Hội nghị công chức, người lao động năm 2026 của Thanh tra tỉnh Điện Biên. Ảnh: CTV

Không tách rời dân chủ khỏi nhiệm vụ chuyên môn

Thanh tra tỉnh Điện Biên cho biết, điểm cốt lõi trong kế hoạch triển khai Chỉ thị 12-CT/TU ngày 23/02/2026 của Tỉnh uỷ Điện Biên về tiếp tục đẩy mạnh, nâng cao chất lượng, hiệu quả thực hiện dân chủ ở cơ sở vừa được Đảng uỷ Thanh tra tỉnh ban hành là đưa việc thực hiện dân chủ ở cơ sở trở thành một phần của hoạt động chuyên môn, thay vì một nội dung mang tính hình thức.

Cụ thể, trong công tác thanh tra, yêu cầu công khai, minh bạch được đặt ra xuyên suốt từ khâu xây dựng kế hoạch, triển khai đến ban hành kết luận. Việc bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của đối tượng thanh tra được nhấn mạnh nhằm nâng cao tính khách quan, công tâm. Đáng chú ý, cơ quan thanh tra sẽ chú trọng phân tích nguyên nhân sai phạm, trong đó làm rõ những hạn chế bắt nguồn từ việc thực hiện chưa tốt dân chủ ở cơ sở để kiến nghị chấn chỉnh.

Ở lĩnh vực tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo – nơi thể hiện trực tiếp quyền làm chủ của người dân, Thanh tra tỉnh yêu cầu thực hiện nghiêm các quy định về công khai, dân chủ, lắng nghe, tôn trọng ý kiến của công dân, nâng cao chất lượng đối thoại, giải thích, hướng dẫn. Mục tiêu là giải quyết dứt điểm vụ việc ngay từ cơ sở, hạn chế phát sinh khiếu kiện kéo dài, vượt cấp, đồng thời công khai kết quả để người dân giám sát.

Song song đó, việc tăng cường thanh tra các lĩnh vực nhạy cảm như đất đai, tài chính, chính sách xã hội được xác định là giải pháp quan trọng để phòng ngừa tham nhũng, tiêu cực. Theo Thanh tra tỉnh, việc gắn dân chủ với phòng, chống tham nhũng không chỉ giúp phát hiện vi phạm mà còn góp phần bịt kín các kẽ hở trong quản lý.

Tăng cường trách nhiệm người đứng đầu, giám sát để bảo đảm thực chất

Thanh tra tỉnh Điện Biên cho rằng, để dân chủ ở cơ sở đi vào thực chất, yếu tố quyết định nằm ở trách nhiệm của người đứng đầu và cơ chế kiểm tra, giám sát.

Theo đó, người đứng đầu cơ quan phải trực tiếp lãnh đạo, chịu trách nhiệm toàn diện và gương mẫu trong thực hiện dân chủ; đồng thời duy trì việc tiếp công dân, đối thoại, lắng nghe và xử lý kịp thời các kiến nghị. Kết quả thực hiện dân chủ sẽ được đưa vào tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ, qua đó tạo áp lực trách nhiệm rõ ràng.

Cùng với đó, các quy chế nội bộ sẽ được rà soát, hoàn thiện theo hướng cụ thể, dễ thực hiện và dễ kiểm tra. Những nội dung phải công khai như kế hoạch thanh tra, công tác cán bộ, tài chính… sẽ được quy định rõ, đồng thời thiết lập cơ chế để cán bộ, công chức tham gia ý kiến và giám sát.

Để tránh tình trạng “dân chủ trên giấy”, công tác kiểm tra, giám sát được tăng cường cả định kỳ và đột xuất, tập trung vào việc thực hiện quy chế, trách nhiệm người đứng đầu và việc giải quyết phản ánh, kiến nghị. Kết quả này cũng sẽ là căn cứ quan trọng trong đánh giá, xếp loại tổ chức, cá nhân hằng năm.

Theo Thanh tra tỉnh Điện Biên, khi dân chủ được gắn trực tiếp với từng khâu công việc và đi kèm trách nhiệm cụ thể, hiệu lực quản lý Nhà nước sẽ được nâng lên. Quan trọng hơn, đây là nền tảng để củng cố niềm tin của người dân đối với hoạt động của cơ quan thanh tra trong bối cảnh yêu cầu minh bạch, liêm chính ngày càng cao./.