Trong tổng số 22 DN được thanh tra, có 8 Cty TNHH, 13 Cty cổ phần và 1 DN tư nhân với tổng số 658 lao động (trong đó số lao động tham gia bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm xã hội (BHXH) là 437 người). Tính đến ngày 31/7/2014, tổng số tiền phải nộp các loại bảo hiểm trên là hơn 9,3 tỷ đồng nhưng đến nay các DN mới chỉ nộp được hơn 967 triệu đồng, còn nợ hơn 8,3 tỷ đồng (đạt khoảng 10%). Trong đó, một số DN có số nợ lớn như Cty TNHH Hồng Phong, Cty TNHH MTV Lâm nghiệp Đình Lập, Cty TNHH Hưng Thịnh…

Theo Thanh tra tỉnh, mặc dù hàng năm BHXH tỉnh luôn phối hợp cùng Sở Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐTB&XH), Sở Y tế tổ chức nhiều cuộc kiểm tra việc thu nộp BHXH, BHYT tại các DN trên địa bàn tỉnh nhưng trong tổ chức thực hiện ở một số DN vẫn còn nhiều vi phạm, hạn chế. Đó là các hành vi như: Trả lương cho người lao động (NLĐ) và đã khấu trừ tiền phải nộp bảo hiểm của họ nhưng chây ỳ nộp cho cơ quan bảo hiểm; đóng không đủ số người thuộc diện bắt buộc phải tham gia bảo hiểm; ký kết hợp đồng lao động chưa đầy đủ các nội dung theo quy định…

Thanh tra tỉnh cũng chỉ ra nguyên nhân cả khách quan và chủ quan, đó là một số DN nhận thức pháp luật về BHXH, BHYT còn hạn chế; tình hình sản xuất kinh doanh gặp khó khăn, một số DN phải tạm ngừng hoạt động. Về phía cơ quan quản lý, việc hướng dẫn về chuyên môn có liên quan của cơ quan BHXH và của Sở LĐTB&XH chưa được thường xuyên, liên tục. Ngay cả cơ chế, chính sách cũng là một nguyên nhân của việc nợ đọng bảo hiểm, đó là chưa có chế tài đối với thu, cưỡng chế thu các khoản BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp. Cơ quan bảo hiểm không có chức năng thanh tra, xử phạt vi phạm hành chính và cưỡng chế đối với khoản nợ của DN nên khó khăn trong việc thu hồi dứt điểm các khoản nợ đọng, nợ kéo dài. Một nguyên nhân nữa, đó là do lãi suất các khoản nợ đọng bảo hiểm thấp hơn lãi suất ngân hàng và mức xử phạt đối với hành vi chậm đóng bảo hiểm còn thấp nên một số DN đã lợi dụng để chiếm dụng vốn.

Thanh tra tỉnh cũng kiến nghị UBND tỉnh có ý kiến với Chính phủ và các bộ, ngành liên quan xem xét tăng mức xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi chậm đóng BHXH, BHYT và bảo hiểm thất nghiệp bắt buộc.

Hồng Minh