Hồ Cửa Đạt - một trong những hồ chứa được kiểm tra. Ảnh: TH

Công ty TNHH MTV Sông Chu là đơn vị vận hành hồ Cửa Đạt và đập Bãi Thượng không thực hiện đề xuất phương án, báo cáo cho các bên liên quan theo quy định tại Điều 25 Quy trình vận hành liên hồ chứa của lưu vực sông (Quy trình) để thống nhất phương án điều tiết nước cho hạ du khi đầu mùa cạn nên mực nước hồ Cửa Đạt thấp hơn mực nước tối thiểu quy định.

Đặc biệt, sau ngày 11/5/2016, mực nước hồ Cửa Đạt đã cao hơn mực nước tối thiểu theo quy định nhưng có một số ngày Công ty vận hành xả nước về hạ du với lưu lượng nhỏ hơn lưu lượng quy định của Quy trình. Điều này cũng dẫn đến lưu lượng xả dưới hạ du đập Bãi Thượng nhỏ hơn quy định của Quy trình.

Bên cạnh đó, Công ty cũng thực hiện chưa đầy đủ về số lần quan trắc các thông số của hồ Cửa Đạt trong mùa lũ và trong mùa cạn theo quy định; không thực hiện đầy đủ chế độ đo đạc, quan trắc lưu lượng đến đập Bãi Thượng; chưa thực hiện việc lắp camera giám sát việc xả nước và truyền tín hiệu hình ảnh về các cơ quan, đơn vị theo quy định; chưa thực hiện việc lập hồ sơ đề nghị cấp giấy phép khai thác, sử dụng nước mặt đối với công trình hồ chứa nước Cửa Đạt và đập Bãi Thượng để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt theo đúng quy định của pháp luật về tài nguyên nước; chưa thực hiện cắm mốc hành lang bảo vệ nguồn nước hồ Cửa Đạt theo quy định.

Tương tự, Công ty Cổ phần Thủy điện Hủa Na là đơn vị quản lý vận hành hồ chứa thủy điện Hủa Na không thực hiện đề xuất phương án, báo cáo cho các bên liên quan theo quy định của Quy trình để thống nhất phương án điều tiết cho hạ du khi đầu mùa cạn nên mực nước hồ Hủa Na thấp hơn mực nước tối thiểu theo quy định.

Sau ngày 12/1/2016, mực nước hồ Hủa Na đã cao hơn mực nước tối thiểu theo quy định nhưng một số ngày Công ty vận hành xả nước về hạ du với lưu lượng nhỏ hơn mực nước tối thiểu theo quy định; chưa thực hiện việc lắp camera giám sát việc xả nước và truyền tín hiệu hình ảnh về cơ quan, đơn vị theo quy định của Quy trình; chưa thực hiện quan trắc, giám sát, lưu trữ số liệu xả dòng chảy tối thiểu liên tục về hạ du.

Trong mùa cạn năm 2015 - 2016, có những thời gian mực nước các hồ cao hơn mực nước tối thiểu theo quy định trong Quy trình nhưng các hồ vận hành xả nước không đảm bảo lưu lượng xả theo quy định. Hồ chứa Cửa Đạt và đập Bãi Thượng không có giấy phép khai thác sử dụng nước mặt theo quy định.

Bộ TN&MT kiến nghị UBND các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An chỉ đạo các đơn vị quản lý, vận hành hồ chứa thực hiện vận hành đúng Quy trình do Thủ tướng Chính phủ ban hành bằng văn bản; kiểm tra, giám sát các đơn vị quản lý, vận hành hồ chứa thực hiện vận hành đúng Quy trình; chỉ đạo Ban Chỉ huy Phòng, chống lụt, bão và tìm kiếm cứu nạn tỉnh tổ chức thường trực, cập nhật, theo dõi diễn biến thời tiết, mưa lũ trên địa bàn và vận hành hồ chứa quy định trong Quy trình.

Trung tâm Điều độ hệ thống điện quốc gia thực hiện huy động các nhà máy xả nước phát điện phù hợp với yêu cầu nước hạ du theo quy định của Quy trình trên lưu vực sông Mã.

Đối với các đơn vị được thanh tra, Bộ TN&MT kiến nghị cần tăng cường phối hợp với các cơ quan đơn vị liên quan để thực hiện nghiêm Quy trình do Thủ tướng Chính phủ ban hành.

Thái Hải