Năm 2012, UBND huyện U Minh đề xuất giao phần đất thuộc Công ty Lâm nghiệp U Minh Hạ đang quản lý tại Tiểu khu 032 cho UBND xã Khánh Hòa quản lý. Trong hình là trụ sở UBND xã Khánh Hòa. Ảnh chụp màn hình từ google map.

Nút thắt từ phương án giao đất

Theo kết luận thanh tra, Tiểu khu 032 trước đây thuộc Lâm ngư trường 30/4. Từ đầu những năm 1990, đơn vị này thực hiện giao khoán đất, rừng cho người dân. Đến năm 2000, UBND tỉnh Cà Mau ban hành quyết định giao đất cho Lâm ngư trường 30/4 với diện tích 3.611 ha và cấp GCNQSDĐ cho đơn vị.

Tại Tiểu khu 032, ngoài phần đất đã giao khoán cho người dân, còn phần diện tích 88,18 ha được Lâm ngư trường quản lý, trực tiếp sử dụng làm đất quốc doanh và trồng rừng theo kế hoạch. Diện tích đo đạc thực tế sau này được xác định là 97,95 ha, trong đó có 9,77 ha do hộ ông Huỳnh Thanh Chống chiếm sử dụng từ năm 1990.

Trong giai đoạn năm 2002 – 2010, Lâm ngư trường lần lượt trải qua các đợt chuyển đổi: đổi tên thành Lâm ngư trường 30/4, chuyển đổi thành Công ty Lâm nghiệp, hợp nhất thành Công ty Lâm nghiệp U Minh Hạ, và cuối cùng chuyển đổi thành Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp U Minh Hạ (Công ty Lâm nghiệp U Minh Hạ).

Năm 2012, UBND huyện U Minh đề xuất giao phần đất thuộc Công ty Lâm nghiệp U Minh Hạ đang quản lý tại Tiểu khu 032 cho UBND xã Khánh Hòa quản lý và xét cấp GCNQSDĐ cho các hộ dân đang hợp đồng sản xuất nông nghiệp với công ty.

Tháng 10/2012, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau đồng ý chủ trương thu hồi 520 ha do Công ty Lâm nghiệp U Minh Hạ quản lý tại Tiểu khu 032 và giao UBND xã Khánh Hòa quản lý để giao đất cho hộ gia đình, cá nhân theo quy định tại Nghị định số 181/2004/NĐ-CP của Chính phủ.

Tuy nhiên, tại Thông báo số 204/TB-VP ngày 6/3/2013 truyền đạt chỉ đạo của Bí thư Tỉnh ủy và Chủ tịch UBND tỉnh, lãnh đạo tỉnh yêu cầu giữ ổn định khoảng 5.000 ha đất quốc doanh do Công ty Lâm nghiệp U Minh Hạ quản lý, trong đó có khu đất 88,18 ha tại Tiểu khu 032, nhằm bảo đảm điều kiện sản xuất ổn định cho doanh nghiệp Nhà nước.

Dù vậy, tháng 7/2013, Chủ tịch UBND huyện U Minh vẫn phê duyệt phương án giao đất, cấp GCNQSDĐ cho 137 chủ sử dụng. Đáng chú ý, Công ty Lâm nghiệp U Minh Hạ (tổ chức quốc doanh) cũng được đưa vào danh sách giao đất đối với phần diện tích 88,18 ha.

Đến ngày 26/12/2013, UBND tỉnh Cà Mau ban hành Quyết định số 295/QĐ-UBND thu hồi 536,31 ha đất có rừng của Công ty Lâm nghiệp U Minh Hạ, bàn giao cho UBND xã Khánh Hòa quản lý để thực hiện giao đất cho dân.

Qua thanh tra, các cơ quan tham mưu gồm Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, UBND huyện U Minh và UBND xã Khánh Hòa được xác định đã bỏ qua chỉ đạo tại Thông báo số 204/TB-VP, tiếp tục thẩm định và trình phương án thu hồi toàn bộ 536,31 ha, bao gồm cả 88,18 ha đất quốc doanh mà Công ty Lâm nghiệp U Minh Hạ đang trực tiếp quản lý, sử dụng và trồng rừng.

Thanh tra tỉnh kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo UBND xã U Minh phối hợp với các cơ quan chuyên môn tháo gỡ khó khăn, vướng mắc pháp lý để khẩn trương hoàn thành việc xét duyệt, cấp GCNQSDĐ cho các hộ dân còn lại theo phương án giao đất đã được phê duyệt. Ảnh: C.T

13 năm, 3 vấn đề chưa được giải quyết

Tháng 2/2014, Công ty Lâm nghiệp U Minh Hạ có tờ trình kiến nghị được giữ lại diện tích 88,18 ha làm đất quốc doanh để tự quản lý, bảo vệ và trồng rừng. Kiến nghị này sau đó được UBND tỉnh chấp thuận.

Tuy nhiên, đến nay, thủ tục cho Công ty Lâm nghiệp U Minh Hạ thuê diện tích 88,18 ha vẫn chưa hoàn tất. Vì vậy, về mặt pháp lý, UBND xã Khánh Hòa vẫn quản lý khu đất; trong khi trên thực địa, một phần diện tích do Công ty Lâm nghiệp U Minh Hạ sử dụng, phần còn lại bị các hộ dân chiếm đất sử dụng.

Kết quả thanh tra cho thấy có 3 vấn đề chính cần được giải quyết.

Thứ nhất, sau 13 năm, cơ quan chức năng mới cấp GCNQSDĐ cho 24/136 hộ dân; còn 112 hộ đúng đối tượng vẫn chưa được giải quyết.

Thứ hai, Công ty Lâm nghiệp U Minh Hạ chưa hoàn tất thủ tục thuê đất đối với diện tích 88,18 ha, trong khi diện tích đo đạc thực tế là 97,95 ha.

Thứ ba, trong khu đất 88,18 ha có nhiều hộ dân lấn chiếm, cất nhà tạm, trồng lúa, nuôi tôm. UBND xã Khánh Hòa chưa kiên quyết xử lý dứt điểm đối với các trường hợp này.

Cà Mau gỡ vướng cấp GCNQSDĐ, xử lý đất lấn chiếm

Trước những tồn tại được phát hiện, Thanh tra tỉnh Cà Mau kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND xã U Minh và Công ty Lâm nghiệp U Minh Hạ lập thủ tục tham mưu điều chỉnh giảm diện tích đất tại Quyết định số 295/QĐ-UBND ngày 26/12/2013.

Theo kiến nghị, diện tích 88,18 ha (đo đạc thực tế là 97,95 ha, sau khi trừ 9,77 ha của hộ ông Huỳnh Thanh Chống đã có chủ trương giao đất riêng từ trước) sẽ được bàn giao lại cho Công ty Lâm nghiệp U Minh Hạ tiếp tục quản lý, bảo vệ và sản xuất lâm nghiệp.

Thanh tra tỉnh cũng kiến nghị UBND xã U Minh tuyên truyền, vận động các hộ dân đang lấn chiếm đất lâm nghiệp tự nguyện tháo dỡ, di dời nhà tạm và bàn giao lại đất cho Nhà nước quản lý. Đối với trường hợp cố tình không chấp hành, địa phương phải lập thủ tục xử phạt vi phạm hành chính, buộc khắc phục hậu quả và tổ chức cưỡng chế giải tỏa theo quy định.

Cùng với đó, UBND xã U Minh cần phối hợp với các cơ quan chuyên môn tháo gỡ khó khăn, vướng mắc pháp lý để khẩn trương hoàn thành việc xét duyệt, cấp GCNQSDĐ cho các hộ dân còn lại theo phương án giao đất đã được phê duyệt.

Thanh tra tỉnh Cà Mau cũng kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo Sở Nội vụ, Chủ tịch UBND xã U Minh và Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức rà soát, kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của các cá nhân liên quan đến những tồn tại, hạn chế, thiếu sót được nêu trong kết luận thanh tra.