Từ ngày 1/1/2027, phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi sẽ được hỗ trợ tối thiểu 2 triệu đồng theo Nghị định số 168 của Chính phủ. Ảnh minh họa: IT

Điều kiện hưởng chế độ thai sản

Chính phủ ban hành Nghị định số 168/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dân số, bao gồm chế độ nghỉ thai sản, mức hỗ trợ tài chính khi sinh con và chi phí khám sàng lọc bệnh bẩm sinh.

Về điều kiện hưởng, Nghị định quy định lao động nữ sinh con thứ hai, lao động nam khi vợ sinh con thứ hai phải đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản theo pháp luật về bảo hiểm xã hội và thuộc các trường hợp lao động nữ hoặc vợ của lao động nam có một con đẻ còn sống tại thời điểm sinh con này.

Trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 52 Luật Bảo hiểm xã hội không được hưởng chế độ này.

Thủ tục thực hiện theo pháp luật về bảo hiểm xã hội và quy trình của Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành. Người kê khai chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của nội dung đề nghị.

Nghị định quy định mức hỗ trợ tài chính tối thiểu là 2.000.000 đồng/phụ nữ khi sinh con thuộc các trường hợp là phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người; phụ nữ ở tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế; phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi. Phụ nữ thuộc nhiều trường hợp trên chỉ được hưởng một mức hỗ trợ.

Chủ tịch UBND cấp xã căn cứ thông tin từ hệ thống liên thông đăng ký khai sinh, Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) và các cơ sở dữ liệu có sẵn để quyết định và chi trả cùng thời điểm đăng ký khai sinh.

Phụ nữ mang thai được sàng lọc miễn phí 4 bệnh bẩm sinh phổ biến

Phụ nữ mang thai được thực hiện các phương pháp sàng lọc trước sinh đối với 4 bệnh cơ bản là hội chứng Down, hội chứng Edwards, hội chứng Patau và bệnh Thalassemia.

Trẻ sơ sinh được sàng lọc đối với 5 bệnh cơ bản là suy giáp trạng bẩm sinh, thiếu men G6PD, tăng sản thượng thận bẩm sinh, khiếm thính bẩm sinh và bất thường tim bẩm sinh nặng.

Mức hỗ trợ tối đa không vượt quá 900.000 đồng/trường hợp đối với sàng lọc trước sinh và 600.000 đồng/trường hợp đối với sàng lọc sơ sinh, hoặc theo giá gói dịch vụ được phê duyệt; kinh phí được chi trả trực tiếp cho cơ sở y tế thực hiện kỹ thuật.

Phương thức thực hiện theo quy định về giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu sử dụng ngân sách Nhà nước. Cơ sở chưa đủ năng lực được phép ký hợp đồng hỗ trợ chuyên môn với các cơ sở y tế khác.

Các quy định trên có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Riêng trường hợp phụ nữ ở các tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế và phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi có hiệu lực từ ngày 1/1/2027; kinh phí do ngân sách địa phương bảo đảm.

Từ ngày 1/7-31/12/2026, phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, đối tượng bảo trợ xã hội; người dân tại thôn đặc biệt khó khăn; xã thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, biên giới, hải đảo được sử dụng miễn phí gói dịch vụ khám sàng lọc và được hỗ trợ kinh phí khám sàng lọc từ nguồn ngân sách Nhà nước.

Từ ngày 1/1/2027, tất cả phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh được hưởng hỗ trợ gói dịch vụ khám sàng lọc và mức hỗ trợ khám sàng lọc từ ngân sách Nhà nước, thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026 - 2035, cho đến khi danh mục các bệnh khám sàng lọc trước sinh và sơ sinh được cấp có thẩm quyền quy định trong danh mục bệnh được hưởng bảo hiểm y tế theo lộ trình tăng mức đóng bảo hiểm y tế và khả năng cân đối Quỹ Bảo hiểm y tế.