Một góc của khu đô thị Bắc Thăng Long - Vân Trì. Ảnh: TQ

D.A được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tháng 10/1997, nhưng đến đầu năm 2002 (sau hơn 4 năm) mới được triển khai thực hiện. Công tác khảo sát, quy hoạch diện tích sử dụng đất của D.A chưa sát với thực tế, dẫn đến tổng mức đầu tư và quy mô sử dụng đất của D.A phải điều chỉnh bổ sung tới 4 lần.

D.A thực hiện chậm, không bảo đảm thời hạn như đã cam kết trong Hiệp định vay vốn ODA, phải điều chỉnh giảm nguồn vốn ODA, tăng vốn trong nước và thời gian hoàn thành D.A, dẫn đến hiệu quả sử dụng nguồn vốn ODA không cao.

UBND TP Hà Nội không thực hiện lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Quyết định số 818/TTg ngày 4/11/1996.

Việc bố trí tái định cư cho các hộ dân bị thu hồi đất tại các Khu tái định cư thực hiện chậm. Khu tái định cư Hải Bối 01 và Hải Bối 02 được hoàn thành từ năm 2011 và 2012, nhưng đến nay, UBND TP Hà Nội và các cơ quan chức năng chưa thực hiện việc bố trí giao đất cho các hộ gia đình đủ điều kiện tái định cư theo quy định.

Gói thầu CP2 - Hệ thống đường và hệ thống thoát nước sử dụng vốn ODA (giai đoạn sau 2006), chủ đầu tư là Ban Quản lý các D.A trọng điểm phát triển đô thị Hà Nội (MPMU) ban hành 8 quyết định phê duyệt điều chỉnh thiết kế, dự toán gói thầu nhưng đều không thẩm tra, thẩm định khối lượng. Hạng mục kênh Việt Thắng thực hiện không đúng với thiết kế đã được phê duyệt, lớp cát đệm 15cm không đủ chiều dày ở nhiều vị trí, khối lượng thiếu so với thiết kế được phê duyệt là 41.094,8m2, thành tiền 547,095 triệu đồng và trên 4 triệu Yên Nhật.

Gói thầu số 02, thanh toán cho nhà thầu không đúng thực tế với số tiền trên 2,5 tỷ đồng. Dự toán không đúng quy định, số tiền chênh lệch hạng mục đào vét hữu cơ, đắp cát nền đường Hồ điều hoà (1, 3, 4) của gói thầu số 02 trên 3,9 tỷ đồng; đắp cát nền đường K95 của gói thầu số 04 là 569 triệu đồng.

Việc bán thầu của một số nhà thầu sau khi trúng thầu sai quy định thu lợi bất chính (Gói thầu số 04, Nhà thầu thi công xây dựng là Tổng Công ty Xây dựng Hà Nội, qua 2 lần chuyển nhượng trái phép thu gần 4 tỷ đồng; Gói thầu 08 giếng ngoài đê, Nhà thầu thi công xây dựng là Tổng Công ty Cấp thoát nước và môi trường Việt Nam, qua 2 lần chuyển nhượng trái phép thu trên 1,6 tỷ đồng). Việc điều chỉnh thiết kế đối với một số hạng mục của gói thầu xây dựng số 02, 04, 05 gây lãng phí số tiền trên 1,9 tỷ đồng.

Một số nội dung kết luận, kiến nghị của các cơ quan kiểm toán, điều tra, xét xử không được UBND TP Hà Nội đốc thúc chỉ đạo triệt để, dẫn đến việc thu hồi số tiền sai phạm về ngân sách Nhà nước bị thất thoát. Hiện vẫn còn số lượng tiền lớn sai phạm cho đến nay chưa thực hiện, bao gồm: Số tiền trên 81,3 tỷ đồng theo kết luận, kiến nghị tại Báo cáo kiểm toán ngày 25/1/2008 của Kiểm toán Nhà nước và số tiền trên 16,3 tỷ đồng theo Bản án số 293/2013/HS-PT ngày 15/5/2013 của Tòa phúc thẩm TAND Tối cao tại Hà Nội.

Kết luận nêu rõ, để xảy ra những tồn tại, sai phạm nêu trên, trách nhiệm thuộc UBND TP Hà Nội, chủ đầu tư và các cơ quan, đơn vị, cá nhân có liên quan qua các thời kỳ.

Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Chủ tịch UBND TP Hà Nội có biện pháp khắc phục, chấn chỉnh toàn bộ tồn tại, sai phạm trong công tác quản lý D.A đầu tư xây dựng đã nêu trong kết luận thanh tra.

Chỉ đạo chủ đầu tư tổ chức khắc phục các hồ sơ, tài liệu đã sử dụng sai con dấu (không phải dấu của đơn vị trúng thầu) đối với gói thầu 8 giếng ngoài đê theo đúng quy định của pháp luật để thực hiện việc quyết toán vốn đầu tư D.A.

Chỉ đạo các cơ quan chức năng nghiêm túc thực hiện những nội dung kết luận, kiến nghị tại Báo cáo kiểm toán ngày 25/1/2008 của Kiểm toán Nhà nước và tại Bản án số 293/2013/HS-PT ngày 15/5/2013 của Tòa phúc thẩm TAND Tối cao tại Hà Nội theo quy định.

Xử lý về tài chính, Thanh tra Chính phủ yêu cầu UBND TP Hà Nội và các đơn vị liên quan có biện pháp khắc phục, chấn chỉnh toàn bộ tồn tại, sai phạm, thu hồi về tài khoản tạm giữ của Thanh tra Chính phủ số tiền hơn 5,6 tỷ đồng; xem xét loại khỏi quyết toán số tiền hơn 7,6 tỷ đồng và hơn 4 triệu Yên Nhật; xử lý số tiền 3,2 tỷ đồng do không thực hiện thuộc chi phí khác trong dự toán của 8 gói thầu sử dụng vốn trong nước đã phê duyệt.

Yêu cầu UBND TP Hà Nội tổ chức kiểm điểm nghiêm túc trách nhiệm của tập thể UBND TP và cá nhân có liên quan trong chỉ đạo, điều hành triển khai thực hiện D.A. Chỉ đạo MPMU và Sở Quy hoạch - Kiến trúc kiểm điểm nghiêm túc trách nhiệm của tập thể, cá nhân có liên quan.

Trần Quý