Bộ Nội vụ là cơ quan chủ trì soạn thảo dự thảo Nghị định quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động. Đồ họa: Trang Nguyệt

Dự thảo Nghị định quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động thể chế hóa nhiều quy định về kiểm tra, đôn đốc và phòng, chống hành vi tiêu cực. Các quy định này tập trung xác định rõ trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp và cơ quan quản lý, ngăn chặn tình trạng cắt giảm phụ cấp bất hợp pháp và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động.

Đề xuất quy định cụ thể nghĩa vụ rà soát, không cắt giảm chế độ của người lao động

Nội dung kiểm tra và phòng ngừa các hành vi tiêu cực được quy định trực tiếp tại khoản 3 Điều 5 của dự thảo Nghị định. Theo đó, người sử dụng lao động có trách nhiệm tổ chức rà soát lại toàn bộ các thỏa thuận trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể và các quy chế, quy định nội bộ để điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp với mức lương tối thiểu mới.

Dự thảo Nghị định nghiêm cấm người sử dụng lao động xóa bỏ hoặc cắt giảm các chế độ tiền lương khi người lao động làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm, chế độ bồi dưỡng bằng hiện vật và các chế độ khác theo quy định của pháp luật lao động.

Đồng thời, các thỏa thuận đã cam kết có lợi hơn cho người lao động như chế độ trả lương cho công việc qua đào tạo nghề cao hơn ít nhất 7% hoặc công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm cao hơn từ 5% đến 7% so với mức lương tối thiểu phải tiếp tục được thực hiện. Quy định này nhằm ngăn ngừa việc trục lợi, lách luật hoặc buộc người lao động ký lại thỏa thuận để cắt giảm thu nhập.

Bên cạnh đó, quy định tại Điều 3 của dự thảo Nghị định yêu cầu việc áp dụng mức lương tối thiểu phải căn cứ theo nơi hoạt động thực tế của người sử dụng lao động. Trường hợp người sử dụng lao động có các chi nhánh, đơn vị hoạt động trên các địa bàn có mức lương tối thiểu khác nhau thì đơn vị hoạt động ở địa bàn nào phải áp dụng mức lương tối thiểu quy định đối với địa bàn đó.

Công tác quản lý nhà nước và kiểm tra việc tuân thủ quy định tiền lương được các cơ quan chức năng triển khai thông qua thanh tra, kiểm tra chuyên đề chính sách tiền lương hoặc lồng ghép trong các cuộc thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật lao động, chính sách bảo hiểm xã hội.

Để bảo đảm công tác kiểm tra và thi hành Nghị định được thực hiện nghiêm túc trên thực tế, khoản 4 Điều 5 của dự thảo Nghị định quy định rõ các bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ, chủ tịch UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và người sử dụng lao động chịu trách nhiệm thi hành Nghị định.

Việc xác định cụ thể trách nhiệm thi hành của chính quyền địa phương và doanh nghiệp là căn cứ để cơ quan chức năng tiến hành giám sát, kiểm tra định kỳ, ngăn chặn các hành vi vi phạm quy định tiền lương tối thiểu và bảo đảm quan hệ lao động hài hòa.

Đồ họa: Trang Nguyệt

Thanh tra Chính phủ góp ý một số nội dung về mức lương tối thiểu

Thay mặt Tổng Thanh tra Chính phủ, Cục trưởng Cục Thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo lĩnh vực nội chính, nội vụ, dân tộc, tôn giáo (Cục V), Thanh tra Chính phủ đã có văn bản tham gia ý kiến đối với nội dung liên quan đến mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động, trong đó đề nghị rà soát, điều chỉnh một số mốc thời gian nhằm bảo đảm thống nhất với thời điểm xây dựng, áp dụng chính sách.

Theo ý kiến của Thanh tra Chính phủ, tại nội dung liên quan đến phương án mức lương tối thiểu, mốc thời gian được xác định trong năm 2027 cần được điều chỉnh về năm 2026. Nội dung này gắn với phương án được Hội đồng Tiền lương quốc gia thống nhất khuyến nghị Chính phủ.

Bên cạnh đó, đối với quy định về thời điểm áp dụng tại Điều 5, Thanh tra Chính phủ đề nghị điều chỉnh mốc “ngày 31 tháng 12 năm 2025” thành “ngày 31 tháng 12 năm 2026”. Việc rà soát các mốc thời gian nhằm bảo đảm sự thống nhất giữa các nội dung liên quan đến thời điểm thực hiện chính sách tiền lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động.

Ý kiến của Thanh tra Chính phủ tập trung vào việc rà soát, thống nhất các mốc thời gian trong nội dung về mức lương tối thiểu, góp phần bảo đảm các quy định được xác định phù hợp với thời điểm thực hiện và quá trình xây dựng chính sách.