo vệ bờ biển tại khu vực D.A. Thường xuyên kiểm tra việc chấp hành pháp luật về đầu tư đối với các D.A có dấu hiệu vi phạm rõ ràng để lập hồ sơ pháp lý chặt chẽ, xử lý các hành vi vi phạm theo thẩm quyền của Chánh Thanh tra Sở, Giám đốc Sở. Không trình UBND tỉnh xử lý những nội dung thuộc thẩm quyền của Giám đốc Sở theo quy định của pháp luật.
Sở Xây dựng kiểm tra, xử lý theo thẩm quyền đối với các hạng mục công trình xây dựng không phép của CĐT. Thường xuyên chỉ đạo theo dõi chặt chẽ việc chấp hành pháp luật về quy hoạch, xây dựng đối với các D.A đầu tư, tiến hành thanh tra, kiểm tra các D.A có dấu hiệu vi phạm rõ ràng để xử lý các hành vi vi phạm hành chính theo thẩm quyền của Chánh Thanh tra Sở.
Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi yêu cầu các Sở: TN&MT, KH&ĐT, Xây dựng chỉ đạo tổ chức kiểm điểm, rút kinh nghiệm đối với công chức có liên quan đến thiếu sót, hạn chế, khuyết điểm trong xử lý những công việc thuộc trách nhiệm giải quyết của Sở đã nêu trong kết luận thanh tra.
Hàn Ngọc
