(Thanh tra)- Không dừng lại ở các sai phạm nghiêm trọng tại TKV, Thanh tra Chính phủ tiếp tục chỉ ra hàng loạt sai phạm, tình trạng hoạt động kinh doanh “bết bát” khi tiến hành thanh tra Tổng Công ty Điện lực Vinacomin, Tổng Công ty Công nghiệp mỏ Việt Bắc (VVMI), Tổng Công ty Khoáng sản Vinacomin (Vimico), Tổng Công ty Hoá chất mỏ (Micco) và các đơn vị thành viên của TKV.
Đầu tư thua lỗ, mất vốn…
Kết luận thanh tra số 2810/KL-TTCP của Thanh tra Chính phủ về việc chấp hành chính sách, pháp luật, nhiệm vụ tại TKV và một số đơn vị thành viên, đã chỉ rõ những hành vi sai trái của Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc TKV và các cá nhân liên quan, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng như đầu tư thua lỗ, mất vốn đầu tư, lãng phí lên đến hàng nghìn tỷ đồng.
Chưa dừng lại, qua thanh tra cho thấy, tại lĩnh vực quản lý, sử dụng vốn và tài sản, các tổng công ty không xem xét, tính toán kỹ tính khả thi và hiệu quả trước khi quyết định đầu tư, dẫn đến thiếu cơ sở thực tế, không đảm bảo nguyên tắc bảo toàn và hiệu quả trong việc quyết định góp vốn đầu tư. Hậu quả là, hiệu quả thấp, lỗ, nguy cơ mất vốn.
Cụ thể: Tổng Công ty Điện lực Vinacomin đầu tư trên 2.957 tỷ đồng tỷ suất lợi nhuận bình quân rất thấp; VVMI đầu tư trên 503 tỷ đồng chưa mang lại hiệu quả; Vimico đầu tư vào 6 đơn vị ngoài ngành nghề kinh doanh chính không có hiệu quả, thua lỗ nhiều năm, nguy cơ mất vốn; đặc biệt khoản đầu tư của Công ty TNHH MTV Kim loại màu Thái Nguyên-TMC góp vốn liên doanh để xây dựng nhà máy sản xuất bột ôxit kẽm, lỗ, mất hết vốn chủ sở hữu, xác nhận bảo lãnh vượt thẩm quyền, phải chịu trách nhiệm với khoản nợ 13.785.678 USD; Micco đầu tư vào Công ty Cổ phần Xi măng Tân Quang lỗ luỹ kế đến hết năm 2014 là trên 104 tỷ đồng.
Ngoài ra, Micco đã cho một số doanh nghiệp vay trên 34 tỷ đồng nhưng không có khả năng thu hồi. Năm 2014 tiếp tục thực hiện cho vay vốn trung, dài hạn không đúng quy định gần 78 tỷ đồng.
Trong lĩnh vực đầu tư xây dựng, Thanh tra Chính phủ xác định, nhiều đơn vị chưa chấp hành các quy định của pháp luật trong quá trình thực hiện đầu tư xây dựng các dự án. Tổng Công ty Điện lực Vinacomin có 5/7 dự án chậm tiến độ. Dự án Nhà máy Nhiệt điện Lý Sơn phải dừng triển khai, lãng phí trên 14,7 tỷ đồng.
Ngoài ra, VVMI phê duyệt dự án Nhà máy Xi măng La Hiên không đảm bảo đủ, đúng nguồn nguyên liệu dẫn tới tăng chi phí mua nguyên liệu đầu vào và không chủ động trong sản xuất. Dự án hầm lò Rìa moong lộ thiên, mỏ than Khánh Hoà được phê duyệt thiếu cơ sở khoa học và thực tiễn, xảy ra sự cố, kinh doanh không hiệu quả, tăng tổng mức đầu tư trên 109 tỷ đồng.
Bộ Công thương và Vimico phê duyệt thiết kế kỹ thuật, dự toán tổ hợp Đồng Sin Quyền thiếu sản phẩm tinh quặng đất hiếm, phê duyệt thiết kế kỹ thuật dự án Khu liên hợp gang thép Cao Bằng thiếu trạm phát điện sử dụng từ khí than dư, gây lãng phí, đồng thời sử dụng vốn dự án sai mục đích để xây dựng trụ sở làm việc 44 tỷ đồng.
“Tùy tiện” trong kinh doanh
Tại Kết luận thanh tra số 2810/KL-TTCP nêu rõ, lĩnh vực quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh, do việc quy định về cơ chế và thực hiện quản lý chi phí, ký kết hợp đồng mua bán của Tổng Công ty Điện lực Vinacomin, TKV và Bộ Công thương liên quan đến giá thành điện chưa hợp lý, không đúng quy định tại các nhà máy điện, làm tăng giá thành điện, giảm lợi nhuận doanh nghiệp.
Cụ thể: Hạch toán khoản chênh lệch tỷ giá vào chi phí đến thời điểm tháng 6/2015 trên 3.311 tỷ đồng; không quy định và thực hiện điều chỉnh giá điện khi giá dầu giảm trong thời gian từ tháng 8/2014 đến tháng 9/2015, làm tăng giá thành trên 416 tỷ đồng; xác định giá điện không đúng theo giá than thực tế mua vào, tăng chi phí năm 2014 trên 207 tỷ đồng; TKV quy định một số chi phí bất hợp lý làm tăng giá điện hàng trăm tỷ đồng…
Đến hết năm 2014 Tổng Công ty Điện lực Vinacomin đang nợ quá hạn thanh toán cho TKV số tiền 1.380 tỷ đồng là các khoản chi phí lãi vay, phí phải trả TKV, phải tính lãi phạt chậm trả, nhưng TKV chưa thực hiện.
Thanh tra Chính phủ xác định, VVMI đã thanh toán thiếu khối lượng gần 36.000 tấn than do không thực hiện việc quy về độ ẩm trung bình, cần phải truy thu thuế đối với các đơn vị mua, bán. Cụ thể, Công ty Than Na Dương kê khai và nộp thuế tài nguyên không đúng quy định, phải nộp bổ sung gần 45 tỷ đồng. Các Công ty Than Na Dương, Núi Hồng và Khánh Hoà không làm thủ tục để được khấu trừ tiền đền bù giải phóng mặt bằng mà hạch toán toàn bộ chi phí này vào chi phí sản xuất kinh doanh than gần 769 tỷ đồng không đúng quy định, tăng giá thành, giảm lợi nhuận…
Theo Kết luận thanh tra số 2810/KL-TTCP, TKV xác định giá trị của Nhà máy Nhiệt điện Na Dương thuộc Tổng Công ty Điện lực Vinacomin tại thời điểm định giá ngày 1/4/2014 bằng nguyên giá tại thời điểm năm 2005 là không đúng quy định, làm giảm giá trị vốn Nhà nước tại doanh nghiệp hơn 604,6 tỷ đồng. Công ty TNHH MTV Kim loại màu Thái Nguyên chưa nộp về Quỹ sắp xếp và đổi mới doanh nghiệp trên 25 tỷ đồng…
Hoàng Long
