Thanh tra Chính phủ chủ động rà soát, tháo gỡ các “điểm nghẽn” pháp luật nhằm hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước. Đồ họa: Bảo Anh - Dương Nguyễn

Chủ động rà soát và xử lý toàn diện các khó khăn pháp lý

Với vai trò là thành viên Ban Chỉ đạo rà soát và tổ chức thực hiện việc xử lý vướng mắc trong hệ thống pháp luật, Thanh tra Chính phủ đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận trong việc hoàn thiện thể chế thuộc lĩnh vực quản lý Nhà nước, góp phần quan trọng vào việc khơi thông nguồn lực và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Thực hiện chủ trương coi hoàn thiện thể chế là một trong những giải pháp trọng tâm để thúc đẩy tăng trưởng và ổn định kinh tế vĩ mô, Thanh tra Chính phủ đã tập trung nguồn lực để rà soát các văn bản quy phạm pháp luật trong phạm vi quản lý của mình.

Theo báo cáo tổng hợp kết quả xử lý, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, “điểm nghẽn” do quy định pháp luật từ năm 2020 đến năm 2025 của Bộ Tư pháp, Thanh tra Chính phủ được xác định có tổng cộng 35 nội dung, phản ánh, kiến nghị liên quan đến các khó khăn, vướng mắc pháp lý cần phải xem xét và xử lý.

Với tinh thần trách nhiệm cao, Thanh tra Chính phủ đã hoàn thành việc xử lý đối với 29 nội dung, đạt tỷ lệ 83%, 6 nội dung còn lại hiện đang trong quá trình tiếp tục xử lý, chiếm khoảng 17%. Sự tham gia của Tổng Thanh tra Chính phủ trong Ban Chỉ đạo rà soát ngay từ những lần kiện toàn đầu tiên vào tháng 7/2024 đã khẳng định tầm quan trọng của công tác thanh tra, kiểm tra trong việc nhận diện và tháo gỡ các “điểm nghẽn” của hệ thống pháp luật.

Đồ họa: Bảo Anh - Dương Nguyễn

Thực hiện nghiêm túc các chỉ đạo của Quốc hội và Chính phủ

Đối với các nhiệm vụ được triển khai theo chỉ đạo của Quốc hội tại Nghị quyết số 101/2023/QH15 và Nghị quyết số 110/2023/QH15, Thanh tra Chính phủ đã nhận diện 4 nội dung, phản ánh, kiến nghị nằm trong 3 văn bản quy phạm pháp luật quan trọng.

Các văn bản này bao gồm Luật Phòng, chống tham nhũng, Nghị định số 130/2020/NĐ-CP về kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn trong cơ quan, tổ chức, đơn vị và Thông tư số 06/2021/TT-TTCP quy định Tổ chức hoạt động của đoàn thanh tra và trình tự, thủ tục tiến hành một cuộc thanh tra.

Trong giai đoạn từ năm 2020 đến 2025, Thanh tra Chính phủ đã xử lý thành công 3 trên 4 nội dung này, tương đương 75%, tiêu biểu là việc ban hành Thông tư số 08/2024/TT-TTCP để thay thế cho Thông tư cũ, giúp chuẩn hóa trình tự và thủ tục tiến hành một cuộc thanh tra một cách hiệu quả hơn. Chỉ còn 1 nội dung chiếm tỷ lệ 25% đang tiếp tục được nghiên cứu hoàn thiện.

Bên cạnh đó, dưới sự điều hành của Ban Chỉ đạo của Chính phủ, Thanh tra Chính phủ cũng đã tập trung xử lý các phản ánh liên quan đến Luật Thanh tra năm 2022 và Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018. Kết quả xử lý cho thấy cơ quan này đã hoàn thành 50% khối lượng công việc với 5 nội dung đã xử lý xong, 4 nội dung đang trong quá trình thực hiện và giải trình 1 nội dung, phản ánh, kiến nghị.

Đáng chú ý, các kiến nghị về Luật Thanh tra năm 2022 đã được đưa vào xử lý thông qua Luật Thanh tra năm 2025, còn vướng mắc tại Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018 cũng được lồng ghép xử lý tại Luật Tổ chức Chính phủ năm 2025.

Đối với các báo cáo chuyên đề khác như kết quả của Tổ công tác 236 hay rà soát vướng mắc tại các thông tư, Thanh tra Chính phủ ghi nhận không có thêm khó khăn, vướng mắc phát sinh cần xử lý thêm.

Ngành Thanh tra đã chủ động hoàn thiện hệ thống pháp luật, kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương. Đồ hoạ: Bảo Anh

Tiếp tục rà soát kỹ những nội dung giải trình không có vướng mắc, bất cập

Năm 2025 được xác định là năm then chốt để cơ bản hoàn thành việc tháo gỡ các “điểm nghẽn” do quy định pháp luật theo tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị. Theo chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật, Thanh tra Chính phủ đã rà soát và xác định 21 phản ánh, kiến nghị tại 7 văn bản cần xử lý trong năm 2025 (gồm: 19 phản ánh, kiến nghị tại 5 luật; 1 phản ánh, kiến nghị tại 1 nghị định; 1 phản ánh, kiến nghị thông tư).

Kết quả thực hiện tính đến 31/12/2025 cho thấy một nỗ lực vượt bậc khi Thanh tra Chính phủ đã xử lý được 20 trên tổng số 21 nội dung, đạt tỷ lệ lên tới 95,2%. Những kết quả này không chỉ thể hiện qua các con số thống kê mà còn nằm ở hiệu quả thực tế của việc ban hành các văn bản pháp luật mới nhằm kiến tạo phát triển.

Việc xử lý kịp thời các bất cập pháp lý đã giúp tăng cường tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, đồng thời nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước trong công tác thanh tra và phòng, chống tham nhũng. Đây là tiền đề quan trọng để bảo đảm quốc phòng, an ninh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, củng cố lòng tin của Nhân dân vào sự quản lý của Nhà nước trong kỷ nguyên mới.

Trong thời gian tới, Thanh tra Chính phủ sẽ tiếp tục nghiên cứu, chủ động trao đổi, thảo luận việc thực hiện xử lý kết quả rà soát đối với những nội dung đề nghị chuyển cơ quan khác xử lý; đồng thời, tiếp tục rà soát kỹ những nội dung giải trình không có vướng mắc, bất cập, trả lời bằng văn bản tới cơ quan, tổ chức, cá nhân đã kiến nghị. Đồng thời, thực hiện rà soát để phục vụ cho việc xây dựng và hoàn thiện các dự án luật được đưa vào Chương trình lập pháp năm 2026.