Tại Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, việc ký và thực hiện các hợp đồng mua sắm tài liệu, hiện vật trước khi UBND tỉnh phê duyệt danh mục và mức giá chưa đúng trình tự, thủ tục quy định.

Một số hợp đồng mua bán, thỏa thuận với chủ sở hữu hiện vật ghi chưa đầy đủ thông tin như chứng minh thư, điện thoại để khi cần liên hệ; hiện vật, tài liệu được nhập vào kho mà không ban hành quyết định cho phép nhập kho của Giám đốc Bảo tàng là sai quy định tại Điều 8, Điều 9 Quyết định số 70/2006 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa Thông tin (nay là Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch - VH-TT&DL).

Việc khảo sát, cập nhật, điều chỉnh số liệu và mua hiện vật trong quá trình thực hiện chưa chính xác, còn nhầm lẫn mua sắm tài liệu, dẫn đến một số tài liệu, hiện vật có kích thước chưa đúng với quyết định phê duyệt như: Lịch chiến thắng Điện Biên, đĩa pha lê nhỏ, hộp đựng đạn, vỏ chai... số lượng phù hiệu Huân chương

Tại Bảo tàng tỉnh Điện Biên, trong các năm 2014, 2015, 2016, thực hiện hợp đồng mua sắm tài liệu, hiện vật trước khi có quyết định của UBND tỉnh phê duyệt là sai quy định tại Thông tư 11/2013 của Bộ VH-TT&DL; Giám đốc Bảo tàng tỉnh thành lập Hội đồng Khoa học chưa đúng theo quy định tại điểm a, khoản 5, Điều 8 Thông tư 11/2013, thiếu thành phần cơ quan quản lý tài chính có thẩm quyền có liên quan đến việc sử dụng kinh phí mua hiện vật tham gia Hội đồng Khoa học dẫn đến một số kết quả thẩm định của Hội đồng Khoa học chưa đảm bảo cơ sở pháp lý.

Một số hợp đồng mua bán hiện vật được ký kết với người cung cấp là cá nhân nhưng lại đưa vào hợp đồng yêu cầu bên bán hiện vật cung cấp hóa đơn chứng từ là thiếu tính khả thi, dẫn đến khi thanh lý hợp đồng, hồ sơ không đảm bảo theo quy định như: Hợp đồng số 01 ngày 10/1/2014 hay Hợp đồng số 02, 03 ngày 23/1/2014.

Mặt khác, việc Bảo tàng tỉnh Điện Biên cử cán bộ sưu tầm đi khảo sát, sưu tầm và thỏa thuận giá mua tài liệu, hiện vật, đồng thời là thành viên Hội đồng Khoa học và trực tiếp thanh toán tiền mua tài liệu, hiện vật với các chủ sở hữu tài liệu, hiện vật là không bảo đảm tính khách quan trong việc quản lý sưu tầm, thỏa thuận mua bán hiện vật và quản lý kinh phí.

Cả 2 bảo tàng còn thiếu tính cẩn trọng trong việc khảo sát, mua sắm tài liệu, hiện vật, dẫn đến số lượng, kích thước một số tài liệu, hiện vật chưa đúng với quyết định phê duyệt. Việc phát huy giá trị của các tài liệu, hiện vật, cổ vật tuy đã được quan tâm thực hiện, song qua kiểm tra, thống kê vẫn còn nhiều các tài liệu, hiện vật, cổ vật có giá trị cao chưa được trưng bày cho việc nghiên cứu, tham quan do diện tích trưng bày, cơ sở vật chất còn hạn chế...

Để xảy ra những hạn chế trên, theo Thanh tra tỉnh, trình độ, năng lực đội ngũ cán bộ, viên chức của các bảo tàng chưa đồng đều, nhất là bộ phận tham mưu trong việc sưu tầm, mua sắm tài liệu, hiện vật chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ giao. Bảo tàng tỉnh chưa xây dựng và ban hành được quy định nhằm cụ thể hóa trong công tác quản lý việc khảo sát, sưu tầm mua sắm tài liệu, hiện vật, cổ vật đảm bảo khách quan, minh bạch. Quá trình thẩm định và phê duyệt của UBND tỉnh đối với danh mục, mức giá mua tài liệu, hiện vật cho các bảo tàng hàng năm còn chưa kịp thời, dẫn đến đơn vị thực hiện gặp khó khăn trong việc mua sắm, thanh quyết toán kinh phí ngân sách cấp.

Sở VH-TT&DL chậm tham mưu đề xuất việc phân cấp quyết định mua cho giám đốc các bảo tàng, dẫn đến tất cả mọi tài liệu, hiện vật đều phải trình hội đồng thẩm định của tỉnh dẫn đến phải chờ đợi thủ tục, mất cơ hội mua sắm.

Thanh tra tỉnh kiến nghị Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ và Bảo tàng tỉnh Điện Biên tổ chức họp kiểm điểm, nghiêm túc rút kinh nghiệm trong việc khảo sát, sưu tầm tài liệu, hiện vật, cổ vật; Sở VH-TT&DL kiểm điểm, rút kinh nghiệm trong việc chỉ đạo, kiểm tra chưa sâu sát đối với 2 bảo tàng; tham mưu UBND tỉnh quyết định phân cấp mức kinh phí tối đa mà giám đốc bảo tàng được quyết định để mua 1 hiện vật theo quy định; chỉ đạo 2 bảo tàng căn cứ vào văn bản quy định, hướng dẫn của Trung ương để xây dựng quy định cụ thể việc sưu tầm, mua sắm tài liệu, hiện vật, cổ vật phù hợp với tình hình thực tế của địa phương.

Hằng năm, UBND tỉnh cũng cần tổ chức thẩm định và phê duyệt kịp thời danh mục, mức giá mua sắm, sưu tầm tài liệu, hiện vật nhằm làm cơ sở cho việc mua sắm tài liệu, hiện vật được thực hiện theo đúng quy định.

Bảo Anh