Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan: Thanh tra không chỉ phát hiện sai phạm, mà còn mở lối cho những công trình hồi sinh. Ảnh: Huy Trần

Hai dự án “nổi tiếng” vì… đình trệ và lãng phí

Bộ trưởng Đào Hồng Lan mở đầu phát biểu bằng một chi tiết giàu ý nghĩa: Hội nghị tổng kết ngành Thanh tra diễn ra vào ngày mùng 8 – trùng với thời điểm cách đây đúng một năm, ngày 8/1/2025, Thanh tra Chính phủ công bố Quyết định số 01 về việc thanh tra hai dự án y tế trọng điểm của ngành.

“Chính vì cái duyên đó mà hôm nay, dù rất bận, tôi cũng xin phép được đến dự hội nghị, với rất nhiều tình cảm và sự trân trọng đối với những việc làm của Thanh tra Chính phủ trong suốt thời gian vừa qua”, Bộ trưởng chia sẻ.

Hai dự án đầu tư xây dựng cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức tại Hà Nam (nay là tỉnh Ninh Bình) được triển khai từ năm 2014, nhưng đã trải qua gần một thập kỷ với vô vàn khó khăn, trong đó có quãng thời gian đình trệ kéo dài tới 4 năm.

Đây là những dự án có tính chất đặc thù cao, quy mô lớn, trong khi ngay từ giai đoạn triển khai đã tồn tại những vấn đề chưa đúng với quy định pháp luật. Việc tìm kiếm một cơ chế tháo gỡ phù hợp được Bộ trưởng thừa nhận là “chưa từng có tiền lệ”, đòi hỏi sự cân nhắc rất thận trọng, vừa xử lý được tồn tại, vừa bảo đảm kỷ cương pháp luật.

Thanh tra Chính phủ – “điểm tựa pháp lý” để tháo gỡ bế tắc

Thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và kết luận của Thủ tướng Chính phủ về thanh tra chuyên đề các dự án chậm tiến độ, tồn đọng kéo dài, Thanh tra Chính phủ được giao nhiệm vụ đặc biệt: giúp Bộ Y tế nắm rõ thực trạng hai dự án, đánh giá toàn diện khối lượng đã thực hiện, chỉ rõ sai phạm, vướng mắc và đề xuất giải pháp xử lý.

Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, dù thời hạn thanh tra là 40 ngày làm việc, nhưng với tinh thần khẩn trương, trách nhiệm cao, Tổng Thanh tra Chính phủ đã trực tiếp chỉ đạo sát sao; Phó Tổng Thanh tra Nguyễn Văn Cường cùng đoàn thanh tra phối hợp chặt chẽ với Bộ Y tế, vượt qua những khó khăn lớn về hồ sơ, tài liệu kéo dài qua nhiều giai đoạn, nhiều cơ quan.

Kết quả, đoàn thanh tra đã hoàn thành nhiệm vụ trước thời hạn, tạo ra căn cứ pháp lý đặc biệt quan trọng để Chính phủ ban hành Nghị quyết số 34 ngày 13/5/2025 - một nghị quyết được Bộ trưởng Đào Hồng Lan đánh giá là “rất đặc biệt, rất thận trọng và cũng rất nhân văn”.

Ngay sau khi Chính phủ ban hành Nghị quyết số 34/NQ-CP, Bộ Y tế đã khẩn trương ban hành Kế hoạch triển thực hiện Nghị quyết của Chính phủ; xác định rõ các nhiệm vụ, thời hạn, tiến độ hoàn thành, trách nhiệm của cơ quan, đơn vị chủ trì và cơ quan, đơn vị phối hợp trong việc tổ chức thực hiện Nghị quyết số 34/NQ-CP.

Đồng thời, Bộ Y tế đã thành lập Tổ công tác do lãnh đạo Bộ là Tổ trưởng để chỉ đạo thực hiện. Bên cạnh đó, Bộ Y tế cũng đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Xây dựng để tiếp tục triển khai thực hiện 2 dự án theo đúng chỉ đạo của Chính phủ tại Nghị quyết số 34/NQ-CP.

Quang cảnh hội nghị trực tuyến toán quốc tổng kết công tác năm 2025 của ngành Thanh tra. Ảnh: Huy Trần

Thanh tra – không chỉ là kiểm soát, mà còn là hy vọng

Trên cơ sở kết luận thanh tra, Chính phủ đã cho phép áp dụng các cơ chế đặc thù: điều chỉnh thiết kế, điều chỉnh hợp đồng, xử lý giá, tháo gỡ các tồn tại kéo dài nhiều năm. Với quỹ thời gian thực tế chỉ còn khoảng 4–5 tháng cho thi công, áp lực là rất lớn.

Tuy nhiên, nhờ “đường hướng thanh tra rõ ràng, minh bạch”, các chủ thể tham gia – từ Bộ Y tế, ban quản lý dự án đến các nhà thầu – đều yên tâm triển khai. Kết quả, đến ngày 19/12/2025, phần xây dựng của cả hai dự án đã hoàn thành.

Bộ trưởng xúc động nhắc lại thời điểm Tổng Thanh tra Chính phủ Đoàn Hồng Phong trực tiếp tới công trường chứng kiến thành quả: “Từ một dự án điển hình cho lãng phí, chúng ta đã chứng kiến sự hồi sinh rất lớn. Nhiều người dân nói rằng bước vào công trình cứ ngỡ như khách sạn 5 sao – đó là cảm xúc rất thật”.

Các đại biểu bấm nút khánh thành phần xây dựng công trình Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở 2 ngày 19/12/2025.

Song song với hoàn thiện xây dựng, Bộ Y tế đang khẩn trương triển khai các gói thầu thiết bị y tế, lắp đặt, chạy thử, hoàn tất các thủ tục về phòng cháy chữa cháy, môi trường, cấp phép hoạt động, với quyết tâm sớm đưa hai bệnh viện vào phục vụ nhân dân, góp phần giảm tải cho tuyến Trung ương.

Khép lại bài phát biểu, Bộ trưởng Đào Hồng Lan nhấn mạnh một thông điệp giàu ý nghĩa: “Không phải lúc nào thanh tra đến cũng mang lại lo lắng. Nhiều khi, thanh tra lại mang đến một niềm hy vọng rất lớn cho những công việc tiếp theo. Ngành Y tế là một minh chứng rất rõ cho điều đó”.

Bộ trưởng bày tỏ lời cảm ơn sâu sắc tới Thanh tra Chính phủ và mong muốn trong thời gian tới tiếp tục nhận được sự hỗ trợ, đặc biệt trong công tác tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ kiểm tra, phòng chống tham nhũng, nhằm giúp các bộ, ngành thực hiện đúng pháp luật và phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn.