(Thanh tra)- Theo ông Lê Hùng Sơn, Giám đốc Bảo hiểm Xã hội (BHXH) tỉnh Ninh Bình, hiện nay, tỉnh có 820 doanh nghiệp (DN) tham gia đóng BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT) cho 46.622 lao động. Tuy nhiên, đến thời điểm này có tới 753 DN nợ BHXH, BHYT, với tổng số tiền lên đến trên 85,3 tỷ đồng.
“Nguyên nhân chính là do các chủ DN cố tình thiếu trách nhiệm, vi phạm quy định của Luật BHXH, BHYT để hưởng lợi từ việc không phải đóng 22% tiền BHXH, BHYT, cho người lao động, dẫn đến việc gần 40 nghìn lao động ở Ninh Bình không được hưởng những quyền lợi chính đáng, hợp pháp về BHXH, BHYT”, ông Sơn nói.
Kết quả của đoàn thanh tra liên ngành tỉnh đã chỉ rõ về việc chấp hành chính sách pháp luật về BHXH, BHYT tại 11 DN trong năm 2014. Đoàn phát hiện nhiều sai phạm trong việc chấp hành chính sách pháp luật về BHXH, BHYT cho người lao động như: Đóng chậm, không đóng đủ số lao động và số tiền, khấu trừ tiền đóng BHXH, BHYT vào tiền lương của người lao động nhưng lại chiếm dụng và không nộp cho cơ quan BHXH.
Trong số 11 DN được thanh tra, trong đó có 1 DN Nhà nước, 9 DN ngoài Nhà nước và 1 DN có vốn đầu tư nước ngoài.
Tổng số lao động đang làm việc tại 11 DN này là 1.450 người, trong đó có 1.100 lao động có thời gian làm việc từ 3 tháng trở lên. Tuy nhiên, các DN trên mới chỉ đăng ký tham gia BHXH, BHYT cho 470 người.
Trong đó, tổng số tiền nợ đọng BHXH, BHYT năm 2012 chuyển sang của 11 DN này là trên 8,2 tỷ đồng. Tiền phải đóng BHXH, BHYT phát sinh từ 1/1/2013 đến 31/7/2014 là trên 9,5 tỷ đồng (trong đó các DN mới đóng được trên 4,2 tỷ đồng). Tại thời điểm thanh tra ngày 31/7/2014, các DN được thanh tra có 171 trường hợp người lao động tham gia BHXH tại đơn vị phát sinh hưởng chế độ ốm đau, thai sản với số tiền ước tính trên 1,4 tỷ đồng nhưng đơn vị chưa gửi được hồ sơ cho cơ quan BHXH để giải quyết do đơn vị còn nợ tiền BHXH.
Tại 11 DN được thanh tra, tổng số lao động thuộc đối tượng tham gia BHXH, BHYT, theo quy định nhưng chưa tham gia là 630 lao động. Số tiền truy đóng BHXH, BHYT của số lao động này theo quy định là trên 5 tỷ đồng.
Số lao động đóng BHXH, BHYT, nhưng đóng thấp hơn mức đóng quy định là 25 lao động, với số tiền truy đóng BHXH, BHYT của số lao động này theo quy định là trên 92,1 triệu đồng. Tổng số tiền nợ đọng BHXH, BHYT, của 11 DN được thanh tra đến ngày 31/7/2014 là trên 13,5 tỷ đồng.
Đơn cử, Cty Giấy Tiến Dũng (trụ sở tại phường Tân Thành, TP Ninh Bình) tại thời điểm thanh tra, đóng BHXH, BHYT không đủ số người thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc với số tiền trên 181 triệu đồng. Cty đóng BHXH, BHYT không đúng mức quy định cho 25 lao động với số tiền chênh lệch là trên 92,1 triệu đồng. Ngoài ra, Cty chậm đóng BHXH bắt buộc, BHYT, cho người lao động với số tiền nợ cơ quan BHXH tính đến thời điểm 31/7/2014 là trên 511 triệu đồng.
Bên cạnh đó, người sử dụng lao động tại một số DN đã khấu trừ tiền đóng BHXH, BHYT vào tiền lương của người lao động nhưng chiếm dụng và không nộp cho cơ quan BHXH với số tiền là trên 884 triệu đồng. Cụ thể như: Cty TNHH Long Sơn (trụ sở tại phường Trung Sơn, thị xã Tam Điệp): Tại thời điểm thanh tra, ngoài việc chậm đóng BHXH bắt buộc, BHYT cho 110 lao động trên 1,2 tỷ đồng, từ tháng 1/2014 đến 7/2014, đã thu tiền phải đóng của người lao động trên 191 triệu đồng nhưng không đóng cho cơ quan BHXH.
Trên thực tế, một số Cty, DN đi vào hoạt động và có sử dụng lao động từ những năm trước nhưng đến nay vẫn chưa tham gia đóng BHXH cho người lao động như: Cty TNHH Đầu tư và Xây dựng Toàn Thành (trụ sở tại xã Mai Sơn, huyện Yên Mô): Tại thời điểm thanh tra, chưa thực hiện ký hợp đồng lao động cho 38 lao động đang sử dụng. Cty đóng BHXH, BHYT không đủ số người thuộc diện bắt buộc tham gia đối với 47 người, tương ứng với số tiền 105,6 triệu đồng. Có những DN ngoài quốc doanh, có đăng ký thành lập nhưng lại không đăng ký sử dụng lao động. Nhiều đơn vị sử dụng lao động chưa quan tâm đến chính sách BHXH cho người lao động. Do vậy, việc quản lý, theo dõi và xử lý những sai phạm trong việc thực hiện chính sách BHXH, BHYT, cho người lao động có những khó khăn, phức tạp.
Sau thanh tra, UBND tỉnh Ninh Bình đã giao Chánh Thanh tra Sở Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính với số tiền 149 triệu đồng đối với 11 DN. Đồng thời, trong năm 2013 và 2014, BHXH tỉnh cũng đã khởi kiện ra tòa án đối với 4 đơn vị nợ đọng.
Nguyễn Trường
