Đường sắt tuyến Hà Nội - TP Hồ Chí Minh. Ảnh: Trần Quý

Kết luận thanh tra cho thấy, công tác lập, thẩm định, phê duyệt dự toán chi phí xây dựng công trình có nhiều sai sót như, tính giá thép tấm nhập khẩu gia công dầm cầu thép không phù hợp; lấy sai giá cát đắp nền, cát xử lý nền đất yếu; vận dụng định mức chưa đúng tại một số công việc (phá dỡ và di chuyển kết cấu bê tông dưới nước, đóng cọc ván thép, cọc thép hình phần không ngập trong đất; tính khấu hao thép sàn đạo, khấu hao ống vách cọc khoan nhồi không phù hợp với thời gian thi công và mức khấu hao; lập đơn giá đào đất, đắp đất, đầm đất mố, trụ cầu, nền đường sắt, đường đầu cầu, hầm chui… với tỷ lệ thủ công tới 50% có mục công tác tới 100% thủ công).

Tính trùng khối lượng trong đơn giá dự toán một số công tác như, trùng khối lượng vải địa với khối gia cố tường chắn bằng lưới thép và vải địa; xử lý nền đất yếu với đào đất yếu (ga Ninh Bình); tính khối lượng không chính xác tại một số công việc (khối lượng đào đất mố trụ cầu, khối lượng đá balat nền đường sắt, cốt thép cọc khoan nhồi, cọc cát… làm tăng giá trị dự toán của 9 gói thầu số tiền 136.919.334 JPY (Yên Nhật, tương đương 26,2 tỷ đồng) và trên 120 tỷ đồng).

Công tác lựa chọn nhà thầu, một số gói thầu, tổ chuyên gia đấu thầu xác định giá gói thầu (dùng để xét thầu) chưa chính xác do lấy sai tỷ giá giữa tiền JPY với tiền VNĐ tại thời điểm đấu thầu; côngtác quản lý chất lượng công trình, tại một số gói thầu còn thiếu các biên bản kiểm tra máy móc thiết bị thi công; một số biên bản nghiệm thu công việc còn ghi sai lý trình, không ghi ngày tháng; bản vẽ hoàn công tại một số mục công việc chưa được chỉnh sửa đúng với thực tế thi công; nhật ký công trình một số quyển của một số gói thầu không đóng dấu và giáp lai của chủ đầu tư, ghi chép nội dung sơ sài.

Công tác nghiệm thu thanh toán, tại gói thầu CP1A trong hồ sơ mời thầu quy định phần chỉ số cố định trong bù giá là 15% tương ứng với tỷ lệ tạm ứng, thực tế hợp đồng đã tạm ứng 30%, nhưng chủ đầu tư vẫn lấy chỉ số cố định là 15% để tính thanh toán bù giá cho nhà thầu; nghiệm thu thanh toán chưa soát xét kỹ khối lượng, dẫn đến thanh toán sai tăng tại một số gói thầu số tiền trên 1,5 tỷ đồng.

Với những sai phạm nêu trên, Thanh tra Bộ Xây dựng kiến nghị Bộ Giao thông vận tải chỉ đạo Ban QLDA Đường sắt tổ chức kiểm điểm, rút kinh nghiệm đối với những sai sót được nêu trong báo cáo kết quả thanh tra và kết luận thanh tra.

Đối với Ban QLDA Đường sắt, kiểm điểm, rút kinh nghiệm đối với tập thể, cá nhân về những sai sót theo nội dung đã kết luận; chấn chỉnh tư vấn thiết kế, tư vấn thẩm tra, tổ chuyên gia đấu thầu, bộ phận thẩm định trong công tác lập, thẩm tra, thẩm định thiết kế và dự toán công trình, tránh những sai sót làm ảnh hưởng đến chất lượng công trình, làm tăng giá trị gói thầu và kết quả đấu thầu…

Xử lý về kinh tế, đối với số tiền 136.919.334 JPY (tương đương 26,2 tỷ đồng) và trên 120 tỷ đồng do lập, thẩm tra, thẩm định sai, Thanh tra Bộ Xây dựng yêu cầu Chủ đầu tư lập và phê duyệt lại dự toán để làm cơ sở thanh toán, quyết toán công trình. Tổng giá trị nghiệm thu thanh toán sai trên 1,5 tỷ đồng, Thanh tra Bộ Xây dựng yêu cầu Chủ đầu tư thu hồi và nộp số tiền gần 524 triệu đồng vào tài khoản tạm giữ của Thanh tra Bộ Xây dựng; thực hiện giảm trừ thanh toán đối với các gói thầu của dự án trên 998,5 triệu đồng.

Dư luận đặt câu hỏi, nếu Thanh tra Bộ Xây dựng không kịp thời vào cuộc thì số tiền trên 147,7 tỷ đồng (trên 146,2 tỷ đồng thẩm định, phê duyệt dự toán dự án sai; trên 1,5 tỷ đồng nghiệm thu thanh toán sai) sẽ đi đâu?

Sai phạm là vậy, song theo báo cáo kết quả thực hiện kết luận thanh tra của Ban QLDA Đường sắt - Bộ Giao thông Vận tải gửi Thanh tra Bộ Xây dựng thì Ban QLDA Đường sắt chưa nghiêm túc thực hiện các kiến nghị của Thanh tra Bộ Xây dựng. Theo một đại diện Phòng Giám sát kiểm tra và xử lý sau thanh tra - Thanh tra Bộ Xây dựng, đến nay, Ban QLDA Đường sắt - Bộ Giao thông Vận tải mới thực hiện được một phần rất nhỏ của Kết luận thanh tra.

Báo Thanh tra sẽ tiếp tục phản ánh về kết quả thực hiện Kết luận thanh tra của Ban QLDA Đường sắt - Bộ Giao thông Vận tải trong số báo tới.

Trần Quý