Thời gian qua, công tác DS-KHHGĐ của Lai Châu đạt được nhiều kết quả tích cực, tuy nhiên qua thanh tra cũng chỉ ra nhiều tồn tại.

Công tác truyền thông chuyển đổi hành vi về DS-KHHGĐ trong các tầng lớp nhân dân ở một số nơi ở Lai Châu chưa thường xuyên, liên tục. 

Bên cạnh đó, việc lồng ghép nguồn lực, nội dung công tác DS-KHHGĐ vào các chương trình phát triển kinh tế-xã hội vào hoạt động của các ngành, đoàn thể hiệu quả chưa cao.

Tại thời điểm thanh tra, Sở Y tế tỉnh chưa xây dựng xong Đề án “Xã hội hóa cung cấp phương tiện tránh thai và dịch vụ KHHGĐ/sức khỏe sinh sản tại khu vực thành thị và nông thôn phát triển tại tỉnh Lai Châu” để trình UBND tỉnh phê duyệt.

Mặc dù Đề án “Sàng lọc, chẩn đoán trước sinh và sàng lọc sơ sinh của tỉnh Lai Châu” đã được triển khai, tuy nhiên hiệu quả chưa cao. Trong 2 năm 2015, 2016, số bà mẹ mang thai được sàng lọc, chẩn đoán trước sinh còn thấp so với tổng số bà mẹ mang thai toàn tỉnh (năm 2015 là 662/10.559 người, năm 2016 là 942/10.454 người). Tỷ lệ sàng lọc sơ sinh năm 2016 đạt quá thấp so với kế hoạch (đạt 5,33% kế hoạch). 

Đặc biệt, đến thời điểm thanh tra, kiểm tra, Sở Y tế Lai Châu vẫn chưa triển khai xã hội hóa sàng lọc, chẩn đoán trước sinh và sàng lọc sơ sinh trên địa bàn tỉnh.

Kết luận thanh tra cũng chỉ rõ, tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên ở địa phương này vẫn còn cao. 

Công tác thanh tra chuyên ngành DS-KHHGĐ mới được triển khai từ năm 2016. Công tác kiểm tra, giám sát hỗ trợ DS-KHHGĐ chưa thường xuyên, hiệu quả chưa cao.

Nguyên nhân của những tồn tại này là do nguồn lực đầu tư cho công tác DS-KHHGĐ chưa đáp ứng nhu cầu. Việc giao chỉ tiêu kế hoạch, dự toán ngân sách quá chậm nên địa phương bị động vào việc giao chỉ tiêu và dự toán ngân sách từ Trung ương. 

Trong khi đó, công tác truyền thông, vận động, giáo dục thay đổi hành vi về DS-KHHGĐ chưa thường xuyên, chưa phong phú, đa dạng phù hợp với từng đối tượng, kinh phí hoạt động tại địa phương còn thiếu. Một số cấp ủy, chính quyền cơ sở triển khai các hoạt động theo Chỉ thị, Nghị quyết của cấp trên có liên quan đến công tác DS-KHHGĐ còn chậm, chưa thường xuyên sâu sát trong hoạt động chỉ đạo điều hành thực hiện công tác DS-KHHGĐ.

Để khắc phục những tồn tại trên, Thanh tra Bộ Y tế yêu cầu Sở Y tế Lai Châu tăng cường phổ biến các quy định pháp luật về DS-KHHGĐ và công tác tuyên truyền để nâng cao hiệu quả các hoạt động truyền thông nhằm nâng cao nhận thức và chuyển đổi hành vi bền vững ở các đối tượng về dân số, chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em, sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình ở các đơn vị, địa phương.

Sở Y tế Lai Châu cần phối hợp với các đơn vị trên địa bàn tỉnh tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra về nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi. Đồng thời chỉ đạo Chi cục DS-KHHGĐ xây dựng Đề án “Xã hội hóa cung cấp phương tiện tránh thai và dịch vụ KHHGĐ/sức khỏe sinh sản tại khu vực thành thị và nông thôn phát triển tại tỉnh Lai Châu” trình UBND tỉnh phê duyệt và đẩy mạnh công tác thực hiện dịch vụ xã hội hóa phương tiện tránh thai tại địa phương.

Phương Anh