Bộ Nông nghiệp và Môi trường còn hàng trăm cơ sở nhà, đất dôi dư chưa được xử lý dứt điểm. Ảnh: TH

Theo kết luận, sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy, Bộ NN&MT đã thực hiện rà soát, sắp xếp lại, xử lý cơ sở nhà, đất theo quy định của Chính phủ về sắp xếp lại, xử lý tài sản công là nhà, đất.

Tổng số có 1.645 cơ sở nhà, đất thuộc phạm vi quản lý của Bộ, với tổng diện tích đất hơn 2,97 tỷ m² và diện tích nhà hơn 2,918 triệu m². Trước thời điểm ngày 1/3/2025, Bộ không có cơ sở nhà, đất dôi dư; từ ngày 1/3/2025 đến ngày 30/4/2026 phát sinh 198 cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp.

Còn 425 cơ sở chưa hoàn thành phương án

Kết luận chỉ ra, đến thời điểm thanh tra, vẫn còn 425 cơ sở nhà, đất với tổng diện tích đất hơn 2,918 tỷ m² và diện tích nhà hơn 1,422 triệu m² chưa hoàn thành phương án sắp xếp lại, xử lý. Thanh tra Chính phủ xác định đây là việc chưa thực hiện đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về đẩy nhanh tiến độ sắp xếp lại, xử lý nhà, đất tại các cơ quan, tổ chức, đơn vị.

Công tác bàn giao các cơ sở nhà, đất dôi dư cho địa phương quản lý, xử lý cũng chưa bảo đảm tiến độ. Đến thời điểm kết thúc thanh tra trực tiếp ngày 20/6/2026, Bộ NN&MT chưa bàn giao được 177 cơ sở nhà, đất dôi dư về địa phương quản lý, xử lý, chưa thực hiện đúng kế hoạch của Bộ đề ra, trong đó yêu cầu hoàn thành trước ngày 30/5/2026.

Kết luận cũng chỉ ra hạn chế trong việc ban hành tiêu chuẩn, định mức sử dụng diện tích chuyên dùng. Bộ NN&MT chưa có văn bản thông báo đến các đơn vị thuộc phạm vi quản lý để thực hiện; chưa ban hành hoặc chưa phân cấp theo thẩm quyền để ban hành tiêu chuẩn, định mức sử dụng diện tích chuyên dùng theo quy định.

Theo kết luận thanh tra, Bộ còn những hạn chế trong công tác kiểm kê, kê khai, quản lý hồ sơ và cơ sở dữ liệu.

Bộ NN&MT chậm 4 tháng trong báo cáo quý I/2025 về tiến độ, kết quả sắp xếp lại, xử lý cơ sở nhà, đất theo yêu cầu của Bộ Tài chính.

Công tác kiểm kê, hạch toán kế toán tại một số đơn vị cũng chưa thực hiện đúng quy định. Có 4 cơ sở nhà, đất đã bàn giao về địa phương nhưng chưa hạch toán giảm giá trị tài sản trên sổ kế toán. Có 6 cơ sở nhà, đất chưa thực hiện hạch toán, theo dõi trên sổ kế toán đối với quyền sử dụng đất, tài sản trên đất.

Trong công tác lập, thẩm định, phê duyệt phương án sắp xếp lại, xử lý nhà, đất, 39/182 hồ sơ cơ sở dôi dư khi sắp xếp không có báo cáo kê khai; 42/182 hồ sơ không có biên bản kiểm tra hiện trạng theo quy định.

Đáng chú ý, 182 quyết định chuyển giao nhà, đất về địa phương quản lý, xử lý không ghi thông tin về nguyên giá và giá trị còn lại của danh mục tài sản.

Thanh tra Chính phủ còn xác định 21 cơ sở nhà, đất không thuộc diện sắp xếp lại, xử lý theo quy định nhưng Bộ NN&MT đã ban hành quyết định chuyển giao về địa phương quản lý, xử lý. Trong số này có 6 cơ sở chưa hạch toán, theo dõi trên sổ kế toán đối với quyền sử dụng đất, tài sản trên đất; 14 cơ sở đang bị lấn, chiếm và 1 cơ sở đang tranh chấp.

Có thể khơi thông nguồn lực từ 49 cơ sở nhà, đất

Qua thanh tra, Thanh tra Chính phủ xác định có 49 cơ sở nhà, đất dôi dư với diện tích đất hơn 290.000m² và diện tích nhà hơn 27.000m² có thể khơi thông nguồn lực.

Đặc biệt, trước mắt có 29 cơ sở nhà, đất với diện tích đất hơn 134.000m² và diện tích nhà hơn 17.000m² có thể xử lý ngay. Đây là những cơ sở đã được Bộ NN&MT quyết định chuyển giao về địa phương quản lý, xử lý, không vướng mắc và có thể đưa vào khai thác, sử dụng.

Bên cạnh đó, kết luận thanh tra phát hiện 18 cơ sở nhà, đất đang bỏ trống, không đưa vào khai thác, sử dụng trên 12 tháng, với tổng diện tích đất hơn 223.497m² và 1.475m² nhà.

Có 14 cơ sở nhà, đất thuộc 12 đơn vị quản lý, sử dụng bị lấn, chiếm, với tổng diện tích hơn 579.243m² đất và 80m² nhà.

Đáng chú ý, 3 cơ sở nhà, đất thuộc 2 đơn vị cho mượn không đúng quy định, với tổng diện tích 1.789m² đất và 80m² nhà. Trong đó, Viện Bảo vệ thực vật cho một số cá nhân mượn đất, sau đó các cá nhân này cho thuê lại và thu số tiền 176,15 triệu đồng.

Khẩn trương xử lý, đưa tài sản vào khai thác

Tổng Thanh tra Chính phủ đề nghị Bộ NN&MT siết chặt kỷ cương trong quản lý, điều hành tài sản công; rà soát, sửa đổi, hoàn thiện quy trình chỉ đạo, điều hành và khắc phục triệt để các tồn tại, hạn chế, khuyết điểm, vi phạm.

Bộ cần tăng cường công tác thống kê, kế toán; nâng cao chất lượng thông tin, báo cáo định kỳ, bảo đảm cập nhật dữ liệu và báo cáo đúng thời hạn, đầy đủ nội dung.

Đối với các cơ sở nhà, đất dôi dư sử dụng không hiệu quả, bỏ không, bỏ trống, Thanh tra Chính phủ đề nghị Bộ chỉ đạo cơ quan chức năng kiểm tra, làm rõ tính chất, mức độ hành vi vi phạm, hậu quả nếu có và trách nhiệm của tập thể, cá nhân để xem xét, xử lý theo thẩm quyền; đồng thời có phương án sớm đưa tài sản vào khai thác, sử dụng, tránh lãng phí.

Bộ NN&MT được đề nghị đẩy nhanh tiến độ, phối hợp chặt chẽ với UBND các tỉnh, thành phố để rà soát hồ sơ và bàn giao ngay 156 cơ sở nhà, đất đã có quyết định chuyển giao về địa phương quản lý, xử lý; khẩn trương rà soát để phê duyệt phương án sắp xếp đối với 425 cơ sở chưa có phương án theo đúng quy định.

Đối với 21 quyết định chuyển giao cơ sở nhà, đất cho địa phương còn bất cập, Bộ cần rà soát, xử lý để bảo đảm phù hợp quy định.

Thanh tra Chính phủ cũng yêu cầu Bộ chỉ đạo Viện Bảo vệ thực vật kiểm tra, rà soát chính xác số tiền cá nhân thu được từ việc cho thuê lại nhà, đất trái quy định, thu hồi số tiền để nộp ngân sách Nhà nước; chấm dứt tình trạng cho mượn tài sản công là nhà, đất.

Đồng thời, tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm và xử lý theo quy định hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý đối với các vi phạm trong việc cho mượn, cho thuê tài sản công trái quy định; nếu phát hiện vi phạm pháp luật gây thiệt hại cho Nhà nước thì chuyển cơ quan chức năng xử lý theo quy định.