(Thanh tra)- UBND tỉnh Sơn La vừa ban hành kết luận thanh tra việc quản lý và sử dụng đối với đất có nguồn gốc từ nông, lâm trường quốc doanh theo Chỉ thị 11/CT-TTG ngày 4/4/2016 của Thủ tướng Chính phủ trên địa bàn.
Thanh tra tại 13 đơn vị trực tiếp sử dụng đất (SDĐ) có nguồn gốc từ nông, lâm trường quốc doanh cho thấy, hầu hết các đơn vị đều vi phạm.
Công ty (Cty) Cổ phần (CP) Giống bò sữa Mộc Châu chưa sử dụng hết diện tích đất được thuê.
Cty TNHH Nhà nước MTV Lâm nghiệp Mộc Châu có 9.908m2 đất tại huyện Vân Hồ chưa sử dụng, không quản lý tốt đất nông nghiệp được thuê nên đã để xảy ra tình trạng một số tổ chức, hộ gia đình, cá nhân tự ý xây dựng các công trình trái phép trên đất nông nghiệp được thuê.
Cty TNHH Nhà nước MTV Nông nghiệp Tô Hiệu đã hết thời hạn thuê đất từ 31/12/2015 nhưng vẫn đang sử dụng và chưa được Nhà nước gia hạn SDĐ. Khu đất xây dựng nhà máy chè đen, Cty chỉ nộp tiền thuê đất từ năm 2014 - 2016 là 9,887m2, không nộp theo diện tích 16.345m2 thuê đất theo Quyết định số 39/2014 của UBND tỉnh. Mặc khác, Cty không khai lại hồ sơ nộp tiền thuê đất theo diện tích đất được Nhà nước cho thuê và thực tế sử dụng với cơ quan thuế theo Thông tư 156. Vì vậy, từ ngày 10/1/2014 đến hết năm 2016, Cty chưa nộp tiền thuê đất cho diện tích là 6.458m2. Bên cạnh đó, thời hạn thuê đất đã hết từ ngày 1/1/2016 nhưng đến nay Cty vẫn đang sử dụng và chưa được Nhà nước gia hạn SDĐ.
Tại khu đất nông nghiệp các xã Nà Bó, Cò Nòi, Chiêng Mung, Mường Bon, Mường Bằng của huyện Mai Sơn, Cty cũng chưa nộp đủ tiền thuê đất theo thông báo của cơ quan thuế. Năm 2016, Cty đã để Cty TNHH Phân bón và Hóa chất Sơn La tự ý chuyển mục đích sử dụng 4.500m2 đất nông nghiệp thành đất phi nông nghiệp.
Năm 2017, Cty để ông Lê Đình Thắng trú tại khu 8, xã Nà Bó, huyện Mai Sơn san lấp mặt bằng, xây dựng nhà xưởng trên diện tích khoảng 15.000m2 đất nông nghiệp.
Tại Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh, 18,89ha đất đã có quyết định thu hồi nhưng chưa giải phóng mặt bằng, hiện do các hộ dân quản lý, sử dụng.
Có 4 đơn vị SDĐ chưa nộp tiền thuê đất, 3 đơn vị chưa có quyết định cho thuê đất của UBND tỉnh.
Bên cạnh đó, nhiều đơn vị chưa xin gia hạn thuê đất với Nhà nước đối với diện tích đất phi nông nghiệp đã hết thời hạn thuê như Cty TNHH Nhà nước MTV Nông nghiệp Tô Hiệu, Cty CP Chè Cờ đỏ Mộc Châu, Chi nhánh Tổng Cty Chè Việt Nam - Cty CP tại Sơn La - Vinatea Mộc Châu; các Cty như: Cty CP Chè Cờ đỏ Mộc Châu, Cty CP Giống bò sữa Mộc Châu; Cty CP Chè Chiềng Ve Mộc Châu; Cty TNHH MTV Nông nghiệp Tô Hiệu; Chi nhánh Cty Chè Mộc Châu; Cty TNHH Nhà nước MTV Lâm trường Phù Yên; Cty TNHH Nhà nước MTV Lâm nghiệp Mộc Châu chưa nộp đủ tiền thuê đất.
Theo kết luận, nhiều công ty chưa chủ động kê khai phần diện tích đất được Nhà nước cho thuê đang sử dụng với cơ quan thuế để làm cơ sở xác định nghĩa vụ tài chính về đất; chưa hoàn thiện việc thuê đất với Nhà nước như Doanh nghiệp Tư nhân Mộc Sương, Cty CP Chế biến nông sản BHL Sơn La, Chi nhánh Xăng dầu Sơn La, Cty CP Vật liệu xây dựng 1 Sơn La…
Mặt khác, Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) tỉnh chưa kịp thời tham mưu cho UBND tỉnh triển khai Thông tư số 04/2005 của Bộ TN&MT trong việc thực hiện các biện pháp quản lý, SDĐ khi thực hiện sắp xếp, đổi mới và phát triển các nông trường quốc doanh, lâm trường quốc doanh trên địa bàn tỉnh đối với nông, lâm trường khi tiến hành cổ phần hóa, chuyển đổi sang Cty CP, Cty TNHH. Một số quyết định cho thuê đất mới không có nội dung thay thế các quyết định giao đất, cho thuê đất trước đây.
Trong quyết định thu hồi đất của các Cty nông, lâm nghiệp giao cho UBND các huyện không quy định thời gian hoàn thành việc kiểm tra, rà soát, lập kế hoạch SDĐ dẫn đến tại thời điểm thanh tra nhiều UBND huyện chưa tổ chức thực hiện. Chưa thực hiện việc xác định diện tích thuế theo Chỉ thị 17 của Chủ tịch UBND tỉnh. Chưa lập phiếu chuyển thông tin xác định nghĩa vụ tài chính về đất đai chuyển sang cơ quan thế tính thu tiền thuê đất đối với Cty nông nghiệp đã hoàn thành việc đo đạc, cắm mốc và các thủ tục thuê đất với tỉnh từ năm 2014 - 2016. Chưa quyết liệt trong việc đôn đốc các đơn vị đã hết thời gian thuê đất, làm thủ tục gia hạn thuê đất.
Ngoài ra, một số huyện chậm rà soát, chưa có kế hoạch SDĐ có nguồn gốc từ nông, lâm trường quốc doanh. Công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, theo dõi việc chấp hành pháp luật đất đai của Cty nông, lâm nghiệp chưa được tiến hành thường xuyên, không phát hiện được các Cty nông, lâm nghiệp chưa chấp hành tốt các quy định về nghĩa vụ của người SDĐ.
UBND tỉnh giao Sở TN&MT xử lý các tồn tại, khuyết điểm đối với Cty TNHH Nhà nước MTV Nông nghiệp Tô Hiệu về việc diện tích đất nông nghiệp của Cty đang thuê và sử dụng 4.500m2 đã bị Cty TNHH Phân bón và Hóa chất Sơn La chuyển mục đích sử dụng từ đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp. Trường hợp Cty không còn nhu cầu sử dụng thì thực hiện các thủ tục chuyển giao về cho địa phương quản lý.
Phối với với Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Sơn La làm việc với các Cty: Chế biến nông sản BHL Sơn La, Chi nhánh Xăng dầu Sơn La, Cty CP Vật liệu xây dựng 1 Sơn La để yêu cầu làm thủ tục thuê đất với Nhà nước theo quy định. Ban hành văn bản yêu cầu làm các thủ tục gia hạn thuê đất với Nhà nước đối với 2 khu đất đã hết hạn thuê và làm thủ tục thuê với Nhà nước 18 khu đất phi nông nghiệp trước đây được Nhà nước giao đất không thu theo đúng quy định tại Chi nhánh Tổng Cty Chè Việt Nam - Cty CP tại Sơn La - Vinatea Mộc Châu; yêu cầu Cty CP Giống bò sữa Mộc Châu đưa khu đất dự kiến xây dựng trung tâm thương mại được thuê năm 2016 vào sử dụng theo mục đích được Nhà nước cho thuê. Ban hành văn bản yêu cầu Cty CP Nông nghiệp Chiềng Sung lập hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền SDĐ đối với diện tích 3ha đất xây dựng, thể thao được UBND tỉnh giao.
Các huyện Mộc Châu, Vân Hồ, Mai Sơn, Mường La, Phù Yên, Sốp Cộp, Sông Mã tiến hành công tác kiểm tra, rà soát, lập kế hoạch SDĐ đối với diện tích đất đã được UBND tỉnh thu hồi của các Cty nông, lâm nghiệp giao cho UBND các huyện.
Các đơn vị đang SDĐ có nguồn gốc từ nông, lâm trường quốc doanh trên địa bàn tỉnh chấp hành nghiêm túc các quy định của pháp luật đất đai trong quá trình SDĐ; xây dựng phương án SDĐ và tổ chức sử dụng tiết kiệm, hiệu quả, đúng mục đích được Nhà nước giao, cho thuê.
Các Cty nông, lâm nghiệp có đất trả địa phương phải phối hợp với các địa phương để kiểm tra, rà soát giúp địa phương lập kế hoạch sử dụng đối với diện tích này.
Bảo Anh
