Trụ sở Ngân hàng Nhà nước. Ảnh: Ngọc Thắng

Thông tin này được Ngân hàng Nhà nước cho biết trong báo cáo vừa gửi Quốc hội.

Theo Ngân hàng Nhà nước, tình trạng sở hữu chéo trong các tổ chức tín dụng những năm qua đã giảm đáng kể, tình trạng cổ đông, nhóm cổ đông lớn thao túng, chi phối ngân hàng đã hạn chế so với trước.

Tuy nhiên, sở hữu cổ phần vượt giới hạn quy định, sở hữu chéo vẫn khó khăn trong trường hợp cổ đông lớn và người có liên quan cố tình che giấu, nhờ người khác hoặc tổ chức khác đứng tên hộ số cổ phần sở hữu để lách quy định.

Việc này dẫn tới tổ chức tín dụng có thể bị chi phối bởi các cổ đông này, tiềm ẩn nguy cơ hoạt động thiếu công khai, minh bạch, theo Ngân hàng Nhà nước.

Cơ quan này còn lưu ý, một số tổ chức tín dụng có mức độ tập trung sở hữu cổ phần tại một số cổ đông và người liên quan tiềm ẩn rủi ro có thể xảy ra…

Để ngăn ngừa việc này, Ngân hàng Nhà nước cho biết tiếp tục giám sát an toàn hoạt động của tổ chức tín dụng thông qua thanh tra vốn, tình hình sở hữu cổ phần, hoạt động cho vay, đầu tư, góp vốn...

Trường hợp phát hiện rủi ro, dấu hiệu của tội phạm, Ngân hàng Nhà nước sẽ xem xét chuyển cơ quan công an điều tra, làm rõ hành vi vi phạm pháp luật (nếu có) để xử lý nhằm ngăn ngừa rủi ro.

Các bộ, ban, ngành, đơn vị chủ quản của doanh nghiệp cũng cần quan tâm chỉ đạo các doanh nghiệp thực hiện việc đầu tư, góp vốn mua cổ phần tại các tổ chức tín dụng tuân thủ quy định, sử dụng nguồn vốn đi vay, đặc biệt vốn vay từ các tổ chức tín dụng đúng mục đích, hiệu quả đảm bảo an toàn và trả nợ đúng hạn.

Ngoài ra, theo kế hoạch thanh tra năm nay, Ngân hàng Nhà nước sẽ thanh tra về chuyển nhượng cổ phần, cổ phiếu của các tổ chức tín dụng có thể dẫn đến việc thâu tóm, chi phối; cấp tín dụng với nhóm khách hàng lớn (tập trung tín dụng có liên quan đến lĩnh vực bất động sản; cổ đông lớn, người có liên quan của cổ đông lớn…).

Cơ quan này cho biết cũng tham mưu Chính phủ trình Quốc hội Luật Sửa đổi, bổ sung Luật Các Tổ chức tín dụng, trong đó bổ sung các quy định nhằm xử lý hiệu quả tình trạng sở hữu chéo, hạn chế lạm dụng quyền cổ đông lớn, quyền quản trị, điều hành để thao túng hoạt động của tổ chức tín dụng.

Cơ quan thanh tra, giám sát ngân hàng đang được kiện toàn mô hình

Báo cáo gửi Quốc hội khẳng định, công tác thanh tra, giám sát các tổ chức tín dụng được Ngân hàng Nhà nước chú trọng và tăng cường nhằm ngăn chặn, phát hiện và xử lý nghiêm các rủi ro, tồn tại và sai phạm của tổ chức tín dụng.

Năm 2022, thanh tra, giám sát ngành Ngân hàng đã triển khai 1.420 cuộc thanh tra, kiểm tra (gồm 1.034 cuộc thanh tra, kiểm tra theo kế hoạch và 385 cuộc thanh tra, kiểm tra đột xuất).

Trong quý I năm nay, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai 371 cuộc thanh tra, kiểm tra (gồm 324 cuộc thanh tra, kiểm tra theo kế hoạch; 47 cuộc thanh tra, kiểm tra đột xuất).

Qua công tác giám sát, ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, cảnh báo với các tổ chức tín dụng nhằm hạn chế rủi ro, góp phần đảm bảo an toàn trong hoạt động, kết quả tái cơ cấu theo lộ trình đã được phê duyệt.

Ngân hàng Nhà nước cho biết đang rà soát, kiện toàn mô hình tổ chức và hoạt động của cơ quan thanh tra, giám sát ngân hàng nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác thanh tra, giám sát ngân hàng.