Thời gian qua, công tác DSKHHGĐ tại Sở Y tế còn một số tồn tại, hạn chế cả về tổ chức và hoạt động. Nhiều chỉ tiêu chưa đạt yêu cầu so với kế hoạch như tỷ lệ sàng lọc trước sinh, tỷ lệ sàng lọc sơ sinh thấp, mới chỉ xấp xỉ đạt chỉ tiêu kế hoạch năm 2014, năm 2015 và đạt ½ so với kế hoạch đối với 10 tháng năm 2016.

Kết quả thanh tra cũng chỉ rõ, tổng số người mới sử dụng biện pháp tránh thai hiện đại mới chỉ đạt tỷ lệ dưới 80% mức kế hoạch đề ra. Tỷ số giới tính khi sinh toàn tỉnh Thanh Hóa mặc dù đã đạt chỉ tiêu của tỉnh đề ra, song tỷ lệ này lại cao hơn so với mặt bằng của toàn quốc. Đặc biệt tại huyện Đông Sơn, nơi được kiểm tra, xác minh, tỷ số giới tính khi sinh năm 2015 và 2016 cao hơn nhiều so với mức bình quân của tỉnh Thanh Hóa và của toàn quốc.

Theo báo cáo của Sở Y tế tỉnh Thanh Hóa, nguyên nhân của những tồn tại trên là do chính quyền ở một số địa phương còn chủ quan, chưa tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện các chỉ tiêu DSKHHGĐ, đặc biệt là các chỉ tiêu về chất lượng dân số. Sự phối hợp các ban, ngành đoàn thể ở một số cơ sở còn thiếu đồng bộ, trách nhiệm chưa cao. Tư tưởng đông con và phải có con trai vẫn còn trong một bộ phận nhân dân, cán bộ công chức, viên chức nên tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên còn cao. Đây cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh.

Đặc biệt, theo Sở Y tế, đầu tư kinh phí cho các hoạt động sàng lọc trước sinh và sàng lọc sơ sinh còn ít, chưa đáp ứng được nhu cầu. Kinh phí chương trình mục tiêu phê duyệt muộn đã ảnh hưởng không nhỏ đến việc triển khai các hoạt động tại cơ sở.

Bên cạnh đó, biên chế cán bộ làm công tác DSKHHGĐ tại Chi cục còn hạn chế. Cán bộ DSKHHGĐ tuyến xã chưa được biên chế dẫn đến tâm lý dao động, chưa yên tâm công tác, trong khi trình độ, năng lực còn hạn chế, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu nhiệm vụ được giao. Chi cục DSKHHGĐ chưa có bộ phận tham mưu công tác thanh tra chuyên ngành dẫn đến việc triển khai công tác thanh tra chuyên ngành DSKHHGĐ chưa được thực hiên một cách có hiệu quả..

Thanh tra Bộ Y tế kiến nghị Sở Y tế tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật, các kiến thức về dân số kế hoạch hóa gia đình, trong đó có việc triển khai dự án tầm soát bệnh, tật bẩm sinh và mất cân bằng giới tính khi sinh, góp phần nâng cao chất lượng dân số.

Đề nghị Sở Y tế giao chức năng thanh tra chuyên ngành cho Chi cục DSKHHGĐ và kiện toàn bộ phận tham mưu về thanh tra chuyên ngành thuộc Chi cục. Đồng thời chủ động tập huấn, nâng cao kiến thức, kỹ năng thanh tra chuyên ngành tại Chi cục DSKHHGĐ để tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra chuyên ngành DSKHHGĐ và việc thực hiện các chỉ tiêu, nhiệm vụ của các dự án, đề án.

Thanh tra Bộ Y tế cũng yêu cầu Sở Y tế chỉ đạo Chi cục DSKHHGĐ triển khai các hoạt động thanh tra chuyên ngành  DSKHHGĐ theo chức năng nhiệm vụ được giao. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh, xử lý nghiêm các vi phạm theo quy định của pháp luật.

Phương Anh