BV Đa khoa Đức Giang. Ảnh: Thế Lữ

Năm 1961, Ủy ban Hành chính TP Hà Nội  (nay là UBND TP Hà Nội) giao cho Sở Y tế Hà Nội 50.000m2 đất ở thôn Ô Cách, xã Việt Hưng, huyện Gia Lâm, Hà Nội (nay là phố Trường Lâm, phường Đức Giang, quận Long Biên) để xây BV. 

Sau năm 1995, TP Hà Nội thu hồi nhiều lần trong tổng số diện tích nói trên, lần lượt giao cho Cty Cổ phần Kính mắt Hà Nội, Doanh nghiệp Hằng Hà xây dựng BV Y học Cổ truyền Trường Lâm… BV Đa khoa Đức Giang còn lại 34.550m2 đất. Nhưng thực chất chỉ còn 31.226m2, bởi 3.224m2 đất BV Đa khoa Đức Giang đã liên kết với Cty THHH Mê Kông (Cty Mê Kông) cùng mở cơ sở phục hồi chức năng bằng phương pháp vật lý trị liệu - bơi lội thời hạn 20 năm (từ 1996 - 2016). Liên kết này đã được UBND huyện Gia Lâm chấp thuận vào năm 1996 và công trình liên kết đã được khởi công, đưa vào sử dụng. 

Nhưng đến năm 1999, BV Đa khoa Đức Giang, Cty Mê Kông và Cty TNHH Quỳnh Phương (Cty Quỳnh Phương) có biên bản chuyển giao việc thực hiện hợp đồng cam kết. Theo đó, BV Đa khoa Đức Giang đồng ý cho Cty Quỳnh Phương thực hiện các điều cam kết thay Cty Mê Kông trong liên kết đầu tư. 

Theo báo cáo của BV Đa khoa Đức Giang, từ tháng 7/1996 - 8/1999, BV đã thu  được 178 triệu đồng từ Cty Mê Kông. Từ tháng 9/1999 - 6/2004 thu của Cty Quỳnh Phương là 250.832.000 đồng. Tổng thu của 2 đối tác là 428.832.000 đồng. BV đã trích 118.591.200 đồng bổ sung vào ngân sách và bổ sung vào quỹ phúc lợi của cơ quan 310.240.800 đồng. 

Từ tháng 7/2004 đến nay, BV không thu tiền của Cty Quỳnh Phương với lý do Cty này đã có Công văn số 08/TB ngày 9/7/2004 gửi BV với nội dung: “Chờ đợi ký kết hợp đồng kinh tế mới”. Phía BV có Công văn số 254/BC-BVĐKĐG ngày 16/7/2004 gửi Cty Quỳnh Phương về việc đề nghị chấm dứt hợp đồng. 

Sau kết quả 2 lần thanh tra (lần 1 năm  2004, lần 2 năm 2013), Sở TN&MT kết luận: Trong quá trình quản lý sử dụng đất (SDĐ) từ năm 1961 - 2013, BV Đa khoa Đức Giang có nhiều sai phạm: Không thực hiện đăng ký quyền SDĐ, vi phạm quy định tại khoản 2 Điều 107 Luật Đất đai về nghĩa vụ chung của người SDĐ; cho thuê SDĐ sai mục đích… 

Ngày 21/6/2012, diện tích 3.224m2 đất hiện Cty Quỳnh Phương đang sử dụng được các sở liên ngành của TP đề nghị UBND TP không thu hồi theo đề nghị của Sở TN&MT (căn cứ vào kết quả thanh tra lần 1 ngày 13/8/2004) vì cho rằng đây là phần đất nằm trong diện tích của dự án nâng cấp BV Đa khoa Đức Giang. Ngày 2/5/2013, Sở TN&MT kiến nghị BV Đa khoa Đức Giang chấm dứt việc cho Cty Quỳnh Phương thuê đất trong thời hạn 6 tháng kể từ ngày UBND TP có văn bản chỉ đạo xử lý sau thanh tra; Sở Y tế phối hợp Cục Thuế TP kiểm tra việc sử dụng tiền thu từ Cty Quỳnh Phương.

Qua việc xác minh hồ sơ tại BV Đa khoa Đức Giang thì Cty Quỳnh Phương không thuê đất của BV mà đây là sự liên doanh, liên kết giữa 2 bên, thời hạn hợp đồng có hiệu lực đến ngày 11/3/2016. Năm 2004, Sở TN&MT Hà Nội đã tiến hành thanh tra lần thứ nhất và có Kết luận thanh tra số 5806/KLTT-TNMT ngày 13/8/2004 về việc SDĐ của BV Đa khoa Đức Giang. Sở này kiến nghị thu hồi diện tích liên doanh, liên kết và giao cho UBND quận Long Biên quản lý. Đối với Cty Quỳnh Phương, nếu có nhu cầu SDĐ thì phải lập dự án đầu tư theo quy định được cấp có thẩm quyền phê duyệt và lập hồ sơ xin SDĐ theo quy định trình UBND TP Hà Nội quyết định. 

Từ năm 2004 đến nay, Cty Quỳnh Phương hoạt động độc lập, không còn liên doanh, liên kết với BV Đa khoa Đức Giang, theo đó các nghĩa vụ tài chính cũng đã ngừng thực hiện. Cty Quỳnh Phương sử dụng 3.224m2 đất, nhưng 9 năm qua, Chi cục Thuế quận Long Biên vẫn không tiến hành các thủ tục xác minh, kê khai diện tích SDĐ của Cty Quỳnh Phương để thu thuế SDĐ. Và, UBND quận Long Biên cũng chưa có quyết định cho thuê hay giao diện tích đất này cho Cty Quỳnh Phương. Sở dĩ xảy ra tình trạng trên là vì phần đất của Cty Quỳnh Phương đang sử dụng nằm trong 50.000m2 đất mà Ủy ban Hành chính Hà Nội trước đây giao cho Sở Y tế là loại đất công sản theo quy định thì không phải nộp thuế SDĐ. Đây là vấn đề phức tạp, các cơ quan chức năng phối hợp với UBND quận Long Biên làm rõ.

Trong gần 15 năm qua, Cty Quỳnh Phương đã đầu tư nhiều tỷ đồng để san lấp mặt bằng, xây dựng hệ thống hồ bơi, nhà vật lý trị liệu, nhà giữ xe, nhà văn phòng, nhà hàng ăn uống… Nếu phải chấm dứt hợp đồng trước thời hạn ký kết liên doanh liên kết thì thiệt hại này là lớn cho Cty. Đặc biệt, giai đoạn từ năm 2004 đến nay, khi Sở TN&MT đã có kết luận lần thứ nhất về sai phạm của BV Đa khoa Đức Giang, phía BV cũng như các cấp chính quyền của quận Long Biên cũng không hề có ý kiến hoặc ngăn cản gì đối với hoạt động đầu tư xây dựng ở phần đất nói trên, cho nên Cty Quỳnh Phương mới an tâm đầu tư nhiều hạng mục kiên cố, tốn kém. Vậy, cơ quan, tổ chức nào sẽ đứng ra đền bù, hỗ trợ cho doanh nghiệp khi thực hiện thu hồi đất trước thời hạn ký kết?

Sai phạm này không chỉ thuộc về Ban Lãnh đạo BV Đa khoa Đức Giang thời kỳ tiền nhiệm, mà các ban ngành có liên quan trong quận, UBND quận Long Biên cũng phải chịu trách nhiệm về sự buông lỏng quản lý đất đai, xây dựng… trong khoảng thời gian 17 năm qua.