Trước đó, UBND tỉnh Hà Nam ban hành Kết luận thanh tra số 2354/KL-UBND về việc quản lý và sử dụng đối với đất có nguồn gốc từ nông, lâm trường quốc doanh trên địa bàn tỉnh.

Theo kết luận thanh tra, trên địa bàn Hà Nam có Nông trường Ba Sao thuộc huyện Kim Bảng là một doanh nghiệp Nhà nước được thành lập từ năm 1963. Sau đó, Nông trường Ba Sao giải thể bàn giao về địa phương quản lý, UBND tỉnh đã ban hành văn bản chỉ đạo UBND huyện Kim Bảng, UBND thị trấn Ba Sao xây dựng phương án quản lý, sử dụng, tổ chức sản xuất, giải quyết khiếu nại liên quan đến đất đai có nguồn gốc Nông trường Ba Sao.

Tuy nhiên, phương án quản lý, sử dụng, tổ chức sản xuất đất nhận bàn giao của Nông trưởng Ba Sao đã được xây dựng từ năm 2006 nhưng không tổ chức thực hiện được. UBND huyện Kim Bảng không kịp thời báo cáo xin ý kiến của UBND tỉnh tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện phương án quản lý sử dụng, tổ chức lại sản xuất.

Trong khi đó, công tác lập, thẩm định phê duyệt quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất Nông trường Ba Sao sau khi giải thể bàn giao về địa phương quản lý chưa được kịp thời. Cụ thể, địa phương nhận bàn giao từ năm 2003 nhưng tới năm 2008 mới phê duyệt quy hoạch chung thị trấn Ba Sao.

UBND huyện Kim Bảng ban hành Quyết định số 4804 về việc phê duyệt phương án xử lý các trường hợp sử dụng đất chưa hợp pháp của thị trấn Ba Sao đối với các hộ đang sử dụng đất có nguồn gốc nông trường giao, khoán là không đúng thẩm quyền theo quy định của Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn các biện pháp quản lý, sử dụng đất đai khi sắp xếp, đổi mới và phát triển các nông, lâm trường quốc doanh.

UBND tỉnh cũng chỉ rõ, công tác lập hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ kinh tế mới sử dụng đất có nguồn gốc nông, lâm trường còn chậm, nhận bàn giao từ năm 2003 nhưng đến năm 2011 mới phê duyệt phương án cấp giấy cho một số hộ về phần diện tích đất ở.

UBND thị trấn Ba Sao sử dụng nhiều hợp đồng khoán thầu cũ của Nông trường Ba Sao, chưa ký lại hết hợp đồng thầu khoán phù hợp với quy định của pháp luật về thời hạn, mức khoán phù hợp với thực tế tại địa phương theo từng thời kỳ.

Ngoài ra, UBND thị trấn Ba Sao chưa có biện pháp thu đủ, kịp thời theo phương án còn để nợ đọng. Cụ thể, từ năm 2004 đến năm 2016, UBND thị trấn Ba Sao xây dựng phương án chi tiết thu nộp sản phẩm vùng đất đồi màu với tổng số tiền hơn 1,6 tỷ đồng. Tuy nhiên, đến thời điểm thanh tra, UBND Thị trấn chỉ thu được hơn 640 triệu đồng, để nợ đọng lên tới hơn 989 triệu đồng.

Đáng nói là, các nội dung kiến nghị trong kết luận thanh tra năm 2013 chưa được chính quyền địa phương quan tâm giải quyết triệt để. Các hộ dân xóm 6, 7 thị trấn Ba Sao có đơn khiếu nại được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với phần diện tích đất nông nghiệp các hộ đang sử dụng có nguồn gốc được Nông trường Ba Sao giao khoán trước đây và UBND thị trấn Ba Sao quản lý từ tháng 11/2003 đến nay.

Trước thực trạng tồn tại, thiếu sót trong công tác quản lý nông, lâm trường tại địa phương, UBND tỉnh Hà Nam yêu cầu UBND huyện Kim Bảng, UBND thị trấn Ba Sao tiến hành kiểm điểm trách nhiệm đối với tập thể, cá nhân có liên quan để xảy ra sai sót nêu trên trong kết luận thanh tra. UBND huyện Kim Bảng có trách nhiệm tự kiểm tra, rà soát và hủy bỏ nội dung trái thẩm quyền đã nêu tại Quyết định số 4804/QĐ-UBND ngày 31/12/2011 của UBND huyện Kim Bảng về việc phê duyệt phương án xử lý các trường hợp sử dụng đất chưa hợp pháp thị trấn Ba Sao. UBND huyện xây dựng phương án chi tiết đối với đất nông nghiệp cho các hộ đang sử dụng có nguồn gốc nông trường giao khoán khi đi kinh tế mới sau khi có văn bản chỉ đạo của tỉnh. UBND thị trấn Ba Sao xây dựng kế hoạch cụ thể để thu sản phẩm nợ đọng hơn 989 triệu đồng, đồng thời tích cực tuyên truyền pháp luật về đất đai, giải quyết tranh chấp về đất đai để nhân dân hiểu, chấp hành.

Hoàng Long