Bộ Ngoại giao được giao trách nhiệm kiểm tra việc thực hiện các quy định về tuyển dụng, quản lý lao động theo dự thảo Nghị định. Đồ họa: Trang Nguyệt

Quy định cụ thể về công tác kiểm tra và xử lý vi phạm

Dự thảo Nghị định quy định về tuyển dụng, quản lý người lao động Việt Nam làm việc cho tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt Nam đang được hoàn thiện. Trong đó, các quy định liên quan đến công tác kiểm tra, xử lý vi phạm và định hướng giải quyết khiếu nại, tố cáo nhằm phòng, chống tiêu cực được phân định rõ ràng.

Tại Điều 15 của dự thảo, Bộ Ngoại giao được giao trách nhiệm kiểm tra việc thực hiện các quy định về tuyển dụng, quản lý người lao động Việt Nam làm việc cho tổ chức, cá nhân nước ngoài. Đồng thời, Điều 15 cũng quy định rõ Bộ Ngoại giao có thẩm quyền xử lý hoặc kiến nghị xử lý hành vi vi phạm đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân vi phạm quy định của Nghị định này.

Tại cấp địa phương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cùng các cơ quan chức năng có trách nhiệm phối hợp giám sát, quản lý chặt chẽ tình hình người lao động trên địa bàn.

Về cơ chế xử lý vi phạm, Điều 12 của dự thảo Nghị định lần đầu tiên bổ sung quy định chế tài dành riêng cho người lao động Việt Nam, chủ yếu mang tính nhắc nhở, răn đe nhằm nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật.

Cụ thể, người lao động sẽ bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng nếu không thực hiện, thực hiện không đúng thời hạn hoặc không đầy đủ các quy định về quản lý lao động. Mức phạt tiền sẽ tăng lên từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng, đồng thời áp dụng thêm các hình thức xử phạt khác đối với hành vi cố ý vi phạm sau khi đã được cơ quan chức năng thông báo.

Riêng đối với tổ chức, cá nhân nước ngoài và các doanh nghiệp cho thuê lại lao động có hành vi vi phạm, các chủ thể này sẽ bị xử lý theo hệ thống pháp luật Việt Nam hiện hành.

Cơ quan soạn thảo khẳng định các quy định này được xây dựng bảo đảm đúng thẩm quyền và hoàn toàn không gây chồng chéo với hệ thống pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính hiện hành.

Đồ họa: Trang Nguyệt

Ý kiến đóng góp của Thanh tra Chính phủ đối với dự thảo

Trong quá trình góp ý hoàn thiện dự thảo Nghị định, Thanh tra Chính phủ đã tham gia nhiều ý kiến đối với các nội dung quan trọng của dự thảo do Bộ Ngoại giao chủ trì xây dựng. Các góp ý tập trung vào nhiều nhóm vấn đề như nguyên tắc chung, thủ tục hành chính, cơ chế giải quyết khiếu nại, tranh chấp và công tác thanh tra, kiểm tra chuyên ngành.

Đối với Điều 3 quy định về “Nguyên tắc chung”, Thanh tra Chính phủ đề nghị nghiên cứu bổ sung nguyên tắc bảo đảm các quy định và hoạt động tuyển dụng, quản lý lao động phải phù hợp với các điều ước quốc tế mà Việt Nam tham gia ký kết. Việc bổ sung nội dung trên nhằm tăng tính đồng bộ, bảo đảm sự tương thích giữa quy định trong nước và cam kết quốc tế.

Liên quan đến quy trình, thủ tục tuyển dụng lao động, Thanh tra Chính phủ kiến nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu chuẩn hóa mẫu văn bản đề nghị tuyển dụng lao động dành cho tổ chức, cá nhân nước ngoài. Việc thống nhất hệ thống biểu mẫu được cho là cần thiết nhằm bảo đảm tính đồng bộ, thuận lợi trong quá trình tổ chức thực hiện.

Về cơ chế giải quyết vướng mắc phát sinh, Thanh tra Chính phủ đề xuất bổ sung các quy định mang tính hướng dẫn đối với công tác giải quyết xung đột, tranh chấp, khiếu nại, kiến nghị và phản ánh. Theo đó, việc hoàn thiện các quy định này sẽ góp phần tạo cơ sở pháp lý rõ ràng, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia quan hệ lao động.

Đối với Khoản 1 Điều 15 quy định về trách nhiệm của Bộ Ngoại giao, Thanh tra Chính phủ đề nghị bổ sung nội dung liên quan đến trách nhiệm kiểm tra chuyên ngành trong lĩnh vực này nhằm bảo đảm thống nhất với quy định tại Khoản 1 Điều 6 Nghị định số 217/2025/NĐ-CP ngày 5/8/2025 về hoạt động kiểm tra chuyên ngành.

Theo quy định tại nghị định nêu trên, “Bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ có thẩm quyền kiểm tra chuyên ngành thuộc phạm vi quản lý Nhà nước”, do đó việc bổ sung quy định về trách nhiệm kiểm tra được cho là cần thiết nhằm bảo đảm đầy đủ cơ sở pháp lý trong quá trình tổ chức thực hiện.

Các ý kiến góp ý của Thanh tra Chính phủ tập trung hoàn thiện cơ sở pháp lý, tăng cường tính thống nhất với pháp luật hiện hành và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của các bên tham gia quan hệ lao động.